BHAGAT SINGH DA KATAAL

DAVINDER 

anchor501@yahoo.co.uk

Read more...

ਰਾਹੀਆਂ ਵੇ ਰਾਹੇ ਜਾਂਦਿਆ......

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਉਲਟੇ ਜ਼ਮਾਨਿਆਂ 'ਚ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਾਪਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਬਾਗੋ ਬਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦੈ।ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਢਾਈ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਪਹਿਲਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਦੋ ਕੁ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੱਲ ਜਿਹੀ ਉਠੀ ਕਮਰਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਉਝ ਹੁੱਲ ਕਾਹਦੀ ਮੇਰਾ ਇਕ ਨੰਗ ਯਾਰ 71 ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ 'ਚ ਭਾਈ ਲੱਗ ਗਿਆ ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਵੇਲੇ ਟੁਕੜ, ਤੇ ਚੜਾਵੇ ਦੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਮੈਂ ਰਾਹੋਂ ਕੁਰਾਹੇ ਜਾ ਕਮਰਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ। ਸੰਦ-ਸਾਧਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਹੈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ । ਤਿੰਨਾਂ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਟੈਂਪੂ ਸਿੱਧਾ ਕੋਈ ਦਫ਼ਤਰ ਵਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ । ਜੇ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਟੈਂਪੂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇ ਬਹੀਏ ਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਝਿੱਥੇ ਜਿਹੇ ਹੋਣਾਂ ਪੈਂਦਾ ਅਗਲਾ ਕਰੜਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ‘ਸ਼ਿਰਦਾਰ ਜੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਜਾਏਗਾ ਏਕ ਸੋ ਬੀਸ ਮੇ ’। ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਪੂ ਵਾਰਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਕਿਥੋਂ ਵਾਰਾ ਖਾਊ। ਸੋ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੀਦਾ 'ਤੇ ਕੌੜੇ-ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕਰ ਕੇ ਘਰੇ ਮੁੜੀਦਾ।

ਘੁਟੇ ਵੱਟੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਉਝ ਆਸ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਖੈਰ! ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ‘ਲਿਫ਼ਟ’ ਮੰਗਣ ਦਾ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਆਂ ਪਰ ਅਪਣੀ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕਦੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚੀ। ਸੋਚ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਉਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਦੂਰ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇਕ ਬਾਊ ਨੇ ਬੇਗਾਨੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਮਟੈਲਿਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਸਕੂਟਰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਸਵੈ-ਇੱਛਤ’ ਲਿਫ਼ਟ ਦਿਤੀ ਤੇ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਝੇ ਕੀਤੇ। ਵਖਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੋਂ ਕਿਥੋਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਛਾਣੀ ਸੀ ਤੇ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਸੀ। ਲਿਫ਼ਟ ਲੈਣਾ ਤੇ ਦੇਣਾ ਉਸ ਲਈ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਕ ਅਕੀਦੇ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਮੂਜਬ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮੂਜਬ ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਨਹੀ ਦੇਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਜੰਮਣ ਈ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਫ਼ਤਵਾ ਨਹੀਂ, ਅਸੀ ਦੋਵਾਂ ਨੰਗ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ । ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਹ ’ਚ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਅੱਜ ਅਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਖਾਸ ਬੰਦਾ ਬੈਠਾ, ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਪੱਕਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

ਅਸਲ ’ਚ ਲਿਫ਼ਟ ਦੇਣ ਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਕੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਐਤਕੀ ਅੱਧ ਮਾਰਚ ’ਚ ਈ ਗ਼ਰਮੀਂ ਵਾਹਵਾ ਹੋ ਗਈ ਉਝ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਸੱਜਰੀ ਜਿਹੀ ਧੱਪ ਚੁਭਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਪੀਸੀਐਲ ਚੌਕ ਤੋਂ ਠੇਿਕਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਉਦਰ ਘੁਦੜੇ ਘਸੁੰਨ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵੱਲ ਤਰਸੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾਂ ਪੈਂਦਾ। (ਚੌਂਕ ਦਾ ਨਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਨਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਦਿਤਾ ਕਿਉਂ ਕਿ ਚੌਂਕ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੇ ਠੇਕੇ ਨੇ, ਵੈਸੇ ਜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਠੇਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕਮਾਈ ਕਰਵਾੳਂਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੌਂਕ ‘ਠੇਕੇ ਵਾਲਾ ਚੌਂਕ’ ਵਜਿਆ ਕਰਨਗੇ।)

ਖੈਰ ! ਗੱਲ ਲਿਫ਼ਟ ਦੀ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਫ਼ਟਖੋਰਾਂ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਲਾਤਾਂ ਨੇ ਬਣਾ ਦਿਤਾ। ਲਿਫ਼ਟ ਲੈਣ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀ, ਸੋ ਗੱਲ ਮਾੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲੈਨੇ ਆ। 8 ਵੀ ਤਕ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ।ਮੇਰੀ ਮੰਜੀ ਤੇ ਰਜਾਈ ਤੋਂ ਜਿਨੀ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਪਾਣੀ ਜਾਣ ਲਈ ਪੈਲੀਆਂ ਸਨ ਲਗਭਗ ਉਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਸੁਤੇ ਉਠਣਾ ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣਾ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹੋ ਤੁਰਨਾ । ‘ਮਾਹਰਾਜ’ ਈ ਲਿਫ਼ਟ ਕਰਦਾ ਅਸੀ ਝੋਲਾ ਫ਼ੜ ਕੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਪਜਾਮੇ ਦਾ ਨਾਲਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਪੈਲੀਆ ਨੂੰ। ਹੋਣੀ ਵਾਪਰੀ 9ਵੀਂ ਕਲਾਸ ’ਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਕੂਲੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਪਏ। ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੀ ਇਹ ਕੱਚੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਬੜੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਸਇਕਲ ਸਾਡੀ ‘ਮੁੱਛ ਫੁਟਦੀ ਪਰਸਨੈਲਟੀ’ ਨੂੰ ਸੂਟ ਨਹੀ ਸੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਜੇਬ ਵਿਚਲੇ ਭਾਨ ਦਾ ਜੋੜ ਤੋੜ ਰਾਹ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੜਿਕਾ ਸੰਗ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਲਾਹ ਕੇ ਅਪਣੀ ਖਾਲੀ ਜੇਬ ’ਚ ਪਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਸਮਝੋਂ ਨੰਗਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਜਿੱਤ ਲਈ।

ਉਝ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸੰਗ ਲਾਈ ਪੁਠੀ ਵੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ । 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ’ਚ ਚੜਦਿਆਂ ਈ ਮਨਦੀਪ ਬੱਲ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ‘ਜੱਟਕੀ’ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਟੱਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਸੰਗ ਲਾਹ ਕੇ ਮੰਗੀ ਇਕ ਲਿਫ਼ਟ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰੇਕਾਂ ਲਾ ਦਿਤੀਆਂ। ਅਸਲ ’ਚ ਇਕ ਦਿਨ ਖਾਲੀ ਜੇਬ ਮੈਂ ਕਈ ਚਿਰ ਸੜਕ ’ਤੇ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ ਹਾਰ ਕੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇਕ ਖੱਚਰ-ਰੇਹੜੇ ’ਤੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਰਾਹ ’ਚ ਸੜਕ ’ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਕ ਜਣੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁਛਦੀ ਤੂੰ ਕੱਲ ਰੇਹੜੇ ਤੇ ਬੈਠਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਕੋਈ ਸੁਝੀ ਨਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ‘ ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਂਕਲ ਸੀ ਰੇੜੇ ਵਾਲੇ, ਤਾਇਆ… ਕਹਿੰਦਾ ਬਹਿਜਾ ਮੈਂ ਦਿਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਫਿਰ …..। ਉਹ ਕੁੜੀ ਬੱਲ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੱਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆ। ਕਈ ਚਿਰਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਰਿਹੜੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਭਤੀਜ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆ ਜੱਟੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਘੁਮਿਆਰਾਂ’ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਬੱਗੇ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਹਦੀ ਭਰ ਦਿਤੀ।

 ਵੈਸੇ ਇਹ ਕੋਈ ਇਕ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ । ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਾੜੀਆਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋਈਆ। ਐਮ.ਏ. ’ਚ ਜਲੰਧਰ ਪੜਦਾ ਸੀ। ਰੇਲ ਦਾ ਪਾਸ ਫੱਟਿਆ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਗੱਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ’ਚ ਲੰਮਾਂ ਪਿਆ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਦੁੜੰਗੇ ਲਵਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਜਸਟ੍ਰੇਟ ਚੈਕਿੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਜਲੰਧਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਮੈਜਸਟ੍ਰੇਟ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ੀ ਹੋਈ । ਉਸ ਨੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ 500 ਰੁਪਈਆ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਪਾ ਦਿਤਾ । ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੀ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ ਬਈ ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ ਮੰਗ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ 500 ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ। ਫ਼ੋਨ ਕੋਲ ਸੀ ਪਰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਬੈਲਸ ਨਹੀ ਸੀ। ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਲੋਕ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਖ਼ਲਾਸੀ ਕਰਵਾ ਗਏ। ਮੈਂ ਜੁਗਾੜ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੁੜਾ ਕੇ ਥੱਕ ਹਾਰ ਬਈਆਂ ਵਾਲੀ ਲਾਇਨ ’ਚ ਬਹਿ ਗਿਆ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹਵਾਲਾਤ ਲੈ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਮੇਰੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਲਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀਦਾ। ਮੈਂ ਨੰਗਪੁਣੇ ’ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ “ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਡੈਡੀ ਥਾਣੇਦਾਰ ਆ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾ ਲੈਣੀ ਜਮਾਨਤ।” ਸਿਪਾਹੀ ਕਹਿੰਦਾ “ਯਾਰ ਜਮਾਨਤ ਤਾਂ ਹੋ ਜੂ ਪਰ ਤੂੰ ਅਪਣਾ ਸਿੱਖ ਭਰਾ ਏ, ਪੱਗ ਬੱਧੀ ਏ, ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਲਗਦਾ ਏ, ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਉਹ ਆਪੇ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ “ਚਲ ਮੈਂ ਦੇ ਦੇਨਾ ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਦੀਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਦੇ ਜਾਵੀ ।” ਖ਼ੈਰ ਡੇਢ ਕੁ ਸੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੀ ਬਾਕੀ ਉਸ ਭਰਾ ਨੇ ਪੈਸੇ ਭਰ ਦਿਤੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਜੇਬ ’ਚ ਇਕ ਰੁਪਈਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੀ ਪਰਖ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਪੈਸਿਆ ਲਈ ਜਲੰਧਰ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਕਿਤੋਂ ਖੈਰ ਨਾ ਪਈ, ਲਿਫ਼ਟਾਂ ਲੈਂਦਾ ਜੁਗਾੜ ਕਰਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮੁੜਿਆ। ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਮੈਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋੜ੍ਹ ਕੀਤਾ ਪੂਰੇ ਪੌਣੇ ਦੋ ਸੋ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਮੁਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ’ਚ ਦੇਖੇ ਮੂਜਬ, ਲਿਫ਼ਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਏ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਕਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ (ਭਾਰਤੀਆਂ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਲ ਅਪਣਾ ਅੱਜ ਤਕ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਉਝ ਅਪਣੇ ਦੇਸੀ ਬੰਦਿਆ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ, ਕਿ ਉਹ ਬੰਦੇ ਮੈਂ ਅੱਖੀ ਵੇਖੇ ਨੇ ਜੋ ਕਾਂ ਅੱਖ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਜੇਠ ਹਾੜ ਦੀਆਂ ਧੁੱਪਾਂ ’ਚ ਅਪਣੇ ਸਾਇਕਲ ’ਤੇ ਜੀਅ ਤਰਸੀ ਰਾਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦੋ-ਦੋ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਰਾ-ਬਾਬਾ-ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਬਟਾਲੇ ਤਕ ਛੱਡਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨਾ ਚੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਬੋਝ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਏਨੇ ਲੰਮੇ ਇਤਹਾਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿਨਾਂ ਵੀ ਧਰਮ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਣ । ਇਕ ਵਾਰ ਅਸੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਬ ਮੱਸਿਆ ਨਾਹੁਣ ਗਏ । ਰਾਤ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸੁਣ ਕੇ ਢਾਈ ਕੁ ਵਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਏ । ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਬ ਦਾ ਕਵਾੜ ਖੁਲਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਬ ਤੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦੈ । ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਟੋਰ ਵਾਲੇ ‘ਸਰਦਾਰ ਆਂਕਲ’ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਥੱਲੇ ਮੋਢਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵੱਡੇ। ਉਹੀਂ ਬੰਦਾ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਜੋੜਾ-ਘਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹੀ ਤੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅਪਣੇ ਆਂਕਲ ਮੈਨੂੰ ਰਸਤੇ ‘ਚ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁਕਣ ਲਈ ਜਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੀਚ ਆਂਕਲ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਕੂਟਰ ਪਿਛੇ ਬਿਠਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੌਲਾ ਬਹਾਨਾ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਮੱਸਿਆ ਨਾਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪਾਪ ’ਚ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਉਝ ਸਾਡੇ ਲਿਫ਼ਟਬਾਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਮੂੰਹ ’ਚ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।

ਇਥੇ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਐ, ਪੰਜੇ ਉਗਲਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆ। ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਅਜੀਬੋ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋਈ। ਹਜਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਈ ਸ਼ਾਨੇ ਪੰਜਾਬ ਗੱਡੀ ਤੜਕੇ 6.10 ’ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਇਟ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਚਾਹ ’ਚ ਉਖਲਾ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਬਜੀ ਵਾਲੇ ਠੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਥ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਲੇਟ ਹੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ, ਆਵਾਜਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਸੀ । ਇਕ ਸਕੂਟਰ ਜਿਹਾ ਦਿਸਿਆ ਮੈਂ ਹੱਥ ਦਿਤਾ ਉਨ੍ਹੇ ਰੋਕ ਲਿਆ । ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਟਰੈਕ ਸੂਟ ’ਤੇ ਹੈਲਮਟ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਨਿਯਾਮੂਦੀਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਉਹ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ’ਚ ਮੇਰੀਆ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਗਈਆ।ਨਿਯਾਮੂਦੀਨ ਪੁਲ ਚੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਨ੍ਹੇ ਬਰੇਕ ਲਾਈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਯਕੀਨ ’ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਹ 24-25 ਸਾਲ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬੀਬੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਇਦ ਵਰਜਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹੇ ਹੈਲਮਟ ਲਾਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਚ ਕਿਹਾ “ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵੋ ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।”

ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਗ਼ੈਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੌਲੀ ਲੱਗੀ ਜਿਹੜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੈਰ ਗੱਲ ਲੰਮੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨੇ ਮਿਠੇ ਵੀ ਕੌੜੇ ਵੀ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਲਿਫ਼ਟ ਦਿਤੀ ਕੁਝ ਕੋਲੋ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਲੇਖ ਦੇ ਅੰਤ ’ਚ ਅਪਣੇ ਗੂੜ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓ ਕੋਈ ਆਸ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤੋਂ ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗੋ, ਵਾਰ ਕਦੀ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜੇ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਦੇਣ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਨਾ ਬੈਠੋ ਗੱਲ ਤੋਰੋ, ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ੇਰ ਜ਼ਾਇਕਾ ਵੇਖਿਓ…..

Read more...

Hundreds of "half widows" await justice in Kashmir

As the world celebrates the International Women's Day today, several thousands of women in the Kashmir valley are awaiting for information or contact with their husbands who disappeared without a trace during the two decades' old turmoil. During the past 20 years of turmoil, several thousands of people had disappeared. The majority of them went missing after they were allegedly arrested by security forces during counter insurgency operations. Now their family members have formed an organisation, 'Association of Parents of Disappeared Persons', holding silent demosntrations on the 10th of every month at Partap Park near here. ''We are half widows as the government has failed to provide us any clues about our husbands,'' said a group of the affected women, alleging that their husband were arrested during the past 20 years of turmoil. Despite repeated requests to order a probe into all such disappearances, nothing has been done by the government, the group alleged. They have appealed to the government to order a probe in the matter. ''We are neither married nor widows as we do not know about the fate of our husbands,'' they said and pleaded, ''If they have been killed let the government inform us about their graves for our satisfaction.'' The government should probe all unidentified graves discovered in the valley, the women demanded.
. The turmoil has taken away sons and husbands. The women alleged that the security forces had killed their husbands who were not involved in any insurgency operations. The mothers have been visiting interrogation centres, jails, grave yards and other places in the hope of meeting their loved ones there. However, there has been an overall change in the lifestyle of women in the valley as they are helping their men in farming and other day-to-day work. Even though the percentage of literacy among the women has risen, it still lags below male literacy. Women, who remained confined in their homes during the turmoil and were directed to wear 'burqa', are nowadays working at petrol pumps. They are also selling dusters and working as sales girls. Crime against women too has increased as the incidents of suicides or attempt to suicide by women are reported daily. Though women still cannot avail the facility of reserved seats in buses, they are working in banks, computer centres and education department in large numbers. The fish business has remained in the hands of women who are selling fish, captured by their menfolk in the market.

Read more...

ਧਰਮ-ਕਰਮ

ਬਾਬਾ ਗੁਸਾ ਨਾ ਕਰੀ

ਤੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆ

ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਭੂਤਨਾਂ ਤੇ ਬੇਤਾਲਾ ਅਖਵਾਇਆ

ਅੱਕ ਖਾਧੇ ਤੇ ਰੋੜਾ ‘ਤੇ ਸੇਜ ਵਿਛਾਇਆ

ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ

‘ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰ ਮੂਰਤ ਹੈ’

ਪਰ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ

ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ

ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ

ਧੂਪ ਵੱਟੀ ਕਰਨ ਲਈ

ਸਹੰ ਖਾਂਦਿਆਂ ਹੱਥ ਧਰਨ ਲਈ

ਤੇਰੀ ਬੜੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਏ

ਕੀ ਕਰੀਏ ?

ਅਸੀ ਗੁਟਕੇ ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਯਾਦ ਕਰ ਲਏ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਬਹੁੜਿਆ

ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਖਸਾਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਅਹੁੜਿਆ

ਠਾਠ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਾਧ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ

ਤੇ ਘੁਗੂ ਘੋੜੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ 'ਬਈਏ' ਨੇ ਤੇਰੇ ਲੜ ਲਾਇਆ

ਪੰਜਾਂਵਾ ਦਾ ‘ਲਾਫ਼ਿੰਗ ਬੁੱਧਾਂ’ ਤੇ ਵੀਆਂ ਦਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ

‘ਤੇਜਾ’ ਸੱਤਰਾਂ ਰੁਪਈਆਂ ‘ਚ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਕਰ ਆਇਆ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

Read more...

ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ .....

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਧਰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜਾਤੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਪੜਨ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸੋਜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਪਤ ਹੋਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ‘ਕਾਫਰ’ ਅਖਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿਚਲੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਤੱਤ ਇਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਅਸਲ ‘ਚ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭਾਅ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਜਾਮਾ ਹੈ । ਸੋਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਚ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਉ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਠੰਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਬੰਦਾ ਜੰਗ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਹੀ ਕਰੇਗਾ ਭਾਵੇ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੁਸਲਮਮਾਨ ।ਖਾੜਕੂ ਤਬੀਅਤ ਦਾ ਬੰਦਾ ਜੈਨੀਆਂ ਘਰੇ ਵੀ ਜੰਮ ਪਵੇ ਕਿਤੇ ਨਾਂ ਕਿਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਭੇਖ ਪਾੜ ਕੇ ਆਪਾ ਪਰਗਟ ਕਰ ਹੀ ਦੇਵੇਗਾ।ਵਖਰੀ ਗਲ ਕਿ ਬੰਦੇ ਦੇ ਜੀਨਸ (ਮਤਲਬ ਪੁਰਖੀ ਗੁਣ) ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਣ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਖੈਰ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਡੰਬਰਾਂ ਦੀ। ਅਡੰਬਰ ਭਾਵ ਉਹ ਚੀਜਾਂ ਜੋ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਰ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਖ ‘ਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀਆ ਪੈਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਡ ਅੱਡ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕੁਝ ਜਾਤੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾ।

5 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਪੰਥਕ ਅਦਾਰੇ ‘ਚ ਗੁਰੁ ਘਰ ਦੀਆਂ ‘ਮੌਜਾਂ’ ਮਾਨਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਪਤ ਹੋਇਆ। ਧਰਮੀ ਅਖਵਾਉਣ ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓ ਦੇਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆਂ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਸਾਡੀਆਂ ਪੰਥਕ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ ‘ਚ ‘ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ’ ਵਾਲਾ ਰੁਝਾਨ ਆਮ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਸ਼ਾਇਦ ਤਾਹੀਓ ਹੀ ‘ਨਾ ਗੁਣ ਨਾ ਉਪਕਾਰ’ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। 70 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਿਦਾਅਰਥੀਆਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਲਾਂਗਰੀ ਬਾਬਾ ਦੇਸਾ ਸਿਉ ਅੱਤ ਦੇ ਕੌੜੇ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ ।ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ‘ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਕੇ ਮਿਲੇ ਵਿਯੋਗੀ’ ਵਾਲੀ ਗੁਝੀ ਰਮਝ ਸੀ ਬਾਬੇ ਦਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰੇਮ-ਪਿਆਰ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਮਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਬਾਬਾ ਆਦਤਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਸੋਧਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਧਰ ਆਦਤਨ ਲਾਪਰਵਾਹ ਤੇ ਗਾਲੜ੍ਹੀ ਤਬੀਅਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਲੰਗਰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੁੰਹੁਚਦਾ ਸੀ ਪਰ ਵਾਰੇ ਜਾਈਏ ਦੇਸਾ ਸਿਉ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਰਸ਼ਾਦੇ ਤੇ ਦੁੱਧ (ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਖਾਲਸਾਈ ਬੋਲਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਫੇ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਆਖਦਾ) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਂਭੇ ਹੁੰਦੇ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੱਲੀਂ ਰੁਝਿਆਂ ਜਦੋਂ ਮੈ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟਾਇਮ ਤੋਂ ਲੇਟ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆਂ ਲੰਗਰ ‘ਮਸਤਾਨੇ’ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ । ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਟੈਚ ਬਾਥਰੂਮ ‘ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਡਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਾਰੀਆਂ ਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਦ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆਂ ਤਾਂ ਸਿਆਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਨਿਰਵੇਂ ਕਾਲਜੇ ਲੱਗੀ ਵਾਢਵੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ ਥਾਣੀ ਅੰਦਰ ਝਾਕਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ‘ਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆਂ ਤੇ ਬਾਬਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਭਰੀ ਹਵਾ ਹਾਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਫਾਹ-ਫਾਹ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ। ‘ਓ ਬਾਬਾ ਆਹ ਕੀ ?’ਮੂੰਹ ਜਬਾਨੀ’ ? ਬਾਬਾ ਵੀ ਝਿੱਥਾਂ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸਿਆਂ.. “ਨਹੀਂ ਯਾਰ ਅੱਜ ਘਰੋਂ ਕਛਿਹਰਾ ਲਿਆਉਣਾ ਭੁਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਭੀ ਇਹ ਗਿੱਲਾ ਕਿਉ ਕਰਨਾਂ, ਧੂੰਦਾਂ ‘ਚ ਤਾਂ ਤਾਰ ਤੇ ਪਾਏ ਨਹੀਂ ਸੁਕਦੇ ਤੇੜ ਪਾਇਆ ਕਿਥੇ ਸੁਕਣਾਂ ।” “ਪਰ ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਕਛਿਹਰਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾਂ ਚਾਹੀਦਾ”, ਮੈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੂੜ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਤੋੜਾ ਝਾੜਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਬਾਬਾ ਖਿੜ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਬਾਥਰੂਮ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹੱਟ ਕੇ ਖੜੇ ਨੂੰ ਅਵਾਜ ਮਾਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਕੰਜਰਾਂ ਹੁਣ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵੇਖ ਤਾਂ ਲੈਦਾ, ਆਹ! ਵੇਖਿਆਂ ਨਹੀ ? ਮੈਂ ਧੌਣ ਨੇੜੇ ਕਰ ਅੰਦਰ ਝਾਕਿਆਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਿਲੀ ਤੇ ਟੰਗੇ ਕਛਿਹਰੇ ਦਾ ਨਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੀ ਆ? ਮੇਰੇ ਪੁਛਣ ਤੇ ਬਾਬਾ ਭਾਰੀ ਮਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆਂ “ਮੈਂ ਕਛਿਹਰਾ ਕੋਈ ਤਨ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਥੋੜਾ ਕੀਤਾ, ਆਹ ‘ਕਰੰਟ’ ਤੇ ਆ ਹੀ ਰਿਹਾ ਨਾ ਨਾਲੇ ਨਾਲ”। ਬਾਬੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਕਰੰਟ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਉਸ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮੈ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ।
ਗੱਲ ਹੁਣ ਸਹਿਜੇ ਸਮਝ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਛਿਹਰੇ ਦਾ ਬੰਧਨ ਬਾਬੇ ਵਰਗੇ ਖੁੱਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਅਨਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬੰਧਨ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਜੁਗਾੜ ਵੀ ਲੱਭ ਲਿਆ ।ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਲੱਖ ਆਖਣ ਇਹ ਕਰਨਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੈ । ਮੇਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿੱਤਰ ਬੱਕਰ ਈਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਨਗਰ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈ ਮਨ ਦਾ ਸੰਕਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਆਲ ਪੁਛਿਆਂ ਕਿ “ਬੱਕਰੀਦ ਤੇ ਬੱਕਰੇ ਨੂੰ ਜਿਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਕਰਾ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੋਊ”? ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉਹਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ‘ਇਟ ਡਿਪੈਂਡਸ ਆਨ ਇਨਡਿਊਜਅਲਸ਼ ਸਪੀਡ’ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 4-5 ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਹੀ ਜਾਦੇ ਹੋਣੇ ਆ। ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਨਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚਲੋਂ ਏਸੇ ਬਹਾਨੇ ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ’ਤੇ ਖੁਦਾ ਨੂੰ ਏਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯਾਦ ਤਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ। ਆਖਰ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ ‘ਚ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡਿਆ ਜਾਦਾ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਜੁਆਬ ਵੀ ਕਰੰਟ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ ਅਖੇ “ਏਨਾਂ ਟਾਇਮ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਆਪਣਾਂ ਈ ਜੁਗਾੜ ਕਰਨਾਂ ਪੈਦਾ”। ਮੈਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁਛਿਆ ਉਹ ਕਿਵੇਂ? ਕਹਿੰਦਾ “ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਧੌਣ ਵੱਢਣ ਵਾਲੇ ਛੁਰੇ ਤੇ ਹੀ ਉਹ ਕਲਾਮ ਲਿਖਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਦੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹੀਉ ਚੱਲੀ ਜਾਦਾ, ‘ਜੋ ਉਸ ਕੋ ਪੜ੍ਹਾ ਵੋ ਤੁਝੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾ’, ‘ਜੋ ਉਸ ਕੋ ਪੜ੍ਹਾ ਵੋ ਤੁਝੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾ । ”
                                                                *ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ ਨਾ ਗੁਣ ਨਾ ਉਪਕਾਰ॥
                                                                                                ਸਲੋਕ ਮ:2

Read more...

ਬਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਵਨਗੀਆਂ

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ

ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਧੀਂਗ ਤੋਂ ਧੀਂਗ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ।ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਫ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਦਿਲੀ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਕਿਸ ਭਾਅ ਵਿਕਦੀ ਏ..! ਗੱਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏ ਜੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਤਾਂ ਬੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਤਾਂ ਕੀ ਬੋਚਣੀ (ਛੁਪਾਣੀ) ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਖਿੱਚਣ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।ਚਲੋ ਜੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਕਦੇ ਤਰਸ ਆਉਦਾ, ਕਦੇ ਹਾਸਾ ਆਉਦਾ ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਤੋਪ ਸਮਝਦੇ।ਇਹਨਾਂ ਤੋਪਾ ਤੋਂ ਐਨਾ ਡਰ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿੱਦਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿਉਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਘਰ ਪੱਟਣ ਲੱਗਿਆ ਕੁਝ ਸੋਚਣਾ ਥੋੜਾ ਏ..! ਬਾਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਕਦੋਂ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਪਿਆਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫਤਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਬੰਨ ਦੇਣ ।ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਹੀ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ..ਜੀ ਹਾਂ ਸਹੀਂ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਗਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿੰਨਾਂ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਮੁਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਬੋਲ ਤੇ ਕਦਮ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁਚਾਲ ਲਿਆ ਸਕਦਾ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਮਾਵਰ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਦ ਸੇਰ ਨੂੰ ਸਵਾ ਸੇਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗਲਤੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਦੇ,ਪਰ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਸਿੱਖਣ ਵੀ ਕਿਉ..? ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਬਦਲਣ ਚੱਲੇ ਸੀ ।
ਚਲੋ ਦੋਗਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਛੱਡੋਂ… ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਫੋਕੀ ਟੌਹਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਉਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਧੱਕੇ ਦੇ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਖਾਏ ਹੋਏ ਦਰ ਦਰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹੀ ਏ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਾਥੀ ਲੱਭਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਜੋ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਝ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲੇ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ..।ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਮਾਰੇ ਨੇ ਜਿੰਨਾਂ ਲੱਗੀਆ ਵੇਲੇ ਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਨ ਲੰਘਾਏ ਨੇ ਜੋ ਅੱਜ ਇਕੱਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਦਿਨ ਕੱਢਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਸਹਿਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ ਏ।ਹਾਏਏਏ … ਬੇਚਾਰਾ ਇਸ਼ਕ ਵਿਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਇਆ ਭਾਈਚਾਰਾਂ ……।
ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਯਾਰੋ ਦਿਲ ਰੱਖੋ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਥੋੜਾ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਲਈਏ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਕੈਟਾਗਿਰੀ ਵਾਲਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏ ।ਇਹ ਜੀ ...ਉਹ ਲੋਕ ਨੇ ਜੋ ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖੇ ਨੇ ਭਾਵ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਲੋੜ ਏ ।ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫੂਕ ਸ਼ਕਾ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ ਬੱਸ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ।ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪੈਸਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੁੰਦੀ ਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ....।ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਗਾਨਿਆ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਂਝ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆਂ ਬੜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏ …!ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸੀਅਤ ਏ ਜੂ ਕਿ ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਹ ਭੁੱਖੇ ਵੀ ਸੌ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਈ ਕਈ ਘੰਟੇ ਠਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਭੋਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਦੇਖਿਆ ਕਿੰਨੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਕਿ ਇਹ ਬਾਈ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਜੇ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਤਾਹੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਲਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਅਤੇ ਹੱਸਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖੁੰਝ ਜਾਣਾ ਏ ।ਸੋ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜੀ ..ਏ ਬਾਈ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ..... ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਦੇ ਬਾਈ ਜੀ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ……!
ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ: 09717540022

Read more...