ਜਾਗੋ: KATAL BY : Davinder

ਜਾਗੋ ਬਾਰੇ...

ਜਾਗੋ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਲੋਕ ਬੋਲ ਹੈ।ਭਾਵੇ ਕਿ ਜਾਗੋ ਦੇ ਅਰਥ ਨੀਂਦ ‘ਚੋਂ ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਹੀ ਹਨ ਪਰ ਲੋਕ ਬੋਲ ‘ਜਾਗੋ’ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ‘ਚ ਜਾਗੋ ਦੇ ਅਰਥ ਜਾਗਰੂਕ (aware) ਹੋਣ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ‘ਚ ‘ਜਾਗੋ’ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖੋਂ ‘ਜਾਗੋ’ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਚੱਲੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨਾਹਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।ਗੱਲ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਲੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਗਾਇਆ ‘ਜੱਟਾ ਜਾਗ ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ… ਸਮਾਜਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ, ‘ਕਿਰਤੀਆਂ ਜਾਗ ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ ….ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਦੀ ਲੁਟੀਦੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿਰਤ ਕਮਾਈ ਲਈ ਅਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਨਸ਼ਲਕੁਸੀ ਦਾ ਰਾਹ ਫੜਿਆਂ ਤਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੇ ਅਕੀਦੇ ਨੂੰ ਭੁਲੇ ਬੈਠੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਗੋ ਗਾਈ, ਸਿੰਘਾਂ ਜਾਗ ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ…। ਗੱਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਰਤੀਆਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਤੇ ਜਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਜਾਗੋ ਅੱਜ ਵੀ ਉਨੀਂ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੈ ਜਿਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਸੀ। ਸਗੋ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ, ਅਖੌਤੀ ਮੀਡੀਆਂ ਕ੍ਰਾਤੀ, ਤੇ ਸਟੇਟ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੇ ਜਾਗੋ ਦਾ ਰਾਹ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।ਤਕੜਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨੋਂ ਦਿਨ ਤਕੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ ਤੇ ਲੁੱਟ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਤਕੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਨੀਂਦ (ਗਫ਼ਲਤ)ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਵੀ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ‘ਚ ਸਾਧਨਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਅਰਧ-ਜਾਗਿਆਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ ਸਾੜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਦਾ। ਪਰ ਆਪਣੀ ਭੜਾਸ ਕੱਢਣ ਤੇ ਆਪ ਜਾਗਣ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗੋ ਦਾ ਨਾਹਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬਦਲਵੇ ਮਾਧਿਅਮ ਵਜੋਂ ਬੜਾ ਕਾਰਗਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਥੇ ਸਾਡੀ ਹੈਸੀਅਤ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਸੇਧਕ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਪਾਠਕ ਵਜੋਂ ਹੈ।ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਚ ਪੜਨ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਭਰਭੂਰ ਸਾਥ ਪ੍ਰਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।