ਜਾਗੋ

ਦੀਵਾਲੀ: ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਦੀਵਾਲਾ

2010-11-04T09:35:00.000-07:00

*ਇਹ ਲੇਖ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਗੁਲਾਮ ਕਲਮ ਤੇ ਛਾਪਿਆ ਸੀ , ਸੋ ਗੁਲਾਮ ਕਲਮ ਤੋਂ ਧਨਵਾਦ ਸਹਿਤ ।

ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਦੋ ਕੁ ਹਫਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ‘ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲਾ ਅਖਬਾਰ’ ਲੇਖਕ ਸੱਜਣਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦੈ।ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਲਈ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੇਜਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ‘ਏਕਤਾ’ ਦੇ ਮੁੱਦਈ ਕੁਝ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਿਰਲੇਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾ ਤੋਂ ਵਿਦਵਤਾ ਦਾ ਲੋਹਾ ਮਨਵਾਉਂਦੇ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਹੁੰਦੇ ਨੇ, ‘ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਤਿ ਦੀਵੇ ਬਾਲੀਅਨ’, ‘ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ’, ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਤਿਉਹਾਰ :ਦੀਵਾਲੀ।

ਖੈਰ! ਸਾਲ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਅਖਬਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਨਵੀਂ ਨਵੀਂ ਐਂਟਰੀ ਮਾਰੀ ਸੀ ਸੋਚਿਆਂ ਕਿਉ ਨਾ ਕੁਝ ਖੋਜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ‘ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤਿ ਦੀਵੇ ਬਾਲੀਅਨ’ ਸਿਰਲੇਖ ਹੇਠ ਕੁਝ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਲਾਟ ਜਗਾ ਲਈਏ।ਪਰ ਇਹ ਖੋਜ ਵਿਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਿੱਟੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿ ਮੇਰਾ ਲਿਖਿਆ ਕੋਈ ਲੇਖ ਇਹਨਾਂ ਨਾਮੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਚਮਕੀਲੇ ਪੇਪਰ ਤੇ ਆਫਸੈਟ ਲੇਅ-ਆਊਟ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ।ਕਿਸੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਪਰਚੇ ‘ਚ ਆਪਣਾ ਗੁਭ-ਗੁਭਾਰ ਕੱਢ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਚਾਹਿਆ ਕਿ ‘ਗੁਰੁ ਕਿਆਂ ਨੌ ਨਿਹਾਲਾਂ’ ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਿਹੜੀ ਭੀੜ ਆ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰੁ ਘਰਾਂ ‘ਚ ਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਂੇਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਉਸ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਵਰਨ ਨਾਲ ਐਨਾਂ ਵੈਰ ਕਿਉਂ ਕੱਢਦੇ ਨੇ ਜਿਸ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁਰੁ ਬਾਬਾ ਬਲਿਹਾਰੇ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਐਮ.ਬੀ.ਡੀ ‘ਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਲੇਖ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੰਜੀ ਸਾਹਬ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ‘ਚ ਖੂਡੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਖਲੋਤਾ ਬੁੱਢਾ ਢਾਡੀ ਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਰਸਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀਆਂ ਸਾਇਟਾਂ ਇੱਕਜੁਟਤਾ ਨਾਲ ਕੀਹਦੇ ਸੁਣੀਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਦੀਵਾਲੀ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਝਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ 14 ਸਾਲ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਅਯੁੱਧਿਆ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ।ਜਿਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੀਮਮਾਲਾ ਤੇ ਆਤਿਸਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ’। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਤੋਤੇ ਵਾਂਗ ਰਟਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਜੇ ਕਿਤੇ ਕਿਸੇ ਤੀਜੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਰ ਦੱਸਿਆ ਘਟਨਾਂ ਕਰਮ ਸੁਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਹ ਇਹ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਹੇਗਾ ਕਿ ‘ਵੱਟ ਆ ਕੋ ਇਨਸੀਡੈਂਟ’ । ਅਜੀਬ ਇਤਫਾਕ ਹੈ ।

ਜੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰਚੇਤਾ ਤੇ ਤਿਥਾਂ ਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਇਸ ਮੇਲ ਜੋਲ ਤੇ ਸ਼ੰਕਾਂ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀ ।ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜੰਮਣ ਨਾਤੇ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸਿਸ਼ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਕਿਸ ਦੋਸ਼ ਤਹਿਤ ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਕੈਦ ਰਹੇ?ਇਹ ਜਾਨਣਾ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦਰਜਨ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ, ਪੁਰਾਤਨ ਗਵਾਹੀਆਂ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤੇ ਸਾਖੀਆਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਤਰੀਖ ਤਾਂ ਕੀ ਦੱਸਣਗੀਆਂ ਸਗੋਂ ਕੈਦ ਦੇ ਸਮੇਂ (ਮਿਆਦ) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਰੋਧ ‘ਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਏਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁਝ ਗ੍ਰਥਾਕਾਰ ਨੇ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਲ ਹੀ ਵੱਟੀ ਹੋਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ।ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਦਰਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾ ।ਡਾ.ਗੰਡਾ ਸਿੰਘ ਮੁਤਾਬਕ 1612 ਈ. ਤੋਂ 1614ਈ, ਇੰਦੂ ਭੂਸਨ ਬੈਨਰਜੀ 1607 ਤੋਂ 1612, ਪ੍ਰਿ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ 1614 ਤੋਂ 1616 ਤੱਕ,ਅਰਧ ਸੁਆਮੀ ਇਹ ਸਮਾਂ 12 ਸਾਲ ਦਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਿੰ.ਸਤਬੀਰ ਸਿਂੰਘ 1609 ਤੋਂ 1612 ਤੱਕ ਹੈ । ਮੈਕਾਲਿਫ ਅਨੁਸਾਰ 5 ਸਾਲ ਤੇ ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਮੁਤਾਬਕ 40 ਦਿਨ । ਹੁਣ ਜ਼ਰਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉ ਜਿਥੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਏਨਾਂ ਵੱਡਾ ਟਪਲਾ ਹੈ, ਕੋਈ 40 ਦਿਨ ਤੇ ਕੋਈ 12 ਸਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਗੁਰੂੁ ਜੀ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।ਭਾਵ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ ਜਿਸ ਦਿਨ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ ਸੀ।ਇਹ ਉਵਂੇ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸਰਸਾਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਛੜੇ ਮਝੈਲਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ‘ਚ ਗੁਰੂੁ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਿਰ ਧੱੜ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਈ ਉਸ ਦਿਨ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸੀ ।ਜੋ ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧੂਮ ਧੜੱਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਇਹ ਅਜੀਬ ਇਤਫਾਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾ ਕੇ ਹੀ ਕਿੳਂੁ ਵਾਪਰੇ।ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਸਾਂਝ ਕਿਉ ਨਹੀਂ ਪਈ ?ਕੀ ਗੁਰੂ ਕੇ ਇਸਲਾਮੀ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਛੁੱਟੀ ਡਿਕਲੇਅਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ? ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ ਵੱਡੇ ਦਿਨ (ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਡੇ) ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਨ ਨੂੰ ਇਸਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਕਿੳਂੁ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦੇ?
ਕੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਤੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹਿੰਦੂਆਂ ‘ਚ ਰਲਗੱਡ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਥੇ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ਏਕਤਾ ਵਿਚਲੇ ‘ਏਕਤਾ’ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਵੀ ਗੌਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਏਕਤਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਦੋਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਚੀਜਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹੀ ਸਬਦ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਚੋਂ ਬੋਧੀ ਜੈਨੀ ਤੇ ਪਾਰਸੀ ਨੁਕਰੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ। ਸਬਦ ਸ਼ਾਝੀਵਾਲਤਾ ਤਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਏਕਤਾ ਨਹੀਂ।

ਦੀਵਾਲੀ ਸਬੰਧੀ ਤਵਾਰੀਖੀ ਘਚੋਲੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਜਾਪਦੇ ‘ਸਿੰਘ’ ਨਾਲ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਉਹ ਝੱਟ ਦੇਣੀ ਕਹੇਗਾ ‘ਨਾ ਹੁਣ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਵੀ ਝੂਠਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਹੜਾ ਗੁਰੁ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਹਾਣੀ-ਬਾਣੀ ਸੀ, ਉਨਾਂ ਨੇ ਵਾਰਾਂ ‘ਚ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ। ਬਿਲਕੁਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂੁ ਸਾਹਬਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਤਾਂ ਗੁਰੁ ਘਰ ‘ਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਕਿਸੇ ਦੀਵਾਲੀ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਚੁੱਪ ਹਨ।ਪਰ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਾਰਾਂ ‘ਚ ਇੱਕ ਪੰਕਤੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤਿ ਦੀਵੇ ਬਾਲੀਅਨ ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਾਗੀਆਂ, ਢਾਡੀਆਂ, ਲਿਖਾਰੀਆਂ ਦੇ ਤੋਰੀ ਫੁਲਕੇ ਦਾ ਵਧੀਆ ਜੁਗਾੜ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉੱਚੀ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਤਰਸ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪੰਗਤੀ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ 19ਵੀਂ ਵਾਰ ਦੀ 6ਵੀਂ ਪਾਉੜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ( ਸੈਂੇਟਰਲ ਆਈਡੀਆ) ਦੀਵਾਲੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਵਾਰ ਦੀ ਜੁਗਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਉੜੀ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਜ ਲਾਇਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅੰਤਲੀ ਪੰਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਤੱਤ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਸ ਪਾਉੜੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਪਾਉੜੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਭਾਵ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਦਾਤਿ ਸਬਦਿ ਸੰਮ੍ਹਾਲੀਅਨਿ’ ਹੈ। ਪਹਿਲੀਆਂ ਪੰਕਤੀ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤਿ ਦੀਵੇ ਬਾਲੀਅਨ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਤਿ ਲੋਕ ਦੀਵੇ ਬਾਲਦੇ ਹਨ । ( ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਮਨਾਉਦੀ ਸੀ ਸੋ ਭਾਈ ਜੀ ਨੇ ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਦਿੱਤੀ) । ਤਾਰੇ ਜਾਤ ਸੁਨਾਤ ਅੰਬਰ ਭਾਲੀਅਨ ਭਾਵ ਜਿਵੇਂ ਅੰਬਰ ‘ਚ ਤਰਾਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਤਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।ਫੁਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗਤਿ ਚੁਣ ਚੁਣ ਚਾਲੀਅਨ ਜਿਵੇਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਾਗੀਚੀ ‘ਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਅੰਤਲੀ ਪੰਕਤੀ ‘ਚ ਤੱਤ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਦਾਤਿ ਸਬਦਿ ਸੰਮ੍ਹਾਲੀਅਨਿ ਭਾਵ ਕਿ ਇਵੇ ਹੀ ਗੁਰਮੁਖ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖ ਫੱਲ ਸਬਦ ਭਾਵ ਗਿਆਨ ‘ਚ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਗੁਰਮੁਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਫਲ ਸ਼ਬਦ ਚੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸ਼ੁਰਲੀਆਂ ਪਟਾਕਿਆਂ ਚੋਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਵੈਸੇ ਹੋਰ ਕਰਨ ਵੀ ਕੀ ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਹੁਤੀ ਕਿਰਪਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਤਾਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਗਿਫਟ ਰੂਪੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਨਾਲ ਮਾਇਆ ਹੀ ਏਨੀ ਕੱਠੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੁੱਖ ਫਲ ਦੀ ਭਾਲ ‘ਚ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣਾਂ ਸ਼ੁਗਲ ਨਹੀ ਲੋੜ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹੁਣ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਤਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜੇ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਿੱਖ ਕਮਲੇ ਕਿੱਦਾ ਹੋ ਗਏ? ਦਰਅਸਲ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਠੀਆਂ ਤੇ ਬਸੇਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖਾਲਸੇ ਨੇ ਮਿਸਲਾਂ ਦੇ ਦਿਨੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਲ ‘ਚ ਦੋ ਵਾਰ ਸਰਬੱਤ ਖਾਲਸਾ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਕਰੇਗਾ।ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲਾ ਮਿੱਥ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੂਜਾ ਸ਼ਾਇਦ ਖੁਸ਼ਗਵਾਰ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਜਾਣ ਕੇ ਦੀਵਾਲੀ ਮਿਥ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ।ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸਣੇ ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਮਲੇ, ਉਦਾਸੀ ਆਦਿ ਮਹੰਤ ਸ੍ਰੇਣੀਆਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਫੈਸਲੇ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ । ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦੀਵਾਲੀ ਕੇਵਲ ਸਰਬੱਤ ਖਾਲਸੇ ‘ਚ ਜੁੜ ਕੇ ਪੰਥਕ ਚਣੌਤੀਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਚਰਚਾ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।

ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਦੀਵੇ ਜਗਣੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਕਾਲ ‘ਚ ਹਿੰਦੂ ਸਿੱਖ ‘ਏਕਤਾ’ ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਜੋ ਕਿ ਮੰਡੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦੌਰ ‘ਚ ਸ਼ੁਰਲੀਆਂ ਪਟਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤੇ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਅਜੋਕੀ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਮੀਡੀਆ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੇ ਅਖੌਤੀ ਗਲੋਬਲਾਈਜੇਸ਼ਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰੀਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਪੂਜਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾ ਦੇਵੇਗੀ।

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

9478440512

ਭਾਣਾ

2010-09-16T09:23:00.000-07:00

ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ

ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੋਚ ਸਵਾਰਥੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆ ਨਾਲੋ ਉੱਚਾ ਦੇਖਣ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣਨ ਦੀ ਲੋਚਾ ਤੱਕ ਲੈ ਆਂਦਾ । ਸੰਸਾਰਕ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ ਮੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੋਹ ਖੁਹਾਈ ਕਰ ਨਿਮਾਣੇ ਨਿਤਾਣੇ ਬਣਾ ਛੱਡਿਆ । ਕੁਛ ਤਾਂ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾ ਸਮਝ ਅਉਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਸੀ ਉੱਪਰੋ ਡਾਢੇ ਲੋਕਾਂ ਹੋਰ ਡਰਾ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਚਾ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਦਿੱਖ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੁਕਮ ਮੰਨਣ ਲਈ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ

ਸਮਾਜਿਕ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਦੇਖਦਿਆਂ , ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਰਨ ਵੰਡ ,ਅਤੇ ਤਕੜਿਆਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਸਾਜੇ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਮਾੜੇ ਨਾਲ਼ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਕੁਝ ਜਾਗੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਿਸ ਰਹੀ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਅਵਾਜ ਉਠਾਈ ਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ । ਸ਼ਰਧਾ ਵੱਸ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਕ ਇਨਕਲਾਬੀ ਜੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ ਥਾਂ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ (ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਰੱਬ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਦੁਹਾਈਆਂ ਪਉਂਦੇ ਰਹੇ) ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ‘ਧਰਮ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ । ਨਵਾਂ ਸੋਚ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਭੋਗ ਰਹਿਬਰ ਲੋਕ ਤਾਂ ਚਲੇ ਗਏ ਪਰ ਸਮਾ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਫਿਰ ਲੋਟੂ ਟੋਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ । ਲੋਟੂ ਟੋਲੇ ਨੇ ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਅਰਥ ਦੇ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਧਾਰਮਿਕ ਪਖੰਡਾਂ ਦੇ ਸੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜ ਲਿਆ ।

ਫਿਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕੀ ਹੈ ? ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਦੁਨਿਆਵੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਈਏ । ਹਰ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਹਨ । ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਚੱਲਣਾ , ਸਟਾਪ ਸਾਈਨ ਤੇ ਰੁਕ ਕੇ ਚੱਲਣਾ , ਸਪੀਡ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਥਾਰਟੀ ਕਾਬੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਟਰੈਫਿਕ ਲਾਈਟ ਸਿਸਟਮ ਹੈ , ਕੈਮਰੇ ਲੱਗੇ ਹਨ ਕਿਤੇ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਂ ਖੜ ਕੇ ਅਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਅਸੀ ਇਸ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਾਰੇ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕੇ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਟਰੈਫਿਕ ਉਸ ਟਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ ,ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗੱਡੀ ਅਉਣ ਵਾਲੇ ਟਰੈਫਿਕ ਵਾਲੇ ਪਾਸਿਓ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ , ਰੈੱਡ ਲਾਈਟ ਤੇ ਸੜਕ ਕਰਾਸ ਕਰਕੇ ਕਹੀਏ “ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ” । ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਛੋਟੇ ਵੱਡੇ ਐਕਸੀਡੈਂਟਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਅਉਂਦੇ ਹਨ । ਭੁੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਜਾਂ ਜਾਣ ਬੁੱਝ ਕੇ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਤੇ ਸੜਕ ਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਕੈਂਸਲ ਕਰਵਾਉਣਾ , ਭਾਰੀ ਨਕਦ ਰਕਮ ਜ਼ੁਰਮਾਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਹੈ ।

ਬਿੱਲਕੁੱਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਰਾਜ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਹ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਭਾਵ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਬਿਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜੇ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੀ ਸਜਾ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਬਣ ਗਈ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਬਿਨ ਪੱਤਾ ਨਹੀ ਝੂਲ ਸਕਦਾ , ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸੇਧ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸੂਲ ਜਿਵੇਂ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ , ਹੱਕ ਦੀ ਖਾਣੀ , ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹਨਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਕਮਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਜਿਆਦਾਤਰ ਇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਸਨ ਸ਼ੁਰੂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਠੀਕ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਇਹੀ ਦਾਨ ਪ੍ਰਥਾ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਪਰਵਾਰਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਸਵਾਰਥੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਬਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨਰਕ . ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਡਰ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਧਕੇਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਟਪੋਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਦੀ ਰੱਸੀ ਲਮਕਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਖੱਡ ‘ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦੇ ਲਾਰੇ ਲਾਉਣ ਲਾਗੇ । ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਧਰਮ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ । ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਆਗੂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ । ਧਰਮ ਇਕੱਲਾ ਧਰਮ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ “ਰਾਜ ਧਰਮ” ਬਣ ਗਿਆ ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜ ਇੱਕ ਹੋ ਗਏ ਚੋਰ ਤੇ ਕੁੱਤੀ ਰਲ਼ ਗਏ । ਮੇਰੇ ਇੱਕ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਇਕਬਾਲ ਗਿੱਲ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ “ਸਿਆਸਤ, ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਰਗ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੀ ਸੰਢ-ਗੰਢ ਹੈ

ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਲੋਟੂਆਂ ਦੀ ਚਾਕਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਪੁਜਾਰੀ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਕਾਰਨ ਗਰੀਬ ਹੋ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਰਹੋ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਸੁਧਰ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਲੋਕ ਸੁਧਰ ਜਾਵੇਗਾ

ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਚਾਲ੍ਸਾਜ਼ੀ ਹੈ ਅਮੀਰ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕਮਾਲ ਦਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਚੂਸੋ ਫਿਰ ਦਾਨ ਕਰੋ

ਇਹ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ਹੀ ਤਰਕ-ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ

” ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਵਿੱਚ “ਰਾਜਧਰਮ” ਤੋਂ ਇਹੀ ਗੱਲ ਪੁੱਠੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋ ਕੇ “ਧਰਮਰਾਜ” ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੱਕ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ ।ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਚੱਕੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੜਾਂ ਨੇ ਪੀਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਾਲਮ ਕਨੂੰਨ ਤੋਂ ਅਜਾਦ ਹੋਣ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਕੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਭਾਵ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤਾਂ ਪੱਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਝੂਲ ਸਕਦਾ ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾਂ ਹੈੰ ?

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਸੋਚ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਮਸਲਨ ‘ਰੱਬ’ , ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਆਸਣ ਤੇ ਬੈਠਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਵੱਖ ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਖਾਸ ਸਰੂਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ , ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਰੱਬ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ , ਕੋਈ ਰੰਗ ਨਹੀਂ , ਕੋਈ ਉਸਦੀ ਖਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ , ਭੁਲਿਓ ਲੋਕੋ ਇਹ ਰੱਬ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜੋ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਸਮਝੋ ! ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਨੁੰ ਜੋ ਲੋਟੂ ਟੋਲੇ ਵੱਲੋਂ ਗੁਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ ! ਜਾਲਮ ਰਾਜੇ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮੀ ਕਨੂੰਨ ਬਿਨਸਨਹਾਰ ਹਨ । ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕਨੂੰਨ ਅਟੱਲ ਹੈ , ਨਿਰਭਉ ਹੈ, ਨਿਰਵੈਰ ਹੈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਤੇ ਇਹ ਜਾਲਮ ਵੀ ਸਭ ਇੱਕ ਅਦਿਖ ਸ਼ਕਤੀ ਸੇ ਸਾਜੇ ਹਨ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਗੁਲਾਮ ਕਿਉਂ , ਇਹਨਾਂ ਜਾਲਮਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਹੱਕ ਸੱਚ ਦਾ ਰਾਹ ਅਪਣਾ ਕੇ , ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਰੋਕ ਕੇ , ਖੁੰਢੀ ਕਰ ਦਿਉ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਇਕ ਹੋ ਜਾਉ ਸਭ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਨਾ ਦਿਸੇ ਬੇਗਮ ਪੁਰਾ ਬਣਾ ਦਿਉ ਇਸ ਸਮਾਜ ਨੂੰ । ਰਾਜੇ ਸ਼ੀਹ , ਮੁਕਦਮ ਕੁਤੇ ਹਨ । ਇਹ ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀ ਮੂਹਰੇ ਜਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀ ਟਿਕ ਸਕਣਗੇ ਇਹ ਮਾਰਗ ਥੋੜਾ ਔਖਾ ਜਰੂਰ ਹੈ ਔਕੜਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਸਹੋ ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀ ਡਰ ਕੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੜ ਵੱਟ ਬੈਠੇ ਰਹੋ ਤੇ ਭਾਣਾ ਭਾਣਾ ਦੀ ਮਾਲਾ ਫੇਰਦੇ ਮਰ ਜਾਵੋਂ । ਇਹ ਮਾਰਗ ਸਿਰ ਧਰ ਤਲੀ ਗਲੀ ਮੇਰੀ ਆਉ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ । ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਕਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਇਥੇ ਚੰਗਾ ਵੀ ਹੈ , ਮੰਦਾ ਵੀ ਹੈ , ਪੁੰਨੀ ਵੀ ਹੇ , ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੈ . ਰਾਜਾ ਵੀ ਹੈ ਪਰਜਾ ਵੀ ਹੈ ਸਾਧ ਵੀ ਹੈ ਚੋਰ ਵੀ ਹੈ , ਅਮੀਰ ਵੀ ਹੈ ਗਰੀਬ ਵੀ ਹੈ । ਜਿਵੇਂ ਸਹਿਰ ਦੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਪਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਕੇ ਸਹੀ ਜਾਉ ।ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕੰਟਰੋਲ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ , ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਭਉਂਦਾ ਹੈ ਇਹ ਆਵਾਜਾਈ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਾ , 50 ਦੀ ਸਪੀਡ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 100 ਤੇ ਗੱਡੀ ਭਜਾਉਣਾ , ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਛੱਡ ਕੇ ਇਨਕਮਿੰਗ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਕਾਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਾ ਕਨੂੰਨ ਤੋੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਨੂੰਨ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਇੱਜਤ ਨਾਲ਼ ਖਿਲਵਾੜ ਕਰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਭਉਂਦਾ ਨਹੀਂ , ਮੈਨੂੰ ਭਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨ ਵਾਰ ਕੇ ਵੀ ਉਸਦੀ ਇੱਜਤ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਭਾਣਾ ਹੈ , ਹੁਕਮ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨ , ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਪਖੰਡ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਉਸੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਮੰਗ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹੋ , ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਭਉਂਦਾ ਨਹੀਂ , ਮੈਨੂੰ ਭਉਂਦਾ ਹੈ “ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛ ਹਥਹੁ ਦੇਇ” , “ਉਦਮ ਕਰੇਂਦਿਆ ਜੀਉ ਤੂ ਕਮਾਵਦਿਆ ਸੁਖ ਭੁੰਚ” । ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਉਂਦਾ ਕਿ ਸ਼ਰਾਰਤ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਏ ਦੀ ਪਛਾਣ ਭੁੱਲ ਜਾਵੇਂ ।

ਕੋਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤ ਆ ਪਈ , ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਏ , ਬਿਮਾਰੀ ਆ ਗਈ , ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਇਹ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਭਾਣਾ ਹੈ , ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਪਏਗਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀ ਇੱਥੇ ਭਾਣਾ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਹੌਸਲਾ ਹੈ , ਧਰਵਾਸ ਹੈ ਪਰ ਭਾਵੇ ਕਿ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਅਸਹਿ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਨਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਰੋਈ ਜਾਵੇਂ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਬਾਕੀ ਪਰਵਾਰ ਰੁਲ਼ ਰੁਲ਼ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵੇ ।

ਭਾਣੇ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਹੈ .ਜੇ ਇਹ ਅਰਥ ਹੁੰਦਾ ਜੋ 'ਭਾਈ' ਅਤੇ 'ਲੀਡਰ' (ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ )ਮਿਲ਼ ਕੇ ਕੱਢਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਸੀਹ ਮੁਕਦਮ ਕੁਤੇ...ਪਾਪ ਕੀ ਜੰਝ ਲੈ ਕਾਬਲਹੁ ਧਾਇਆ ...ਅਤੇ ..ਉਦਮ ਕਰੇਂਦਿਆਂ ਜੀਉ ਤੂ ਕਮਾਵਦਿਆ ਸੁਖ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਾ ਪੈਂਦੀ ।

ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚਾਲਾਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਣੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਉਹੀ ਘਸੇ ਪਿਟੇ ਅਰਥ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਥੱਲੇ ਲੁਕੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਕਸਰ ਬਾਕੀ ਨਹੀ ਛੱਡੀ । ਸੱਜਣ ਠੱਗ ਦਾ ਇੱਕ ਡੇਰਾ ਬੰਦ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਹਿਬਰ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਗਲੀ ਦੇ ਹਰ ਮੋੜ ਉੱਤੇ ਡੇਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਕੁਆਰੀ ਸੋਚ ਦਾ ਸਤ ਭੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗੇ । ਵਢੀਅਹਿ ਹੱਥ ਦਲਾਲ ਕੇ ..ਦਾ ਹੋਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਰਾਧ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਗਿਣਤ ਉਦਾਹਰਣਾ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ “ਅਕਲੀ ਸਾਹਿਬ ਸੇਵੀਐ” ਵਰਗੀ ਤਰਕਵਾਦੀ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਪੱਠਾ ਗੇੜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਭਾਣੇ ਦਾ ਸੰਕਲਪ’ ਵੀ ਇੱਕ ਹੈ । ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਚ ਸੋਚ ਭਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਬਿਨ ਪੱਤਾਂ ਨਹੀਂ ਝੁੱਲ ਸਕਦਾ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਸਹੀ ਜਾਓ । ਜਾਲਮ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਨ ਵਾਲੀ ਤਰਕ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਜੰਗਾਲੀ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਮਾਲਾ ਨੇ ਲੈ ਲਈ , ਗਰੀਬ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਕੰਧ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ ਤੇ ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਹਿਲਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਦਿਨੋ ਦਿਨ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਲੱਗਾ । ਇਹ ਸਭ ‘ਰੱਬ ਹੁਕਮ ਬਿਨ ਪੱਤਾ ਨਹੀਂ ਝੁੱਲ ਸਕਦਾ’ ਦੇ ਗਲਤ ਪਰਚਾਰ ਦੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਹੈ। ਗਰੀਬ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਇ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਮਰ ਜਾਣ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਗਿਆ , ਕਮੀਨਾ ਸਾਧ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਅਬਲਾ ਦੀ ਇੱਜਤ ਨਾਲ਼ ਖੇਡ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਧ ਨੂੰ ਸਜਾ ਦੁਆਉਣ ਦੀ ਥਾਂ, ਪਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਧ ਹਮਾਇਤੀਆਂ ਵਾਲੋਂ ਰੱਬੀ ਹੁਕਮ ਦਾ ਰੌਲਾ ਪਾ ਚੁੱਪ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਭਾਣੇ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸਾਰੂ ਸੋਚ ਨਿਕਲ਼ਣੀ ਸੀ ਅਉਣ ਵਾਲੀ ਆਫਤ ਲਈ ਤਾਜਾ ਦਮ ਹੋਣਾ ਸੀ ਉੱਥੇ ਇਸ ਦੀ ਆੜ ਥੱਲੇ ਵਿਹਲੜ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਬੁਰੇ ਤੋਂ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਭਾਣੇ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਸਿਉਂ ਦਿੱਤੇ.........................

ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ realandclear@yahoo.ca

ਔਰਤ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ-- ਰੱਖੜੀ

2010-08-24T07:37:00.001-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਗੁਲਾਮੀ,ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲਾਹਨਤ ਹੈ।ਚਾਰ ਦਿਨ ਦੀ ਚਾਕਰੀ ਹੀ ਬੰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਗੁਲਾਮੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਢਾਹ ਸਾਡੇ ਆਤਮ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।ਲੰਮੇ ਸਮਾਂ ਗੁਲਾਮੀ ‘ਚ ਜੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਅੰਦਰੋਂ ਗੈਰਤ ਤੇ ਅਣਖ ਦੀ ਲੋਅ ਮੱਧਮ ਪੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ ਤੋਰਦਿਆਂ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਗੁਲਾਮੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਦੇ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਢਾਹ ਲਾਈ ਹੈ।ਇਸ ਸਭ ‘ਚ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ,ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਲੱਖ ਕਰਵਟਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਪਛੜੇਵਾਂ ਉਵਂੇ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਗਈਆਂ ਹੋਣ।ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ,ਕਬਰ ਮੜੀ ‘ਤੇ ਮੇਲਾ ਜਾ ਕਿਸੇ ਸਾਧ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦੀਵਾਨ ‘ਚ ਵੱਗ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਜਦੋਂ ਕਿ ਔਰਤ ਦੀ ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੇ ਸੋਸ਼ਣ ਲਈ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਮੇਵਾਰ ਵੀ ਅਖੋਤੀ ਧਰਮੀਂ ਹੀ ਹਨ ।ਦਰਅਸਲ ਗੁਲਾਮੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਹੀ ਐਸਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਚ ਨੂੰ ਖੁੱਢਿਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਇੱਕਵੀਂ ਸਦੀ ‘ਚ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਔਰਤ ਰੱਖੜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਂ ਕੇ ਸਿੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਮਰਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਮੁਹਤਾਜ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਿਪੇਖ ‘ਚ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਵਿਦੇਸੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਅੱਗੇ ਰੇਂਗਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਾਨਗੀ’ਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਮਰਦ ਲੱਭਦਾ ਅਤੇ ਜੀਅ ਭਿਆਣੀਆਂ ਨਹੁੰਆਂ-ਧੀਆਂ ਆਪਣੀ ਇੱਜਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਉਹਦੇ ਗੁੱਟ ‘ਤੇ ਧਾਗਾ ਬੰਨ ਕੇ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਲੈਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਉਨਾਂ ਚਿਰ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ ਜਦ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦਸਤਾਨੀ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਖਾਹ ਖਾਣ ਗਈ ਗੈਰਤ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਰਦ-ਅੰਗਮੜੇ ਨੇ ਆ ਕੇ ਨਾਂ ਹਲੂਣਿਆਂ । ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਦੇ ਨਾਲੋਂ ਹੀਣੀ ਤੇ ਅਬਲਾ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬਰਾਬਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਸਵੈ ਰਖਿਆ ਲਈ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਰੱਖਣਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।ਤਵਾਰੀਖ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜੁਲਮ ਤੇ ਅਨਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਿੱਖ ਔਰਤਾਂ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇ ਗੁੱਟ ‘ਤੇ ਧਾਗਾ ਬੰਨਣ ਦੀ ਮੁਥਾਜੀ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਬਖਸ਼ਿਸ ਹੋਈ। ਕੋਈ ਫਿਰਕਾ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਮੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਮਨਾਂ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਗਿਲਾ ਇਨਕਲਾਬੀ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ ਤਰਕਸੀਲ ਪੰਥ ਦੇ ਪਾਧੀਆਂ ਤੇ ਹੈ ।ਜਿਸ ਧਾਗੇ ਦੀ ਕਚਿਆਈ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਸਤਿਕਾਰਤ ਬਾਬਾ 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ‘ਚ ਸਮਝ ਗਿਆ ਸੀ ਅਸੀ 540 ਸਾਲਾ ਦੇ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਾਰ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ‘ਨਾ ਇਹ ਟੁਟੇ ਨਾ ਮਲ ਲਗੈ ਨਾ ਇਹ ਜਲੈ ਨਾ ਜਾਏ’ ਕਹਿ ਅਜਿਹੇ ਧਾਗੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਦਾ ਚਿਰ ਸਦੀਵੀ ਹੋਵੇ।ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਕੋਈ ਧਾਗਾ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸਦਾਚਾਰਕ ਗੁਣ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਸੀ ਉਸਦੇ ਸਿੱਖ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਧਾਗਿਆਂ ਤੇ ਆਸ ਟਿਕਾਈ ਬੈਠੇ ਹਾਂ।

ਅੱਜ ਪਦਾਰਥ ਦੀ ਦੌੜ ‘ਚ ਨਿੱਜੀ ਸੁਆਰਥਾਂ ਤੇ ਗਰਜਾਂ ‘ਚ ਰੁੜੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮਾਜ ‘ਚ ਰਿਸਤਿਆਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਤਪਾਕ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।ਨਿਜਵਾਦ ਏਨਾਂ ਭਾਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਖੁੂਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪਾਣੀਉ ਪਤਲੇ ਹੋਏ ਪਏ ਹਨ। ਅੰਗਾਂ ਸਾਕਾਂ ਤੋਂ ਮੂਹ ਮੁਲਾਜਾ ਨਿਬੇੜ ਕੇ ਲੋਕ ਆਪੇ ਨੂੰ ਵਡਿਆਉਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮੂੰਹ ਜ਼ੋਰ ਸਮੇ ‘ਚ ਧਾਗਿਆਂ ਤੇ ਆਸ ਟਿਕਾਉਣੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਕਲਮੰਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ।ਧਾਗੇ ਕਰਨਗੇ ਵੀ ਕੀ? ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਣ ਮਰਿਆਦਾ ਤਾਂ ਬੀਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਗਈ। ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਆਪ ਮੁਹਾਰੀ ਹੋਈ ਧੀ ਨੂੰ ਮਾਪੇ ਹੱਥ ਜੋੜਦੇ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਕਿ ‘ਧੀਏ ਸਾਡੀ ਇਜ਼ਤ ਪੱਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਰੱਖੀ । ਹੁਣ ਉਥੇ ਕੋਈ ‘ਵਿਚਾਰਾ’ ਵੀਰ ਕੀ ਕਰੂ।

ਵੈਸੇ ਵੀ ਹਲਾਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਔਰਤ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਬਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਸਮਾਜ ‘ਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰਦ ‘ਅਬਲਾ’ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ‘ਮਰਦਾਊ’ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾਂ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਿਚਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਾਖੀ ਆਪ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਟ ਤੇ ਫੁੱਲ ਵਾਲੀ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨ ਕੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਦੀ ਲਾਟ ਜਗਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਜੇ ਸੁਆਲ ਸਿਰਫ ਰਾਖੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ‘ਤੇ ਤਾਂ ਵੈਸੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗੈਰਤ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਧਾਗੇ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਰੀ ਹੋਈ ਗੈਰਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਧਾਗਾ ਜਿੰਦਾਂ ਵੀ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਚਲੋ ਜੇ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਮੰਨ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣ ਨਾਲ ਵੀਰ ਭੈਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੋ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਪਿਛੋਂ ਮੀਲਾਂ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਭੈਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵੀਰ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਤਾਂ ਵਿਆਹ ਪਿਛੋਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਲੇ ਦੇ ਗੁੱਟ ਤੇ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਅਬੀ-ਨਬੀ ਮੌਕੇ ਕੰਮ ਆਵੇ। ਉਲਟ ਸੁਆਲ ਇਹ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਰੀਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਏ ਪੱਜ ਨਾਲ ਭੈਣ-ਭਾਈ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵੱਧਦਾ ਹੈ।ਮੁਬਾਰਕ ! ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਭੈਣ ਭਾਈ ਬਚਪਨ ‘ਚ ਖੇਡ ਖੇਡ ‘ਚ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣ ਉਨੀ ਦੇਰ ਤਾਂ ਕੋਈ ਖਾਸ ਬਖੇੜਾ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ।ਪੈਸੇ ਵੱਲੋਂ ਸਰਦੇ ਪੁਜਦੇ ਘਰਾਂ ‘ਚ ਇਹ ਖੇਡ ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਵੀ ਖੇਡਣ ਜੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਨਿਮਨ ਮੱਧਵਰਗੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਪਰਿਵਾਰ, ਮਾੜਾ ਵਪਾਰੀ ਤੇ ਘੱਟ ਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ‘ਚ ਮਾਤੜ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਰੱਖੜੀ ਵਿਹੁ ਦਾ ਘੁਟ ਬਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਏ ਸਾਲ ਰੱਖੜੀ ਕਈਆਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ‘ਚ ਪੁਆੜੇ ਪਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਜਿਥੇ ਭੈਣ ਜਾ ਭਰਾ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਉਥੇ ਲੈਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਧੜੇਬਾਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਾਟੋਧਾੜ ਤੱਕ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਭਰਜਾਈਆ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਣਾਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਭੈਣ ਦੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੀਰ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਜਾਂ ਵੈਰ ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਸ਼ਰ ਹੋ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਾਈ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੱਖੜੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਈ ਭੈਣਾਂ ਸੂਟਾਂ ਤੇ ਪੈਸਿਆ ਤੋਂ ਰਿਹਾੜ ਪਾਉਦੀਆਂ ਤੇ ਕਈ ਗੁੰਮ –ਸੁੰਮ ਹੋ ਕੇ ਪੇਕਿਆਂ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆ ਹਨ।

ਅਜਿਹੀ ਕਰਮਕਾਂਡੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਖੌਤੀ ਪੜ੍ਹੇ ਲਿਖੇ ਲੋਕ ਅਨਪੜਾਂ ਦੀ ਉਪਜ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਾਡੀਆਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਵੀ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡ ਅਪਣਾਉਦੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਣੀ ਝਾਂਸੀ, ਕਲਪਨਾ ਚਾਵਲਾ , ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪਾਟਿਲ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਨਾਰੀ ਦਾ ਜੁਗ ਬਦਲਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਨਾਰੀ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਕੋਹਜ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਜ ਨਹੀਂ ਆੳਂੁਦੀਆਂ। ਪੜੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖੀ ਭੇਖ ‘ਚ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਮੰਗਲ ਸੂਤਰ, ਕਰਵਾ ਚੌਥ ,ਵਰਤ ਰੱਖਣੇ ਤੇ ਗੁੱਟਾਂ ਤੇ ਮੌਲੀਆਂ ਧਾਗੇ ਬੰਨ ਕੇ ਵਿਰਸੇ ‘ਚ ਮਿਲੀ ਮਾਨਸਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਧਾਗਿਆਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ‘ਚ ਜਕੜਨ ਦੇ ਆਹਰ ‘ਚ ਲੱਗੀਆ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ।ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਲਈ ਸਾਡੀ ਪਿਛਲੱਗ ਬਿਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।ਉਧਰ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਈਆਂ ਦੀ ਮੰਡੀ ਤੇ ਇਨਵੈਸਟਮੈਟ ਰੱਖੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ ।ਸਾਡਾ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੀਤੇ ਸਮੇ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ‘ਸਟੇਟਸ ਸਿੰਬਲ’ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘੁਗੂ ਬਣੇ ਹੋਏ ‘ਜੀ ਚਲਦਾ ਈ ਐ ਅੱਜਕੱਲ’ ਕਹਿ ਕੇ ਗੁਰੁ ਬਾਬੇ ਦੀ ਵਰਿਆਂ ਦੀ ਕਠਿਨ ‘ਤਪੱਸਿਆ’ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਰੋਲ ਰਹੇ ਹਾ। ਜਿਸ ਜੂਲੇ ਹੇਠੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗੁਰੁ ਬਾਬੇ ਨੇ ਨਾਨਕ ਨੇ ਔਕੜਾਂ ਭਰਿਆਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ , ਬਾਹਮਣਾਂ, ਮੋਲਾਣਿਆਂ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀਆ ਨਾਲ ਵੈਰ ਲਿਆ, ਜਾਬਰ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਤਸੀਹੇ ਝੱਲੇ , ਲੱਖਾਂ ਜਿੰਦੜੀਆਂ ਲੇਖੇ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਤੇ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਆਪ ਆਪਣੀ ਧੋਣ ਉਸ ਜੂਲੇ ਹੇਠ ਦਈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾ।ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਵੀ ੳੇਸੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਰਹੇ ਹਾ ।ਕਿਸੇ ਅਗਿਆਨੀ ਅਥਵਾ ਸਾਜਸ਼ਕਾਰੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਗੁੱਟ ਤੇ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਰੱਖੜੀ ਬੰਨਣ ‘ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਾਖੀ ਬਣਾ ਕੇ ਬੂਬਨੇ ਸਾਧਾ ਨੇ ਢੋਲਕੀਆਂ ਤੇ ਚੁਮਟਿਆਂ ਦੀ ਲੈਅ ਤੇ ਐਸਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਸਿੱਖ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਰੱਖੜੀ ਬਾਬਤ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਈਏ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਲੱਜਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਦੀ ਰੱਖੜੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

‘ਅਕਲੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਬੂਝੀਐ’ ਤੇ ‘ਛੋੜੀਲੇ ਪਾਖੰਡਾ ‘ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੁ ਬਾਬੇ ਦੇ ਫਲਸਫੇ ਦੇ ਐਸੇ ਅੰਨੇ ਧਾਰਨੀਆ ਨੂੰ ਲਾਹਨਤ ਹੈ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖੋ ਉਹਲੇ ਕਰ ਟੁਕੜਬੋਚ ਸਾਧਾਂ, ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਟਕਸਾਲੀਆ ਦੇ ਆਖੇ ਲੱਗ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇ ਇਨਕਾਲਾਬੀ ਸਿਧਾਤ ਨੂੰ ਕੱਖੋਂ ਹੋਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਰਅਸਲ ਦੋਸ਼ ਸਾਡਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਡੀਆ ਨਾੜਾਂ ‘ਚ ਜੰਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਣਵਾਦ ਦਾ ਜੰਗਾਲ ਸਾਡੇ ਖੁਨ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵਹਿੰਦਾ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅੱਤ ਦਰਜੇ ਦਾ ਨਿੱਗਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ ‘ਇਹਦਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਰੱਬ ਹੀ ਰਾਖਾ’ ਪਰ ਸਾਡਾ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿੳਂਕਿ ਗੁਰੁ ਦਾ ਹੁਕਮ ਤਾਂ ਅਸੀ ਵਿਸਾਰ ਦਿਤਾ :-

ਜਬ ਲਗ ਖਾਲਸਾ ਰਹੇ ਨਿਆਰਾ

ਤਬ ਲਗ ਤੇਜ਼ ਦਿਯੋ ਮੈਂ ਸਾਰਾ

ਜਬ ਇਹ ਗਹੈ ਬਿਪਰਨ ਕੀ ਰੀਤ

ਤਬ ਮੈ ਨਾਂ ਕਰੋਂ ਇਨ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਤ

9478440512

ਜਾਗੋ

2010-07-29T01:10:00.000-07:00

ਡਾ ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਸਾਲ(ਕੈਲੇਫੋਰਨੀਆਂ

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਤੂੰ ਸੁਤਾਂ ਏਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤਾਂਣੀ।
ਚੋਰਾਂ ਦੀ ਤੈਨੂੰ ਚੰਬੜੀ ਢਾਣੀ।
ਰਾਜ ਧਰਮ ਦਿਆਂ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ,
ਪਾ ਲਈ ਏ ਗਲਵਕੜੀ ਜਾਣੀ।
ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੂਰਕ ਬਣਕੇ,
ਲੁਟ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤੀ ਠਾਣੀ।

ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ, ਸਾਧਾਂ, ਸੰਤਾਂ
ਚੰਗੀ ਧੁੰਮ ਮਚਾਈਆ।
ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਨਰਕ ਸੁਰਗ ਦੀ ਕਲਪਤ ਬਾਰੀ ।
ਸਾਧਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨੀ ਚ੍ਹਾੜੀ।
ਸਿਧੇ ਸਾਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਸ,
ਡਰ ਲਾਲਚ ਨੇ ਅਕਲ ਹੈ ਮਾਰੀ।
ਧਰਮ ਕਰਮ ਸਭ ਬਿਜ਼ਨਸ ਬਣਿਆਂ,
ਕੱਛਾਂ ਮਾਰੇ ਅੱਜ ਪੁਜਾਰੀ।

ਸਭ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮਸਥਾਨੀ,
ਸੇਲ ਪਾਠਾਂ ਦੀ ਲਾਈਆ।
ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਤੋਤੇ ਵਾਂਗੂ ਸਿਖਿਆ ਰਟਦੇ ।
ਸਮਝ ਅਮਲ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਵਟਦੇ।
ਗਿਣ ਮਿਣ ਕੇ ਇਹ ਰਬ ਧਿਆਂਉਦੇ,
ਕਰਮ ਕਾਂਡ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਾਂ ਹਟਦੇ।
ਮਜ਼ਹਬਾਂ ਵਾਲਾ ਰੌਲਾ ਪਾਕੇ,
ਜਾਂਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਜੜ ਪਟਦੇ।
ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ,
ਜਿੰਦਗੀ ਨਰਕ ਬਣਾਈਆ।
ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਉੱਠੋ ਸਿੰਘੋ ਲਾ ਜੈਕਾਰੇ।
ਸਿਖੀ ਸਭਨੂੰ ਹਾਕਾਂ ਮਾਰੇ।
ਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ,ਗੁਰੂ ਹੈ ਬਾਣੀਂ,
ਵਿੱਚ ਬਾਣੀਂ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਾਰੇ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਕਸਵਟੀ ਤੇ,
ਸੁਧਰਨ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸ ਪੁਕਾਰੇ।

ਗਿਆਂਨ ਵਿਹੂਣੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨਾਂ,
ਬੜੀ ਮਿਲਾਵਟਿ ਪਾਈਆ।
ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਦੇ ਲਗਜੋ ਚਰਨੀ।
ਬਾਣੀ ਸਿੱਖੋ ਆਪੇ ਪੜ੍ਰਨੀ।
ਗੁਰ ਸ੍ਹਿਖਆ ਨੂੰ ਸਮਝਕੇ ਆਪਣੇ,
ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀ।
ਅਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ,
ਹਰ ਸਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਘੁੱਟ ਹੈ ਭਰਨੀ।

ਹਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਾਣੀ,
ਕਰਦੀ ਦੂਣ ਸਵਾਂਈਆ।
ਬਈ ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

ਜਾਗ ਸਿੰਘਾ ਜਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।
ਜਾਗਣ ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਬਈ
ਹੁਣ ਜਾਗੋ ਆਈਆ।

(408)209-7072

Funjabi Politicians proved their love for Reservation

2010-07-22T09:41:00.000-07:00

Kamaldeep Singh Brar

‘Cattle class’ needs no reservation to travel with railways but it is very important for a politician to get most of the passengers of cattle class reserved under the different categories mentioned in Indian constitution, so that he can travel in to an ambassador car. Often people, who treat themselves as intellectuals, try to prove that the politicians are not honest with the provision of reservation. Such people love to hate the love of politicians for the reservation.
However, after got humiliated for years, now Indian politicians have proved that to what extent they are honest towards concept of reservation. Now a CBI inquiry has established that Politicians are enough honest to fight for the implementation of reservation not only at political, social and constitutional level but also at individual level.
Recently CBI has found that a top politician of Punjab, heading state’s prominent rendezvous, had given the concession to the constitutionally reserved categories in the bribe amount demanded by him for the appointments on a lucrative post in Panchyat department. Being honest with his ideological support to reservation, minister had collected only between rupees 1.5 to 2.5 lakh from the candidates of constitutionally reserved classes as a bribe, where as candidates for the general category had to pay between rupees 2.5 to 3.5 lakhs for the same post.
As was expected, media, mostly in the control of upper class, is trying to dilute the true spirit behind the scandal. Scandal was to add new dimensions in the areas where reservation could be implemented. It was an experiment that how reservation could be extended to unofficial practice of bribe. In the absence of any norms for accepting bribe from reserved class citizens, minister did not compromise the standers to implement reservation. However, despite this, media is doing no more than to compare this politically correct scandal with other normal scandals on daily routine.
Politically Arjun singh failed to cash the Idea of reservation offered by him in higher study institutions but Funjabi minister is also going to gain politically from his experiment. Before the scandle, There were speculations that during next assembly elections, minister’s party could need to patch up with the party of elephant powered with the reserved votes. Now there will no need to compromise with a party only reliable on the politics of reservation because minister has established himself as a perfect leader who cares for the reserved vote bank.
Few weeks back, elephant party leader tried to woo the reserved by wearing the garland of 1000 rupees notes. But she never tried to implement the formula of reservation while collecting ‘FUNDS’ from the party workers mainly belong to reserved class. She is also surprised with recent move of Funjabi minister.
All the politicians and government machinery should immediately adopt minister’s formula. It is a known fact that bribe is the most common practice in our country. And to solve the real purpose of the reservation it is must to extend the Idea to all unofficial dealings. Otherwise, reserved categories will be forced to pay bribe equal to general class and reserve class would not find unequal ground to uplift themselves.
To make this new aspect of reservation more popular, government should amend the penalties concerning cases of corruption. Those ministers and officials, who follow the concept of reservation while unofficial financial dealings, should be given concession if ever they meet penalty. This step will also increase the respect for reservation in the mind of the officials of general categories as implementing reservation while practicing corruption would save them from the long term of jail sentence.
In last, once again I would like to appreciate the Indian ministers for their dedication towards the concept of reservation. Also In past, when a imported minister tried to sum up different reserved classes in to one by calling them ‘cattle class’, at that time also all the grass root level politicians opposed the imported minister by going beyond parties lines. Every one interpreted that politicians felt use of word ‘cattle class’ was insult of all the poor people. But in fact, politicians were angry because the imported politician intentionally or unintentionally addressed the real problem of the ‘cattle class.’ This word was able to unite all the poor people of India under one definition.
Every politician also knows that the concept of reservation is also must for the national integrity. Otherwise, if recognized itself, cattle class could demand their share in the GDP. Reservation is a good tool to apart all poor from each other. Naxalism erupted only in that part of India where politicians failed to divide the people on the name of reservation.

ILLOGICAL Approach of Punjabi Communists

2010-06-24T04:08:00.000-07:00

Kamaldeep Singh Brar

While roaming here and there, Nanak uttered some couplets about the structure of Universe and Mardana gave the background music. For the communists, it was all a very good musical show but Nanak could not be considered a scientist as never an apple came down to his head to force him conduct a research in scientific way. For the comrades Nanak was enough fanatic for his views about the GOD to neglect his other work. Nanak was unlucky as all the credit about our understanding of universe goes to Newton and his admirers.

Punjabi class of communists failed to produce any scientist but they should be given Nobel Prize for the logics (or could also be said illogics) they have discovered to prove their different point of views. Communists want to abolish class system but irony is they themselves are divided into different classes. I have good number of communist friends believe in the photographs of bhagat Singh with Turban but there is also an opposite class, which support the Hat. Well, One another class of communists is called Punjabi Nexlites (80's batch) and once I had misfortune to meet two veteran Nexlites of Nexlite movments in Punjab. Ignorant of my misfortune I was very excited to meet them. Both father and his unmarried daughter live in Nurmhal near Jalandhar in a well constructed home. With due respect, I went to them in hope of an interview in context of their point of views on the current situation of Nexlite movement in the different parts of India. However, the things altered when I reached there.

Lady, in her 60’s was very polite and still beautiful. It took me few minutes to get out of thinking how beautiful she would be in her 20’s. I had not started yet but the old man questioned me about myself and declared I am not enough capable to interview him. He gave me example of a journalist from West Bengal who came to them after a good research on their lives. I did not protest and accepted my ineligibility and request for some quotes so that I can make 150 rupees out of it. But the old man was enough reluctant to not help a poor, young, however, unqualified journalist.

As I said earlier woman was polite. After losing little money and lots of time I had, When I was ready to leave, she took me into another rom. She explained that my inexperience could create problems for them. I was surprised that at this age, being Nexlites, they are afraid of state. She refused my claim that Punjabies are born rebellion class because this fact somewhere does not match with atmosphere needed for the execution of core ideology of communism. Even then, she stressed that we should have power of logic. She advised me to read Darvin so that I can understand the existence of life on this planet.

While discussing we reached at Bhagat Singh and his photographs with and without turban. Referencing to so called book of Bhagat Singh, Why I am Atheist, I asked her that in the book it has been claimed bhagat singh was a very intellectual person and in the same book it has been written he was ignorant of the existence of long and hairs on his head. I further explained my point to her “is it logical for an enough intellectual man to not think about the long hairs on his head.” I insisted, “Turban is not associated only with Sikhs it is representation of Punjabies. Then why should Bhgat Singh not have a Turban. What is the problem with Turban?”

She replied with a blunder. She said, “His Turban have nothing to do with his achievements as when he exploded the bomb in assembly at that time he had no long hairs. His thinking changed with the shaving of his hairs. Bhagat singh who snag ‘Inklab Jindabad’ was different that one with turban. So we should use the photographs with hat not with turban.” I suspected if she deserved reading Darvin or Ramayana. I have not disclose their names because I have strong felling that both father and daughter have enough faith in justice system of capitalistic state of India and can sue me.

Point is communists have no power of logic. They are happy with coin have photograph of Bhagat Singh in Hat. So-called capitalistic Indian state has not only captured their self-styled hero but has also dismantled his imaginative struggle by minting his photographs on the currency of the economy dominated by the capitalistic approach of US. Communists want amendments in Guru granth Sahib but not ready to shift away from the bookish concept to bring revolution. Their believes about the formation of social, economic and political atmosphere is no more different from the concept of the Day of justice prevail in Christians and Muslims. I have no felling for the photographs of Bhagat singh with Turban as I know if turban failed to survive the shocks of capitalism, there would be no need of any Bhagat Singh With or Without Turban.

ਬਾਗੀ

2010-06-12T04:09:00.000-07:00

ਮਸ਼ੂਕ ਕਹਿੰਦੀ ਤੂੰ ਬਣ ਜਾ ਵੈਲੀ
ਲੈ ਲੈ ਪਜੈਰੋ, ਵੇਚ ਦੇ ਪੈਲ਼ੀ
ਲੱਗੇ ਪਤਾ ਨਾ ਕੀ ਕਰੀਏ ਧੰਦਾ
ਬਾਪੂ ਕਹਿੰਦਾ ਬਣ ਜਾ ਬੰਦਾ

ਘਾਟੇ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਬੀਜੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ
ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਹੇ 'ਚੱਕ ਲੋ ਰਫ਼ਲਾਂ'
ਚੱਕ ਕੇ ਰਫ਼ਲਾਂ 'ਬੰਦਾ' ਕਿੰਨੂ ਮਾਰੇ ?
ਨੰਬਰ ਤੇਰਾ ਈ ਲੱਗੂ ਸਰਕਾਰੇ

ਰੱਜ ਕੇ ਆਪਾਂ ਕਰੀ ਪੜਾਈ
ਕੁੱਤੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੁਕਤ ਨਾ ਪਾਈ
ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਿਕਾਤੇ ਮਰਲੇ
ਕਾਨੂੰਨ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਹੁਣ ਕਰੜੇ ਕਰਲੇ

ਜਾਂ ਤਾਂ ਮਿਤਰੋਂ ਪਾ ਲਉ ਡੀ.ਜੇ.
ਜਾ ਫੇਰ ਘਰੋ-ਘਰੀ ਵੇਚੋ ਪੀਜੇ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਡੱਟ ਜੋ
ਲੋਟੂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਾ ਝੰਡਾ ਪੱਟ ਦੋ

ਕੁੱਤੀਆਂ ਗਹੀਰੇ ਚਾੜ੍ਹ ਕੇ ਛੱਡੀਏ
ਨੀਤੀਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਲ-ਛੱਲ ਕੱਢੀਏ
ਨਾ ਨਕਸਲੀ ਤੇ ਨਾ ਮਾੳਵਾਦੀ
ਪੰਜ ਪੁਸ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਰਿਹਾ 'ਤੇਜਾ' ਬਾਗੀ

ਪੰਥ ਦੀ ਧੀ ਜਾਂ 'ਅਨਾਥ' ਧੀ

2010-06-11T09:12:00.000-07:00

ਇਦਰ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਨੇਡਾ

ਇਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਅੜਾਉਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਅਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤੇ ਸਿਆਣੇ ਤੇ ਚੁਸਤ ਨੇ ਜਾਂ ਪੰਥ ਈ ਘੋਗੜਾਂ ਦਾ ਏ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਹੇ ਤੇ ਝੱਟ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਜੁਲਮ ਵਿਰੁਧ ਜੂਝਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਅੰਨਦਪੁਰ ਦੇ ਕਿਲੇ ਤੋਂ ਵਾਜ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਨਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕੁਦ ਈ ਪੈਣਾਂ ਏ। ਪਰ ਧਰਮ ਲਈ ਮਰਨਾਂ 'ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਸਮਾਗਮਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦੀਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਉੱਤੋ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀਆਂ ਸਿਰਮੌਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਲੱਖ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀਤੇ ਹੀ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਪਰ ਇਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਆਸਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਢਾਈ ਮੀਟਰ ਕੱਪੜਾ ਗਲ ਪਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਜੈਕਾਰੇ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨੀ ਉਸ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਹਿਚਾਣਦੇ ਜੀਹਦੇ ਗਲ’ਚ ਸਿਰੋਪਾਉ ਪਾਇਆ ਸੀ।

ਕੁਝ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਈ ਹਵਾਰਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਭਿਉਰਾ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ੇਲ ਵਿਚੋ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪੰਥ ਦੀ ਧੀ ਕਹਿ ਕੇ ਸਿਰੋਪਾਉ ਤਾਂ ਦੇ ਦਿਤਾ । ਰ ਮੁੜ ਕੇ ਪੰਥ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਹਾਲ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਛਿਆ। ਅਚਾਨਕ ਪੰਥ ਦੀ ਧੀ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਮੰਦਭਾਗੀ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਭਰਾ ਗੱਲ ਨੂੰ ਅੱਖੌ ਗੋਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਕੈਸੇ ਪੰਥ ਦੀ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਵੀਰ ਭਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਬਲੱਡ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਕੋਈ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ। ਇਨ੍ਹੀ ਦਿਨੀ ਮੈਂ ਖਬਰ ਪੜ੍ਹੀ ਕਿ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਵਿਚਾਰੀ 13-14 ਕੁ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਧੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਖਾਤਿਰ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਵਾਹ ਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਕੁਝ ਕੁ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਕ ਪੰਥਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿਚ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖਬਰ ਵੀ ਲੱਗੀ ਸੀ।ਉਸ ਦਿਨ ਕੁਦਰਤੀ ਮੈਂ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦਾ ਉਹ ਪੰਨਾ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ’ਚ ਕਾਹਲੀ ਜਿਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਸ ਹੇਠਾਂ ਦਿਤੇ ਨੰਬਰ ਤੇ ਫੋਨ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ’ਚ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਫੋਨ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿਤੀ। ਜੱਕੋ ਤੱਕੀ’ਚ ਮੈਂ ਵੀ ਜਲੰਧਰ ਬੈਠਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਚ ਅਪਣੇ ਯਾਰਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਘੁਮਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਪੀ ਜੀ ਆਈ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸਨ। ਕਈ ਯਾਰਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਨ ਪਿਛੋਂ ਅੰਤ ਸਾਡੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੂਰ ਪਿਆ।ਆਪ ਅਸੀਂ ਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂ ਕਿ ਫਾਈਨਲ ਪੇਪਰਾਂ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ 'ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਬੱਝੇ ਸਨ ।ਸਾਡੇ ਕਹੇ ਮੁਤਾਬਕ ਸਮੇ ਸਿਰ ਸਾਡੇ ਦੋ ਦੋਸਤ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਾ ਪਈ। ਪਰ ਜਿਸ ਭੈਣ ਲਈ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਲੱਗੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਾ ਨਿਤਰਿਆ। ਹੈਰਾਨੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਈ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਮੁੰਡਾ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਦੀ ਮਹਿਤੇ ਸਥਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿਚ ਪੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿਚ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਗੱਲ ਇਵੇਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕਿਤੇ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੋ ਗੱਡੀਆਂ ਭਰ ਕੇ ਨਿਹੰਗ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀਆ ਹਨ । ਪਰ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਕੋਲ ਅੱਠ ਦਸ ਨਿਹੰਗ ਪਲੇਟਲੈਟਸ ਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਨਾ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਜੇ ਹੁਣ ਇਹ ਬਹਾਨਾ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਟਕਸਾਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਖਬਰ ਹੀ ਨਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਸਗੋ ਹੋਰ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਧੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਅਕੈਡਮੀ’ਚ ਪੜਦੇ ਹੋਣ। ਖੈਰ ਬੀਬੀ ਬਲਜੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਦਾ ਖਰਚਾ ਆ ਗਿਆ। ਪੰਥ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਬੀਬੀ ਦਾ ਹਾਲ ਪੁੱਛਣ ਜਾਇਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਭੀਖ ਦੇਣ ਦੀ ਤਰਾਂ ਕੁਝ ਕੁ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਚੈੱਕ ਦੇ ਕੇ ਪੱਲਾ ਝਾੜ ਲਿਆ ਕਰੇ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਸ਼੍ਰੌਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਦਮ ਨਹੀ ਚੁੱਕਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੀਬੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣ। ਜੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਇਕ ਦਾਨ ਬਕਸਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਲਗਾ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪਏ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ…….ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਰੰਗ ਵਿਚ ਰੰਗੀ ਸ਼੍ਰੌਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਉਧਾਰੇ ਤਾਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨਿਮਾਣੀ ਜਿਹੀ ਬੀਬੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਵਿਹਲ ਕੀਹਦੇ ਕੋਲ।ਕਾਸ਼ ਉਸ ਸਮੇ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਪੰਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਅਨਾਥ ਧੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਧੀ ਦੇ ਕਾਲਜੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਜਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ, ਉਨਾ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।

ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰਖਿਆ ਲਈ ਖਤਰਾ

2010-06-03T08:53:00.000-07:00

ਅਸ਼ਵਨੀ ਕੁਮਾਰ ਪੰਕਜ

ਪਹਿਲਾ
ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਅੰਤਿਮ ਇੱਛਾ ਜ਼ਰੂਰ ਪੁਛਦਾ ਹੈ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕ ਸਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੈ

ਦੂਜਾ
ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਤ ਪੁਛਦਾ ਹੈ
ਧਰਮ ਪੁਛਦਾ ਹੈ
ਫਿਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਕ ਮਹਾਨ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਅਨੁਯਾਈ ਹੈ

ਤੀਜਾ
ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੁਛਦਾ
ਬੱਸ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਜਾਤ ਧਰਮ ਸੰਵਿਧਾਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ

ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਾਂ
ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੁਰਖਿਆ ਲਈ
ਖਤਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ

....ਤੇ ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਫਿਰ ਹਾਰ ਗਿਆ

2010-05-11T07:25:00.000-07:00

ਕਾਂਡ 1

ਮੈਂ ਉਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਉਥੇ ਹੀ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਫ਼ਰੁਖ਼ਸੀਅਰ ਦੀ ਕੈਦ 'ਚ ਸੀ,ਮੈਂ ਜੇਲ੍ਹਖਾਨੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਹੀ ਕੁਆਟਰਾਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ।ਜੇਲ੍ਹਖਾਨੇ ਵੱਲ ਘੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ...ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜ਼ਾਬਤੇ 'ਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਆਉਂਦਾ । ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਨੇ ਮੋਏ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ...ਵਕਤ ਦਿਆਂ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ । ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਹ ਜਾਣਾ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿਤਾ।ਸਵੱਬ ਨਾਲ ਹੀ ਅੱਜ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਰਾਹ ਬੰਦ ਸਨ ।ਮੈਂ ਬੱਸ ਅੱਡੇ ਜਾਣਾ ਸੀ । ਮੈਂ ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਵਲੋਂ ਕਰਨਾਲ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ.૴ ਜਿਸ ਰਾਹੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਅਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਝੰਡੇ ਗੱਡਦਾ ਆਇਆ ਸੀ ।

ਮੈਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾ ਜਿਹਾ ਪਿਆ, ਬੰਦੇ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਬੰਦੇ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ 'ਤੇ ਫਿਰ ਆਉਂਦੀ ਦਿਸੀ । ਮੈਂ ਮੁਰਛਤ ਹੋਇਆ ਉਠ ਕੇ ਬਹਿ ਗਿਆ । ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਢਾਲ ਤੇ ਤੀਰ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਕਿਸੇ ਯੋਧੇ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਫੜਕਣ ਲੱਗਾ । ਜ਼ਿਹਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮੈਂ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਅਪਣੇ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲਾ ਜੋਸ਼ ਠਾਠਾ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਮੇਰੇ ਠੰਢੇ ਖੂਨ ਨੇ ਉਬਾਲਾ ਮਾਰਿਆ ਹੁਣ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਜੇਲਖਾਨੇ 'ਚ ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਜ਼ਾਲਮ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਬੱਸ ਕਰਾ ਕੇ ਛੱਡਾਂਗੇ।

ਕਾਂਡ 2

ਅਸਲ 'ਚ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਅੱਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਬੰਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਜਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਿਤੀ ਸੀ ਉਹ ਹੁਣ ਘਸਿਆਰੇ ਬਣ ਗਏ ਨੇ । ਹਾਕਮ ਤਾਂ ਇੰਨੇ ਜ਼ਾਲਮ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਪਣੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਫਸਲਾਂ ਬੀਜਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਹਾਕਮ ਕੁਟ-ਕੁਟ ਕੇ ਖੂਨ ਨਿਚੋੜ ਦਿੰਦੇ ਨੇ, 20 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੜਾ ਮਾਰਿਆ ।ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਾਹਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ 'ਚ ਕਾਲੀ ਬੋਲੀ ਹਨੇਰੀ ਆਈ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਰੂਹ ਹੱਸਦੀ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਅਹਿਸਾਨ ਦਾ ਮੁੱਲ ਸੂਦ ਸਣੇ ਮੋੜਿਆ । ਉਧਰ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਮੁੜ ਜੰਮ ਪਿਆ । ਉਨ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹੀ ਥਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਚੜਖਾਨੇ 'ਚ ਬਦਲ ਦਿਤਾ। ਹੱਕ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਘਰੋਂ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਾਰੇ । ਬੜੀ ਜ਼ਾਲਮ ਹਨੇਰੀ ਝੁੱਲੀ । ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੈਨਾਪਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਏ । ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਢਾਈ ਲੱਖ ਸਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਹਿੰਦ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ 'ਚ ਖਾਮੋਸ਼ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾ ਦਿਤੇ ਗਏ

ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਈ, ਸੂਰਮੇ ਭੇਡਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਆਗੂ ਭੇਡਾਂ ਵਾਂਗੂ ਮਿਆਕਣ ਲੱਗ ਗਏ। ਸਭ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਬਹੁੜੇਗਾ ਤੇ ਅਪਣੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੀਰ ਦੇ ਕੇ ਹਿੰਦ ਵੱਲ ਤੋਰੇਗਾ ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ 'ਬੰਦੇ' ਦੀ ਉਡੀਕ ਸੀ ਜੋ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਂ ਦੀ ਅੱਤ ਨੂੰ ਠੱਲੇ। ਜਿਸ ਦਿਨ ਬੰਦਾ ਪੰਜਾਬ ਗੱਜਿਆ ਉਸ ਦਿਨ ਸਾਰਾ ਦੇਸ਼ ਹਿਲਿਆ । ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੋਂ ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਕੱਲਰ ਝੜਿਆ। ਚੱਪੜਚਿੜੀ ਸੈਕਟਰੀਏਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ। ਵਜੀਰ ਖਾਂ ਇਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ।ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਪੰਜ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਅਏ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਜੱਥੇ ਚੋਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੰਦਾ ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਗੁਰੂ ਕਾ ਬੰਦਾ ਹਵਾਰਾ ਅਤੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਹੋਈ।

ਕਾਂਡ 3

ਪਰ ਇਥੇ ਤਾਂ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੀ ਹੋਰ ਸੀ । ਢੋਲਕੀਆਂ ਤੇ ਛੈਣਿਆਂ ਦੀ ਤਾਲ 'ਤੇ ਭੰਡ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ 'ਤੇ ਬੇਜ਼ਮੀਰੇ ਕਿਰਪਾਨਾਂ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਫ਼ੜੀ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਧਲਕਦੇ ਢਿੱਡਾਂ ਵਾਲੇ ਜਗੀਰਦਾਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬੈਨਰ ਥੱਲੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾ ਰਹੇ ਸਨ । 36 ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੁਖ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਜੇਲਖਾਨੇ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਥੇ 'ਬੰਦਾ' ਕੈਦ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਗ ਅੰਗ ਜੰਬੂਰਾਂ ਨਾਲ ਨੋਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਮੈਂ ਜੇਲਖਾਨੇ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸੁੰਨ ਖੜਾ ਸੀ । ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਢੋਲ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਮੈਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦਾ ਹੱਲਾ ਤੇ ਦਹਾੜਾਂ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਹ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਵੱਗ ਸੀ ਜੋ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਮਿਆਕ ਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸਣ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਫਸੋਸ ਜਿੱਤਾਂ ਦਾ ਆਦੀ ਬੰਦਾ ਅੱਜ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵੀ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ । ਇਤਿਹਾਸ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀ ਰਹੇ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲੇ ਲਾਇਆ ਉਸ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਪਿਛੋਂ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਬਣ ਬੈਠਾ, ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਬੰਦਈ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਵੀ ਬਦਖੋਈ ਦਾ ਉਹੀ ਸਿਲਸਲਾ ਜਾਰੀ ਏ।

ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਹਾਰਿਆਂ ਹੋਇਆ ਦਾ 'ਦਲ ਖਾਲਸਾ' ਬਣਾਈਏ। ਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਈਏ।

ਤੇਜਾ

9478440512

ਫਾਕੇ ਕੱਟੇ, ਛਿੱਤਰ ਖਾਧੇ : ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ ਮਨਾਈ

2010-05-07T04:05:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਦਰਿਆਉਂ ਪਾਰ ਬਾਰਡਰ ਦੇ ਨੇੜੇ

ਚੌਥੀ ਦੁਨੀਆਂ ‘ਚ ਵੱਸਦੇ ਜਿਹੜੇ

ਸਿਆਸੀ ਟੋਲੇ, ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਈਆਂ

ਅੱਧੇ ਤੇਰੇ ਤੇ ਅੱਧੇ ਮੇਰੇ

ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਇਕ ਚੜ੍ਹਿਆ

ਗੁਰਦਵਾਰੇ ਦਾ ਧੂਤਾ ਫ਼ੜਿਆ

ਓਪਰਾ ਬੰਦਾ, ਕਰੇ ਲਉਸਮੈਂਟ

ਘੜੂਕਾ ਅਸਾਂ ਕਿਰਾਏ ‘ਤੇ ਕਰਿਆ

ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਨੇ ਵੀ ਕੋਠੇ ਗਾਹ ਲਏ

ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਦੋ ਧੜੇ ਬਣਾ ਲਏ

ਕਿਸ਼ਨਾ, ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੱਕੇ ਬੇਲੀ

ਝੰਡੇ ਦੋਵਾਂ ਅੱਡ ਅੱਡ ਲਾ ਲਏ

ਦਰਿਆਉਂ ਪਾਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ

ਜੁਆਈਆਂ ਭਾਈਆਂ ਵਾਂਗ ਗਏ ਸਤਿਕਾਰੇ

ਔਰਬਿਟ, ਸਿੰਡੀਕੇਟ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਜੀਮੀਦਾਰਾ

ਆਪੋ ਅਪਣੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ’ਤੇ ਚਾੜੇ

ਟੈਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾ ਵੜਗੇ

ਛੇਤੀ ਨੱਕੋ ਨੱਕੀ ਭਰਗੇ

ਡੰਡੇ ਝੰਡੇ, ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ

ਤਿੰਨ-ਰੰਗੇ ਪੰਡਾਲ ‘ਚ ਖੜਗੇ

ਨੀਲੀ ਵਾਲਿਆਂ ਤਕਰੀਰਾਂ ਕਰੀਆਂ

ਅਸੀ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਭਰੀਆਂ

ਗਾਂਧੀ ਟੋਪੀ, ਚਿੱਟੀ ਪਗੜੀ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਗਦਾਰੀਆਂ ਕਰੀਆਂ

ਚਿੱਟੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵੀ ਮੌਕਾ ਤਾੜਿਆ

ਤੀਰ ਸਿੱਧਾ ਛਾਤੀ ‘ਚ ਮਾਰਿਆ

ਫਿਰਕੂ ਸਿਆਸਤ, ਫਿਰਕੂ ਦੰਗੇ

ਅਖੇ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਗਵਾਂ ਰੰਗ ਚਾੜ੍ਹਿਆ

ਸ਼ਾਮਾਂ ਪਈਆਂ ਦਾਰੂ ਨਾਲ ਡੱਕੇ

‘ਕੁੱਤ-ਬਿਆਨੀਆਂ’ ਸੁਣ ਸੁਣ ਅੱਕੇ

ਕਿਸ਼ਨਾ-ਬਿਸ਼ਨਾ ਪੱਤਣ ਤੇ ਆਏ

ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲੀਕਾਂ ਵੇਖ ਵੇਖ ਥੱਕੇ

ਹੱਟੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਸ਼ੋਅਰੂਮ ਬਣਾ ਲਏ

ਸੁਤੰਤਰ, ਗਣਤੰਤਰ ਕਈ ਦਿਹੜੇ ਮਨਾ ਲਏ

ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾਏ, ਵਾਜੇ ਵਜਾਏ

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਝੁਗੇ ਚੌੜ ਕਰਾ ਲਏ

ਸੋਚਾਂ ਨੇ ਐਸੀ ਚੁੱਭੀ ਮਾਰੀ

ਕਿਸ਼ਨੇ ਉਚੀ ਧਾਹ ਸੀ ਮਾਰੀ

ਕਿਥੇ ਸੀ ਉਦਣ ਅਮਲੇ ਫੈਲੇ
ਨਾ ਹੀ ਲੱਭੀ ਸਾਨੂੰ ਲਾਰੀ

ਕੱਢ ਕੇ ਕਣਕ ਸੀ ਮੰਡੀ ਜਾਣਾ

ਉਸ ਦਿਨ ਸੀ ਵਰਤਿਆ ਭਾਣਾ

ਟਰਾਲੀ ਪਲਟੀ ਜਗ ਉਲਟਾ ਹੋਇਆ

ਪਿਉਆਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪੁੱਤਾਂ ਦਾ ਜਾਣਾ

ਬਿਸ਼ਨਾ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਰੋਇਆ

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜੁਆਈ ਮੋਇਆ

ਕੁੜੀ ਦਾ ਰੰਡ, ਵੇਖਿਆ ਨਾ ਜਾਵੇ

ਖੂਹੀ ਦੀਆਂ ਢਿੱਗਾਂ ‘ਚ ਢਿੱਗ ਹੋਇਆ

ਸਾਡੀ ਮੌਤੇ ਰੱਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ

ਅਪਣੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਤੇ ਮੈਟਰੋ ਟਰੇਨਾਂ

ਸਾਡੀਆਂ ਪੁਲੀਆਂ ਤਾਂ ਪੱਕੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ

ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਠੁੱਡਾ ਮਾਰਿਆ

ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਆ ਰੋਅਬ ਝਾੜਿਆ

ਪੀ ਕੇ ਸਾਲੇ ਖਰਮਸਤੀਆਂ ਕਰਦੇ

ਵੱਡੇ ਸਹਾਬ ਕੋਲ ਥਾਣੇ ਵਾੜਿਆ

ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਪਿੰਡੋਂ ਪਰੇ ਜਦ ਆਈ

ਥਾਣਿਉਂ ਮਸੀਂ ਖਲਾਸੀ ਕਰਵਾਈ

ਫਾਕੇ ਕੱਟੇ, ਛਿੱਤਰ ਖਾਧੇ

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਵਰੇਗੰਢ ਮਨਾਈ

ਫ਼ਤਿਹਨਾਮਾ

2010-05-04T09:12:00.000-07:00

ਜਾਗ੍ਰਤੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਏ ਸਿੱਖ ਹੁਣ ਫ਼ਤਿਹ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਂਦਿਆਂ ਫ਼ਤਿਹ ਮਾਰਚ ਕੱਢਣ ਲਈ ਪੱਬਾਂ ਭਾਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਫ਼ਤਿਹ ਹੈ ਜੋ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਸੀਬ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜ ਹੀ ਜਾਣੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਫ਼ਤਿਹ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆ ਮਨਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੂਜਬ ਸਾਡੀ ਜਿਹੜੀ ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਪਿਛਲੇ 60-65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਜੇ ਵਜਾ ਕੇ, ਕੱਛਾਂ ਵਜਾਉਣਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰੇ ਦੇ ਘੁੱਗੂ ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਆਉ ਇਕ ਪੰਥਕ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸਿੱਖ ਵਾਂਗ ਸੋਚੀਏ ਤੇ ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ। ਇਹ ਫ਼ਤਿਹ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਰਚਾਂ, ਜਲੂਸਾਂ ਤੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ‘ਚੋਂ ‘ਨਾਗਣੀ’ ਰੂਪੀ ਮਾਇਆ ਸਾਡੇ ਧਾਰਮਕ ਕਮ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਖੀਸਿਆਂ ’ਚ ਜਾ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਫ਼ਤਿਹ ਵਰਗੀ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਸੁਰਖਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਮਾਰਚ, ਜਲੂਸ ਤੇ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਅਪਣੀ ਮਿੱਤਰ ਕੁੜੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਮੁੰਡਾ ਚੁਣਨ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਮਾਹੌਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਦੇਸੀ ਘਿਉ ਦੇ, ਫ਼ਾਸਟ ਫ਼ੂਡ ਦੇ ਲੰਗਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਪਣੀ ਜਿੱਤ ਸਮਝਦੇ ਹਾ , ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਸਾਡੇ ‘ਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਚਾਹ ਤੇ ਅਚਾਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਘੋਲ ਘੁਲਦਿਆਂ ਅੰਤ ਫਾਹਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਰਾਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਲਾਏ ਲੰਗਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨਾਨਕ ਦੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਗੋ ਤੇ ਲਾਲੋ ਦੀ ਦੁੱਧ ਤੇ ਖੂਨ ਵਾਲੀ ਬਹੁ ਚਰਚਿਤ ‘ਕਹਾਣੀ ਘੜੀ’ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ 25 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ’ਚੋਂ ਕਰੀਬ 7 ਹਜ਼ਾਰ ਬੰਦਾ ਦਿੱਲੀ ਤੇ 2 ਲੱਖ ਬੰਦਾ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਨ ‘ਚ ਜਿੱਤ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਾ ਦੋ ਲੱਖ ਲਾਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਡੇ ਕਈ ਭਰਾ ਵਜ਼ੀਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਦਾ ਸੁਖ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀ ਫ਼ਤਿਹ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਹਰਾਜ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਪੰਥਕ ਆਗੂ, ਆਗੂ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਨੂੰਹ, ਘਰ ਵਾਲੀ, ਭਤੀਜਾ, ਪੁੱਤ ਦਾ ਸਾਲਾ, ਜਵਾਈ, ਆਂਢ ਗੁਆਢ ਅਤੇ ਅੰਗਲੀ-ਸੰਗਲੀ ਕੁਰਸੀ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਇਸ ਇਲਾਹੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਕੋਟਿਨ-ਕੋਟ ਧਨਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਇਸ ਫ਼ਤਿਹ ਦਿਵਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਡੇ ਉਹ ਭਰਾ ਕਿੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ 20-22 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਬੰਦ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਰਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਏਕਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਤੇ ਧਾਰਮਕ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਬਕ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ, ਜ਼ਮੀਰ ਜਗਾਊ ਭਾਸ਼ਣ, ਜੇਲ੍ਹਾਂ, ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਫੰਡ, ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਦਾ ਸੌਦਾ, ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ, ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਮਾਰਚਾਂ ਅੱਗੇ ਗਤਕਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਮਾਰਚਾਂ ਅਤੇ ਦਿਹਾੜਿਆਂ ਰਾਹੀ ‘ਫ਼ਤਿਹ’ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ । ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਂਡੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੀ ਛੁਰੀ ਫੇਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਆਂਡੇ ਕੱਢ ਲਏ। ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਘਸਿਆਰੇ ਬਣੇ, ਹੁਣ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਧੜਾ ਧੜ ਜਹਾਜ਼ੇ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀਆ ਹਨ । ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਜਿੱਤ ਦੇ ਕੁਝ ਜੈਕਾਰੇ ਸੁਣੇ ਸਨ । ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਂ ‘ਚ ਵੀ ਸਾਡੇ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਝੰਡੇ ਗੱਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ‘ਚ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹਾਰਾਂ ਹੀ ਹਾਰਾਂ ਹਨ। ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਏਦਾਂ ਦੇ ਮਾਅਰਕੇ ਤਾਂ ਮਾਰਨੇ ਹੀ ਪੈਣਗੇ।

ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਅਰਥ ਉਦੋਂ ਕਿੰਨੇ ਸੁਖਦਾਈ ਲੱਗਦੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਹੁਣ ਵਿਹੜਿਆਂ ਤੇ ਠੱਠੀਆਂ ‘ਚ ‘ਕੁਜਾਤਾਂ’ ਅਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀਆਂ । ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਰਾਧਾਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਇਸਾਈ। ਉੱਚੀ ਸੁੱਚੀ ਸਿੱਖੀ ਤੋਂ ਇਹ ਧੱਬਾ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁਜਾਤਾਂ ਨੂੰ ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਪਾਉਣ ਦਾ ‘ਫ਼ਤਿਹਨਾਮਾ’ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਹੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ । ਉਂਜ ਵੀ ਇਹ ਕਾਲੇ ਪੀਲੇ ਲੋਕ ਫ਼ਤਿਹ ਮਾਰਚਾਂ ‘ਚ ਸਾਡੀਆਂ ਗੋਰੀਆ ਨਿਸ਼ੋਹ ਜਨਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਮਾਰਦੇ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਗਦੇ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਤਿਹ ਦਿਹਾੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ, ਕਨੇਡਾ , ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਮਨਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਤਿਹ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਾਵਾਂਗੇ।

ਸਾਡੇ ਲਈ ਫ਼ਤਿਹ ਨਾਮੋਸ਼ੀ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਤਾ, ਬੇਗੈਰਤੀ, ਬੇਜ਼ਮੀਰੀ, ਲਾਹਨਤ ਤੇ ਨੀਚਤਾ ਦੀ ਸਮਾਨ ਅਰਥੀ ਹੈ। ਕੀ ਕੋਈ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹਵੇਗਾ।

ਹਾਰ ਕੇ ਜੱਟ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਫਾਹਾ

2010-04-11T07:38:00.000-07:00

ਹਾਰ ਕੇ ਜੱਟ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਫਾਹਾ

ਗਈ ਮੁਕ ਕਣਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ

ਓ ਜੱਟਾ ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ ....

ਖਾਦਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਬੀਅ ਸਪਰੇਆਂ

ਕੀ ਤੋਂ ਹੋ ਗਏ ਕੀ

ਸਭ ਕੁਝ ਵਧਿਆ

ਬੱਸ ਇਕ ਖੜਿਆ

ਜੱਟਾ ਐਮ.ਐਸ.ਪੀ

ਧਰਨੇ ਰੋਸ ਸਿਆਪੇ ਕੀਤੇ

ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆ ਮਾਰਾਂ

ਸੱਠੀ ਸਾਲੀ ਵੀ ਨਾ ਹੋਈ ਸੁਣਵਾਈ

ਕਈ ਬਦਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ

ਕਦੇ ਆੜਤੀਏ ਦੱਲੇ ਭੜੂਏ

ਕਦੇ ਚੜ੍ਹ ਆਈ ਖਾਕੀ

ਓ ਜੱਟਾ ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ ….

ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਹੋ ਮੁੰਡਾ ਪੜਾਇਆ

ਮੁੰਡਾ ਕਰ ਗਿਆ ਬੀ.ਏ.

ਕਈ ਸਾਲ ਨੌਕਰੀ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਿਆ

ਹੁਣ ਘਰ ਦੀ ਕੱਢ ਕੇ ਪੀਵੇ

ਕੁੜੀ ਵਿਆਹੀ, ਜ਼ਮੀਂ ਗਹਿਣੇ ਹੋ ਗਈ

ਬਾਕੀ ਪੁੱਤ ਨੇ ਬੈਅ ਕਰਤੀ

ਇਕ ਵਾਰ ਬੱਸ ਚਾੜ੍ਹ ਦੇ ਜਹਾਜੇ

ਏਜੰਟ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਧਰ ਤੀ

ਬਾਪੂ ਬੇਬੇ ਨਾਲ ਕਰੇ ਸਲਾਹਾਂ

ਕੀ ਉੁਮਰਾਂ ਵਿਚ ਖੱਟਿਆ

ਏਹੀਓ ਝੋਰਾ ਦਿਲ 'ਤੇ ਲਾਇਆ

ਬੱਸ ਜਾਨ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਹੱਟਿਆ

ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁੱਟ ਛੁਡਾ ਗਈ

ਦਾਅ ਹਾਰ ਗਿਆ ਜਾਫ਼ੀ

ਓ ਜੱਟਾ ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ....

ਕਈ ਸਾਲ ਸਾਨੂੰ ਬਾਬੇ ਲੁੱਟਿਆ

ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਕਾਕਾ

ਲੋਕ ਗੰ੍ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਟੇਕਣ

ਓਹ ਗੰ੍ਰਥੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਕਾ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 'ਚ ਬੀਬੀ ਲਾਤੇ ਲੰਗਰ

ਬਠਿੰਡੇ ਨੰਨ੍ਹੀਆਂ ਛਾਂਵਾਂ

ਬਾਦਲ ਬੈਠਾ ਮੈਚ ਪਿਆ ਵੇਖੇ

ਕਿਨੂੰ ਹਾਲ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਸੁਣਾਵਾਂ

ਬਾਦਲ-ਗਾਂਧੀ ਛੋਹ ਕੇ ਬੈਠੇ

ਟੱਬਰਵਾਦ ਦੀ ਸਾਖੀ

ਓ ਜੱਟਾ ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ....

ਦਰਿਆ 'ਚ ਖੁੱਲੀ ਪੰਡ ਤੂੜੀ ਦੀ

ਕੰਨੀਆਂ ਨਾ ਫੜ੍ਹੀਆਂ ਵੀਰਾਂ

ਲੋੜ ਪਈ 'ਤੇ ਵਾ ਨਾ ਵਿੰਨੀ

ਟੁੱਟੇ ਮਿਰਜੇ ਦਿਆਂ ਤੀਰਾਂ

ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਰਾਠਾਂ

ਕਦੇ ਕੱਠੇ ਬੈਹਿਣ ਨਾ ਦਿੱਤਾ

ਜਗੀਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਮੱਤ ਭਿੱਟ ਤੀ

ਹਾਊਮੈ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕੀਤਾ

ਬਾਬੇ ਜੈਤੇ ਤੇ ਜੀਵਨ ਸਿਓਂ ਬਿਨ

ਕਿਹੜੀ ਜੰਗ ਅਸਾਂ ਜਿੱਤੀ ?

ਫੇਰ ਭਰਾਵੋ ਜੰਗ ਹਾਰਨ ਲਈ

ਵਿਚਾਲੇ ਲੀਕ ਕਿਉਂ ਖਿੱਚੀ

ਕਿਉਂ ਸੁੱਟ ਗਿਆ ਹੱਥਿਆਰ ‘ਤੇਜਿਆ’

ਚੱਲ ਫਿਰ ਫੜੀਏ ਦਾਤੀ

ਓ ਜੱਟਾ ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ....

............................ਤੇਜਾ

ਕਿਹੜਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ?

2010-03-28T06:30:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਜੇ ਅੱਜ ਕੱਲ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੁਛਣਾਂ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੈ ਭਾਈ , ਸੰਧੂ ਜੱਟਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਜਿਹੜਾ ਡੱਬ 'ਚ ਬੰਦੂਕ ਦਾ ਬੱਚਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਮੁੱਛ ਕੁੰਡੀ ਅੱਖ ਲਾਲ ਤੇ ਖੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਟੰਗ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਜਾਂ ਉਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਵੀਰ ਸਵਾਰਕਾਰ ਤੋਂ ਗੂਰੂ ਦਖਣਾ ਲੈ ਕੇ ਹਿਦੂਸਤਾਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਗੋਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਗੀਤਾ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜਦਾ ਤੇ ‘ਅਖੰਡ ਭਾਰਤ’ ਤੇ ‘ਭਾਰਤੀ ਸਵਾਭੀਮਾਨ’ ਤਹਿਤ ਲਾਲਾ ਜੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ‘ਵੀਰਗਤੀ’ ਪ੍ਰਪਤ ਕਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਕਮਰੇ 'ਚ ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਹ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹੋ ਸਕਦੈ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਰੱਬ ਨੂੰ ਟੱਬ ਦਸਦਾ ਸੀ ਮਤਲਬ ਨਾਸਤਕ ਸੀ, 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਨਸ਼ੀਲ, ਮਾਰਕਸ, ਲੈਨਿਨ 'ਤੇ ਆਲਮੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਮਾਰਕੁਟ ਤੋਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ। ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਲੈਨਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਇਕ ਚੈਪਟਰ ਮੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਾਹਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੀਂ ਹੋ ਸਕਦੈ ਕਿ ਅਗਲਾ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਸ੍ਰੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਦਾ ਅਨਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਪਿਉਂ ਤੇ ਚਾਚੇ ਤੋਂ ਸਿਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗੌਰਵ ਲਈ ਬਲੀਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਨਹੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦੈ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਬਤ ਸੂਰਤ ਮੁੰਡਾ ਸੀ, ਉਝ ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀਆਂ ਤੇ ਲਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੈਸ ‘ਚ ਫ਼ੋਟੋ ਲਵਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰ ਮੁੰਨ ਬੈਠਾ, ਸਿਰੜ ਦਾ ਪੱਕਾ ਸੀ ਜ਼ਿਲਿਆ ਵਾਲੇ ਬਾਗ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਅਸਂੈਬਲੀ 'ਚ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ। ਇਕ ਦੋ ਗੋਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਠੋਕੇ ਮੇਮਾਂ ਰੰਡੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।ਅੰਤਿਮ ਵੇਲੇ ਬਾਣੀ ਪੜਦਾ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ, ਕਿ ਉਹ ਲੱਖ ਮਾੜੇ ਹੋਣ, ਸਾਡੇ ਜਿਨੇ ਨਹੀਂ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ 6ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਡਾਕੂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਬਨ ਹੁੱਡ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਧੀਆ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰਖਿਆ । ਕੋਈ ਰਲਾ ਨਹੀਂ, ਹੁਣੇ ਹੋਈ ਇਕ ਖੋਜ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਮੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਕੇ ਗ਼ਰੀਬਾਂ 'ਚ ਵੰਡਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਇਸ ਲਈ ਕਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ਲਾਣੀ ਜਾਤ, ਗੋਤ, ਧਰਮ, ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰਖਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਇਹ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਇਥੇ ਰਾਬਨ ਹੁੱਡ ਜੰਮਿਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਪਣੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਬਈ ਉਹ ਆਦਿ ਕਾਲ 'ਚ ਫ਼ਲਾਣੇ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਸੀ। ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਨੇ ਆਖਣਾਂ ਸੀ ਉਸ ਤੇ ਲੈਨਿਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕਹਿਣਾਂ ਸੀ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਫ਼ਲਾਣੀ ਉਦਾਸੀ 'ਚ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਅਸੀ ਮਾਰਕਸੀ ਹੋਈਏ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਅਸੀ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ । ਵਿਚਾਰੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਇਹੀ ਹੋ ਗਿਆ।

ਉਤੋਂ ਰਹਿੰਦੀ ਖੂੰਹਦੀ ਕਸਰ ਫ਼ੋਟੋ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਢ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਐਤਕੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਾਲੀ ਪੱਗ ਬੰਨ ਦਿਤੀ, ਆਰਐਸਐਸ ਨੇ ਟੋਪੀ ਪਵਾਈ ਹੋਈ ਏ, ਕਾਮਰੇਡ ਆਖਦੇ ਨੇ ਉਹ ਤਾਂ ਇਕ ਸੋਚ ਸੀ ਪੱਗ ਟੋਪੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਹਿੰਦੀ ਅਖਬਾਰ ਵਾਲਿਆ ਨੇ ਜਨਮ ਦਿਨ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਛਾਪੀ ਜਿਸ 'ਚ ਉਹ ਲਾਲਿਆ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਮਾਂ ਈ ਗੋਲ ਮੋਲ ਜਿਹਾ ।

ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪੋ ਅਪਣੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਮਗਾਈ ਰੱਖਣਾ ਚਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਕਦਾ ਹੈ ਹਰ ਕੋਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਕਿੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਫ਼ਇਦਾ ਅਖੀਰ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੇ ਹੱਟੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ 'ਚੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹੱਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਡੀ ਹੈ ਤੇ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਮਰੇ ਮੂਰੇ ਦੀ ਕਦਰ ਕੀਤੀ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਤੇ ਹੈ ਕਿਸੇ ਚੋਰ-ਚੱਕੇ ਨੂੰ ਵੀ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਨੂੰ ਵੀ। ਸ਼ਹੀਦ ਏਨੇ ਨੇ ਕਿ ਨਿੱਤ ਹੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜੇ ਮਨਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ । ਉਧਰ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਕੋਲ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਇਕਲੌਤਾ ਜੁਗਾੜ ਏ, ਆਪਣੀ ਹੱਟੀ ਮਗਾਉਣ ਲਈ। ਵੈਸੇ ਬਾਬਾ ਬੂਝਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਨਕਸਲੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹਨ ਪਰ ਸਟੇਟ ਦੀ ਖੰਘ 'ਚ ਖੰਘਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨਸਕ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਧੇਰੇ ਸੂਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਜਾਂ ਤੇ ਦੱਸਣ ਬਈ 77 ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੱਕੀ ਮੰਗਾਂ ਲਈ ਲੜਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਖੈਰ ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਲਾਭੇ ਰੱਖ ਕੇ ਇਹ ਸੋਚਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਕੱਦੂ ‘ਚ ਤੀਰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਸਨ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦਿਤੀ । 1947 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤਕ ਜੋ ਸਾਡੀਆਂ 3 ਪੀੜੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਹੰਡਾਇਆ ਉਹ ਸਾਇਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ‘ਚ ਕਦੇ ਨਾ ਵਾਪਰਦਾ । ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੁੰ ਜਾਲਮ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜ 'ਚ ਜ਼ਿਲਿਆ ਵਾਲਾ ਬਾਗ, ਬਜਬਜ ਘਾਟ ਤੇ ਕਾਮਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਵਾਨਾਂ 'ਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ''ਬੇਗਾਨੇ'' ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਮਾਰੇ ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸਾਡੇ ''ਆਪਣਿਆਂ'' ਨੇ ਪੰਜਾਬ , ਕਸਮੀਰ , ਦਿੱਲੀ, ਗੁਜਰਾਤ ਤੇ ਬਸਤਰ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਬੁੰਦੂਕ ਨਾਲ ਮਾਰੇ । ਗੋਰੇ ਅੱਤ ਦੇ ਜਾਲਮ ਹੋਣਗੇ ਭਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ । ਜਿਸ ਆਜਾਦੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਕੋਈ ਗਾਂਧੀ ਕੋਈ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕੋਈ ਬਾਲ,ਪਾਲ, ਲਾਲ ਸਿਰ ਬੰਨ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਹੀ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸੀ ਜਿਹੜੀ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਲਈ ਸੰਘਰਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ । ਰਜਾਵੜਿਆਂ ਤੇ ਜਗੀਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਮੋ ਕਰਮ ਤੇ ਪਲਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਕੋਲੋਂ । ਅੰਗਰੇਜ਼ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਲੋਕ ਸੱਥਾਂ 'ਚ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਲੋਕਾਈ ਨੁੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੁਟਦੇ ਆਏ ਨੇ ਤੇ ਉਹੀ ਕੰਮ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੁੰ ਤਾਂ ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ , ਰੇਲ , ਸੜਕਾਂ, ਡਾਕ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ (ਜੇ ਅੰਗਰੇਜ ਇਹ ਨਾ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਅਫਗਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਲ 'ਚ ਹੁੰਦੇ , ਮਾਲਵੇ ਨੁੰ ਲੋਕ ਜੰਗਲ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ , ਇਹ ਅੱਜ ਵੀ ਜੰਗਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਹਿਰਾਂ ਨਾ ਕੱਢਦਾ । ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੁੰ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੀ , ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ , ਆਮ ਲੋਕਾਈ ਨੁੰ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ । ਫਿਰ ਮਸਲਾ ਕੀਹਨੁੰ ਸੀ ? ਮਸਲਾ ਸੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰ ਨੁੰ । ਬਾਣੀਏ, ਬਾਹਮਣ ਨੁੰ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੁੰ ਨਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਦਰਆਮਦ 'ਚੋ । ਚਾਹ ਪੱਤੀ , ਮਸਾਲੇ , ਨੀਲ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕ ਸੁਕ ਦੀ ਤਜਾਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਰੋਟੀ 'ਚ ਵੱਜੀ ਲੱਤ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖਿਲਾਫ ਨਾਹਰੇ ਬੁਲੰਦ ਕਰਵਾਏ । ਨਹਿਰੂ , ਲਾਲ, ਬਾਲ, ਪਾਲ ਵਰਗੇ ਲਾਲਿਆਂ ਦੇ ਜਾਨਸ਼ੀਨ (ਜਵਾਕ) ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀਆਂ 'ਚੋਂ ਵਕਾਲਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੁੜੇ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਬੁੱਢਿਆਂ ਨੁੰ ਉਸਕਾਇਆ । ਸਾਡੇ ਭੋਲੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕੇ ਚੱਕਾਏ ਨਿੱਤ ਚਿੱਤੜ ਕਟਵਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਫਿਰ ਮਿਲੀ ਅਜ਼ਾਦੀ , 30 ਲੱਖ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਣਾਂ ਨੁੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ 'ਚੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ । ਅਸਲ 'ਚ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਤੀ । ਜੇ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਦੀ ਜਮਾਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਫ਼ੇਰ ਬਦਲ ਹੋਇਆ।
ਦੂਜੇ ਸੰਸਾਰ ਯੁੱਧ (1939-45) ਸਮੇਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਸਣੇ ਯੁਧ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਚ ਆਈ ਆਰਥਕ ਮੰਦੀ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਸਾਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਲੱਕ ਤੋੜ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਕੀ ਢਾਂਚਾ ਦੇਣ ਤੇ ਹੋਰ ਬੇਲੋੜਾ ਖਰਚ ਕਰ ਸਕਣ ਦੀ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਝ ਵੀ ਕੱਢਣ ਪਾਉਣ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰ ਤੇ ਫ਼ੈਲੇ ਏਡੇ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤੇ ਬਗਾਵਤਾਂ ਖੂਨ ਚੂਸੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਖਰਚਾ ਵੱਧ ਤੇ ਲਾਭ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਔਖੇ ਵੇਲੇ ‘ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਨੀਤੀ ਬਦਲੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਲ ‘ਚ ਦੋ ਚਾਰ ਵਾਰ ਇਸ ਨੀਤੀ-ਬਦਲ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਹਿ ਕੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।

ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਮੂਜਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਤੋਂ ਅਪਣੀਆ ਕਲੋਨੀਆ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਾਲ ਕੀਤਾ। ਸਿਰਫ਼ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸੈਰਗਾਹਾਂ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਹੁਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਦੇ ਮਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਹੋਏ। ਜੋ ਕਿ 60ਵੇਂ ਦਹਾਕੇ ਤਕ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿਤੇ ਗਏ।

ਅਸਲ ‘ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਦਲਿਆਂ ਦੀ ਇਕ ਜਮਾਤ ਕਾਇਮ ਕਰ ਲਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਲੇ ਸੱਤਾ ‘ਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਸ ‘ਚ ਲੜੇ ਲੱਖਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ ਬੰਗਾਲੀਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਲਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਮਰਾਜੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਕਹਿਣਾ ਵਧੇਰੇ ਢੁਕਦਾ ਹੈ। ਸੱਜਿਆਂ-ਖੱਬਿਆਂ ਸਭ ਨੇ ਦਲਾਲੀ ਦੀ ਬਾਂਦਰ ਵੰਡ ‘ਚ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਦਾ ਦਾਅ ਨਾ ਲੱਗਾ ਜਾਂ ਘੱਟ ਲੱਗਾ ਉਸ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ‘ਅਧੂਰੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਲਾ ਪਾਇਆ। ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਇਸ ਬਾਂਦਰ ਕਿੱਲੇ ‘ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਛਿੱਤਰ ਖਾਧੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਲਿਆਂ (ਆਗੂਆਂ) ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਟੁਕੜ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰਕੀਆਂ ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਧਰਮ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਠੱਗੇ ਗਏ ਪਰ ਸਾਡੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੀ ਪਈ।ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਖੋਹ ਕੇ ਅੱਜ ਤਕ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਬਾਕੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਹਿਰ ‘ਚ ਏਨਾਂ ਜ਼ੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜੋ ਏਡੇ ਵੱਡੇ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਕੁਝ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦੀ। ਸੱਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਲੜ ਚੁਕੀਆਂ ਤੇ ਲੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਇਹ ਜਾਣਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਟੇਟ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਲੜ ਕੇ ਜਿਤਣਾ ਕਿੰਨਾਂ ਔਖਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਮਿਲ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਕਿੰਨੀ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਲੜੀ, ਬਲੋਚ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲੋਂ ਨਹੀਂ ਜਿਤ ਸਕੇ। ਖਾਲਸਿਤਾਨੀਆਂ, ਬੋਡਿਆਂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀਆਂ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕੀ ਹਸ਼ਰ ਕੀਤਾ ਇਹ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲੁਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਫਿਰਕਿਆਂ, ਜਾਤਾਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬਾਂ ਦੀ ਖੂਨੀ ਜੰਗ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੇ। ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹੇ ਬੰਦੇ ਮਾਰੇ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹੇ ਲੰਕਾਂ ‘ਚ ਤਾਮਲ ਬਾਗੀ ਮਰੇ ਜਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ‘ਚ ਆਜਾਦੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਮਰੇ ? ਜੇ ਉਹ ਏਨੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਤਕ ਸਫ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੰਦਰ–ਮਸੀਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਸੱਪ ਕੱਡਣਾਂ ਸੀ।

ਹੁਣ ਮੁੱਦੇ ਵੱਲ ਆਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤੇ ਆਪਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲੀ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨਹਿਰੂ ਗਾਂਧੀ ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਦਿਤੀ । ਬੱਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨੇ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤੀ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਤੋਂ ਵਰਤਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।ਅਪਣੇ ਦੱਲਿਆ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜੀ ਦੇ ਮਸੌਦੇ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ‘ਚ ਪਾਸ ਕਰਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।(ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਅੱਜ ਮੰਡੀ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਨੇ) ਸਰਮਾਏਦਾਰ, ਵੱਡੇ ਜਗਤ ਪਸਾਰੇ ਵਾਲੇ ਕਾਰਖਾਨੇਦਾਰ ਸਾਡੇ ਦੱਲੇ ਸਿਅਸਤਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀ ਮਰਜੀ ਦੇ ਬਿਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਜਾਂ ਥੋੜੇ ਹੋ-ਹੱਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰਕੀਆਂ ਸੁਟੇ ਜਾਣ ਪਿਛੋਂ ਪਾਸ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਰਜਾਨਾ ਬਿਲ ਜੋ ਇਸੇ ਦੀ ਇਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ । ਜੋ ਅੱਜ ਨਹੀਂ ਤੇ ਕੱਲ ਪਾਸ ਹੋ ਹੀ ਜਾਣੈ । ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀ ਅਦਲਾ ਬਦਲੀ ਨੂੰ ਅਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵਾ ‘ਚ ਤਲਵਾਰਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਲੋਕ ਪੱਖੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਹਾਮੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।

ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਝੰਡਾ ਚੁਕੀ ਫਿਰਦੇ ਕਾਮਰੇਡ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਨਕ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹਨ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਫ਼ਿਰਕੂ ਗਰੁੱਪ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਾਜਵਾਦ ਲਈ ਸੁਹਿਰਦ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਰਮਾਏਦਰਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਹੀ ਕਿਉਂ ? ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਕਾਲਜ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਡੀ ਜਮਾਤ ‘ਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਦਾਦੇ ਪੜਦਾਦਿਆਂ ਕੋਲ ਤਨ ਢੱਕਣ ਲਈ ਪੂਰੇ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। 25,000 ‘ਚ ਉਸ ਦੀ ਜਮਾਨਤ ਕਰਵਾਈ ਗਈ । ਕੀ ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਵਿਰੁਧ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਜਾਂ ਸਮਾਜਵਾਦ ਲਈ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੁਕਦਾ ਹੈ । ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮਾਜਵਾਦੀ ਚਿੰਤਕ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਗੁਮਨਾਮ ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਲੇਖਾਂ ਨੁੰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਨੁੰ ''ਬੁਧੀਜੀਵੀ, ਚਿੰਤਕ'' ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਆਮ ਕ੍ਰਤੀਕਾਰੀ ਨੁੰ ਸਹੀਦੇ ਆਜ਼ਮ ਬਣਾ ਕੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਸ ਨੁੰ ਵਡਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੰਦਾ ਲੋਕ ਨਾਇਕ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਜੰਮੇ ਮਰੇ ਦੇ ਸੂਬਾ ਪੱਧਰੀ ਸਮਾਗਮ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਮਨਾਉਣ । ਲੋਕ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ ।
ਅਸਲ ‘ਚ ਅਸੀ ਸਟੇਟ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ ਅਪਣਾ ਹੀਰੋ ਹੀ ਗਲਤ ਮਿਥਿਆ ਹੈ ਇੰਕਲਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਣਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 10-15 ਕਿਲੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਮੁੰਡੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਆਸ਼ਕੀ ਕਰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਮੈਲਬਰਨ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨੇ। ਆਪਣੇ ਹੀਰੋ ਵਿਹੜਿਆਂ ਤੇ ਠੱਠੀਆਂ ‘ਚ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਬੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਤੇ ਛੋਟਾ ਕਾਸ਼ਤਕਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ । 4 ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਨਿੱਤ ਜ਼ਲੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਫ਼ੈਸਨ ‘ਚ ਨਾਹਰੇ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ । ( ਫ਼ੈਸਨ 'ਚ ਨਾਹਰੇ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਾਤ ਤੇ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੋਣਗੇ)। ਸਗੋਂ ਇੰਕਲਾਬ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਲੜੀ ਹੋਈ ਇਕ ਲਹਿਰ ‘ਚ ਅਸੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਏ ਸਾਂ ਤੇ ਉਹ ਸੀ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਲਹਿਰ, ਉਸ ਲਹਿਰ ਦਾ ਮੋਢੀ ਚਮਾਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਇਕ ਸੀ ਗਿਆਨੀ ਦਿੱਤ ਸਿੰਘ । (ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੱਟਾਂ ਖਾਧੀਆਂ ਸਨ।)

ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਅੱਜ ਜਿਹੜੇ ਰਾਜ ਭਾਗ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਾਧਨ ਬਹੁਤ ਹਨ ਤੇ ਪਰਾਪੇਗੰਡਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੀ ਕੋਈ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਪਰ ਸੱਤਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਸ ਪਰਾਪੇਗੰਡੇ ਅੱਗੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁਟਣੇ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ।

ਪਿੰਡ ਵੀਲਾ ਤੇਜਾ

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ

9478440512

BHAGAT SINGH DA KATAAL

2010-03-23T09:38:00.000-07:00

DAVINDER

anchor501@yahoo.co.uk

ਰਾਹੀਆਂ ਵੇ ਰਾਹੇ ਜਾਂਦਿਆ......

2010-03-21T09:42:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਉਲਟੇ ਜ਼ਮਾਨਿਆਂ 'ਚ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਾਪਰ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਨ ਬਾਗੋ ਬਾਗ ਹੋ ਜਾਂਦੈ।ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਢਾਈ ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਹੋ ਗਏ ਪਹਿਲਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਦੋ ਕੁ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੱਲ ਜਿਹੀ ਉਠੀ ਕਮਰਾ ਬਦਲ ਲਿਆ ਉਝ ਹੁੱਲ ਕਾਹਦੀ ਮੇਰਾ ਇਕ ਨੰਗ ਯਾਰ 71 ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ 'ਚ ਭਾਈ ਲੱਗ ਗਿਆ ਔਖੇ ਸੌਖੇ ਵੇਲੇ ਟੁਕੜ, ਤੇ ਚੜਾਵੇ ਦੇ ਲੱਡੂਆਂ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਮੈਂ ਰਾਹੋਂ ਕੁਰਾਹੇ ਜਾ ਕਮਰਾ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈ ਲਿਆ। ਸੰਦ-ਸਾਧਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਅਜੇ ਹੈ ਕੋਈ ਨਹੀਂ । ਤਿੰਨਾਂ ਪਹੀਆਂ ਵਾਲਾ ਟੈਂਪੂ ਸਿੱਧਾ ਕੋਈ ਦਫ਼ਤਰ ਵਲ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ । ਜੇ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਟੈਂਪੂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇ ਬਹੀਏ ਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਝਿੱਥੇ ਜਿਹੇ ਹੋਣਾਂ ਪੈਂਦਾ ਅਗਲਾ ਕਰੜਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ‘ਸ਼ਿਰਦਾਰ ਜੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਜਾਏਗਾ ਏਕ ਸੋ ਬੀਸ ਮੇ ’। ਜਿਸ ਨੂੰ ਟੈਪੂ ਵਾਰਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਕਸ਼ਾ ਕਿਥੋਂ ਵਾਰਾ ਖਾਊ। ਸੋ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੀਦਾ 'ਤੇ ਕੌੜੇ-ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕਰ ਕੇ ਘਰੇ ਮੁੜੀਦਾ।

ਘੁਟੇ ਵੱਟੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਘੱਟ ਹੀ ਦਿੰਦਾ, ਉਝ ਆਸ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਮਿਠੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਖੈਰ! ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਕੋਲੋਂ ‘ਲਿਫ਼ਟ’ ਮੰਗਣ ਦਾ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਆਂ ਪਰ ਅਪਣੀ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਕਦੇ ਲਿਖਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਚੀ। ਸੋਚ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਉਦੋਂ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ ਦੂਰ ਸਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਇਕ ਬਾਊ ਨੇ ਬੇਗਾਨੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਮਟੈਲਿਕ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਸਕੂਟਰ ਰੋਕ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਸਵੈ-ਇੱਛਤ’ ਲਿਫ਼ਟ ਦਿਤੀ ਤੇ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਝੇ ਕੀਤੇ। ਵਖਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਸ ਬੰਦੇ ਨੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਥੋਂ ਕਿਥੋਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਛਾਣੀ ਸੀ ਤੇ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਜ਼ਰਬੇਕਾਰ ਸੀ। ਲਿਫ਼ਟ ਲੈਣਾ ਤੇ ਦੇਣਾ ਉਸ ਲਈ ਆਮ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਕ ਅਕੀਦੇ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਮੂਜਬ ਲੋੜਵੰਦ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਈ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਮੂਜਬ ਜਿਹੜੇ ਬੰਦੇ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਨਹੀ ਦੇਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ’ਤੇ ਜੰਮਣ ਈ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਫ਼ਤਵਾ ਨਹੀਂ, ਅਸੀ ਦੋਵਾਂ ਨੰਗ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹੀ ਗੱਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ । ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਹ ’ਚ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਦੋ ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਉੱਚਾ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਅੱਜ ਅਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਖਾਸ ਬੰਦਾ ਬੈਠਾ, ਸੀਟ ਬੁੱਕ ਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਰਪੱਕਤਾ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।

ਅਸਲ ’ਚ ਲਿਫ਼ਟ ਦੇਣ ਤੇ ਲੈਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਕੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਐਤਕੀ ਅੱਧ ਮਾਰਚ ’ਚ ਈ ਗ਼ਰਮੀਂ ਵਾਹਵਾ ਹੋ ਗਈ ਉਝ ਵੀ ਹਨੇਰੇ ਕਮਰੇ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਸੱਜਰੀ ਜਿਹੀ ਧੱਪ ਚੁਭਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ ਪੀਸੀਐਲ ਚੌਕ ਤੋਂ ਠੇਿਕਆਂ ਵਾਲੇ ਚੌਂਕ 'ਤੇ ਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਉਦਰ ਘੁਦੜੇ ਘਸੁੰਨ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵੱਲ ਤਰਸੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾਂ ਪੈਂਦਾ। (ਚੌਂਕ ਦਾ ਨਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਨਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਦਿਤਾ ਕਿਉਂ ਕਿ ਚੌਂਕ ਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੇ ਠੇਕੇ ਨੇ, ਵੈਸੇ ਜੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਠੇਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਵੇਂ ਹੀ ਕਮਾਈ ਕਰਵਾੳਂਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੌਂਕ ‘ਠੇਕੇ ਵਾਲਾ ਚੌਂਕ’ ਵਜਿਆ ਕਰਨਗੇ।)

ਖੈਰ ! ਗੱਲ ਲਿਫ਼ਟ ਦੀ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲਿਫ਼ਟਖੋਰਾਂ ਹਾਂ, ਜਨਮ ਕਰ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਹਲਾਤਾਂ ਨੇ ਬਣਾ ਦਿਤਾ। ਲਿਫ਼ਟ ਲੈਣ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀ, ਸੋ ਗੱਲ ਮਾੜਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲੈਨੇ ਆ। 8 ਵੀ ਤਕ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਹੀ ਪੜ੍ਹੇ ।ਮੇਰੀ ਮੰਜੀ ਤੇ ਰਜਾਈ ਤੋਂ ਜਿਨੀ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਪਾਣੀ ਜਾਣ ਲਈ ਪੈਲੀਆਂ ਸਨ ਲਗਭਗ ਉਨੀ ਕੁ ਦੂਰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਕੂਲ ਸੀ। ਸੁਤੇ ਉਠਣਾ ਜਿੱਧਰ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣਾ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹੋ ਤੁਰਨਾ । ‘ਮਾਹਰਾਜ’ ਈ ਲਿਫ਼ਟ ਕਰਦਾ ਅਸੀ ਝੋਲਾ ਫ਼ੜ ਕੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਜਾਂ ਪਜਾਮੇ ਦਾ ਨਾਲਾ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਪੈਲੀਆ ਨੂੰ। ਹੋਣੀ ਵਾਪਰੀ 9ਵੀਂ ਕਲਾਸ ’ਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਕੂਲੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗ ਪਏ। ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੀ ਇਹ ਕੱਚੀ ਪਹਿਲੀ ਸੀ। ਬੜੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ। ਸਇਕਲ ਸਾਡੀ ‘ਮੁੱਛ ਫੁਟਦੀ ਪਰਸਨੈਲਟੀ’ ਨੂੰ ਸੂਟ ਨਹੀ ਸੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਜੇਬ ਵਿਚਲੇ ਭਾਨ ਦਾ ਜੋੜ ਤੋੜ ਰਾਹ ਜਾਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅੜਿਕਾ ਸੰਗ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੇ ਲਾਹ ਕੇ ਅਪਣੀ ਖਾਲੀ ਜੇਬ ’ਚ ਪਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਸਮਝੋਂ ਨੰਗਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਜਿੱਤ ਲਈ।

ਉਝ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸੰਗ ਲਾਈ ਪੁਠੀ ਵੀ ਪੈ ਜਾਂਦੀ । 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ’ਚ ਚੜਦਿਆਂ ਈ ਮਨਦੀਪ ਬੱਲ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ‘ਜੱਟਕੀ’ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਅੱਖ ਮਟੱਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਸੰਗ ਲਾਹ ਕੇ ਮੰਗੀ ਇਕ ਲਿਫ਼ਟ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰੇਕਾਂ ਲਾ ਦਿਤੀਆਂ। ਅਸਲ ’ਚ ਇਕ ਦਿਨ ਖਾਲੀ ਜੇਬ ਮੈਂ ਕਈ ਚਿਰ ਸੜਕ ’ਤੇ ਖਲੋਤਾ ਰਿਹਾ ਹਾਰ ਕੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇਕ ਖੱਚਰ-ਰੇਹੜੇ ’ਤੇ ਬਹਿ ਗਿਆ। ਰਾਹ ’ਚ ਸੜਕ ’ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਲਾਸ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਇਕ ਜਣੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁਛਦੀ ਤੂੰ ਕੱਲ ਰੇਹੜੇ ਤੇ ਬੈਠਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਕੋਈ ਸੁਝੀ ਨਾਂ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ‘ ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਂਕਲ ਸੀ ਰੇੜੇ ਵਾਲੇ, ਤਾਇਆ… ਕਹਿੰਦਾ ਬਹਿਜਾ ਮੈਂ ਦਿਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਫਿਰ …..। ਉਹ ਕੁੜੀ ਬੱਲ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬੱਲ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਦਲ ਗਈਆ। ਕਈ ਚਿਰਾਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਤਫ਼ਤੀਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਰਿਹੜੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਭਤੀਜ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀਆ ਜੱਟੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ‘ਘੁਮਿਆਰਾਂ’ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਬੱਗੇ ਜਿਹੇ ਰੰਗ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਾਹਦੀ ਭਰ ਦਿਤੀ।

ਵੈਸੇ ਇਹ ਕੋਈ ਇਕ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ । ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਾੜੀਆਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੋਈਆ। ਐਮ.ਏ. ’ਚ ਜਲੰਧਰ ਪੜਦਾ ਸੀ। ਰੇਲ ਦਾ ਪਾਸ ਫੱਟਿਆ ਵਾਲੇ ਡੱਬੇ ਦਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਗੱਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ’ਚ ਲੰਮਾਂ ਪਿਆ ਸੋਚਾਂ ਨੂੰ ਦੁੜੰਗੇ ਲਵਾ ਰਿਹਾ। ਮੈਜਸਟ੍ਰੇਟ ਚੈਕਿੰਗ ਹੋ ਗਈ। ਜਲੰਧਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਮੈਜਸਟ੍ਰੇਟ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ੀ ਹੋਈ । ਉਸ ਨੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ 500 ਰੁਪਈਆ ਜ਼ੁਰਮਾਨਾ ਪਾ ਦਿਤਾ । ਮੈਨੂੰ ਅਪਣੀ ਬਣੀ ਬਣਾਈ ਦਾ ਪਤਾ ਸੀ ਬਈ ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ ਮੰਗ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ 500 ਨਹੀਂ ਲੱਭਣਾ। ਫ਼ੋਨ ਕੋਲ ਸੀ ਪਰ ਆਮ ਵਾਂਗ ਬੈਲਸ ਨਹੀ ਸੀ। ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਲੋਕ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਖ਼ਲਾਸੀ ਕਰਵਾ ਗਏ। ਮੈਂ ਜੁਗਾੜ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੁੜਾ ਕੇ ਥੱਕ ਹਾਰ ਬਈਆਂ ਵਾਲੀ ਲਾਇਨ ’ਚ ਬਹਿ ਗਿਆ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਸੂਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਹਵਾਲਾਤ ਲੈ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਆਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਮੇਰੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਲਾ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮੰਗ ਲਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੀਦਾ। ਮੈਂ ਨੰਗਪੁਣੇ ’ਤੇ ਪਰਦਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ “ਨਹੀਂ ਮੇਰਾ ਡੈਡੀ ਥਾਣੇਦਾਰ ਆ ਉਸ ਨੇ ਕਰਾ ਲੈਣੀ ਜਮਾਨਤ।” ਸਿਪਾਹੀ ਕਹਿੰਦਾ “ਯਾਰ ਜਮਾਨਤ ਤਾਂ ਹੋ ਜੂ ਪਰ ਤੂੰ ਅਪਣਾ ਸਿੱਖ ਭਰਾ ਏ, ਪੱਗ ਬੱਧੀ ਏ, ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਲਗਦਾ ਏ, ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਉਹ ਆਪੇ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ “ਚਲ ਮੈਂ ਦੇ ਦੇਨਾ ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਦੀਂ ਹੋਏ ਤਾਂ ਦੇ ਜਾਵੀ ।” ਖ਼ੈਰ ਡੇਢ ਕੁ ਸੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੀ ਬਾਕੀ ਉਸ ਭਰਾ ਨੇ ਪੈਸੇ ਭਰ ਦਿਤੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਖਲਾਸੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਜੇਬ ’ਚ ਇਕ ਰੁਪਈਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਦਿਨ ਲਿਫ਼ਟ ਕਲਾ ਦੀ ਪਰਖ ਦਾ ਦਿਨ ਸੀ। ਪੈਸਿਆ ਲਈ ਜਲੰਧਰ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਕਿਤੋਂ ਖੈਰ ਨਾ ਪਈ, ਲਿਫ਼ਟਾਂ ਲੈਂਦਾ ਜੁਗਾੜ ਕਰਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਮੁੜਿਆ। ਉਸ ਸ਼ਾਮ ਮੈਂ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜੋੜ੍ਹ ਕੀਤਾ ਪੂਰੇ ਪੌਣੇ ਦੋ ਸੋ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਮੁਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ’ਚ ਦੇਖੇ ਮੂਜਬ, ਲਿਫ਼ਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਰਾ ਏ, ਪਰ ਅਪਣੇ ਕਾਲੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾ (ਭਾਰਤੀਆਂ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਨਾਲ ਅਪਣਾ ਅੱਜ ਤਕ ਵਾਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਉਝ ਅਪਣੇ ਦੇਸੀ ਬੰਦਿਆ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ, ਕਿ ਉਹ ਬੰਦੇ ਮੈਂ ਅੱਖੀ ਵੇਖੇ ਨੇ ਜੋ ਕਾਂ ਅੱਖ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਜੇਠ ਹਾੜ ਦੀਆਂ ਧੁੱਪਾਂ ’ਚ ਅਪਣੇ ਸਾਇਕਲ ’ਤੇ ਜੀਅ ਤਰਸੀ ਰਾਹ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦੋ-ਦੋ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਰਾ-ਬਾਬਾ-ਨਾਨਕ ਤੋਂ ਬਟਾਲੇ ਤਕ ਛੱਡਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨਾ ਚੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦੇ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਬੋਝ ਕਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦੇ ਏਨੇ ਲੰਮੇ ਇਤਹਾਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿਖਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵੀ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਭਾਵੇਂ ਕਿਨਾਂ ਵੀ ਧਰਮ ਕਰਮ ਕਰ ਲੈਣ । ਇਕ ਵਾਰ ਅਸੀ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਬ ਮੱਸਿਆ ਨਾਹੁਣ ਗਏ । ਰਾਤ ਦਾ ਦੀਵਾਨ ਸੁਣ ਕੇ ਢਾਈ ਕੁ ਵਜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਆ ਗਏ । ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਬ ਦਾ ਕਵਾੜ ਖੁਲਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਬ ਤੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਬ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਖੰਡ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦੈ । ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਅਪਣੀ ਸੜਕ ‘ਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਟੋਰ ਵਾਲੇ ‘ਸਰਦਾਰ ਆਂਕਲ’ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਮਹਾਰਾਜ ਦੀ ਪਾਲਕੀ ਥੱਲੇ ਮੋਢਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਵੱਡੇ। ਉਹੀਂ ਬੰਦਾ ਜਦੋਂ ਬਾਹਰ ਜੋੜਾ-ਘਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹੀ ਤੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅਪਣੇ ਆਂਕਲ ਮੈਨੂੰ ਰਸਤੇ ‘ਚ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁਕਣ ਲਈ ਜਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੀਚ ਆਂਕਲ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਕੂਟਰ ਪਿਛੇ ਬਿਠਾਉਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੌਲਾ ਬਹਾਨਾ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਮੱਸਿਆ ਨਾਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਉਹਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਦੇ ਕੇ ਪਾਪ ’ਚ ਬਦਲ ਲਿਆ। ਉਝ ਸਾਡੇ ਲਿਫ਼ਟਬਾਜ਼ਾਂ ਕੋਲ ਮੂੰਹ ’ਚ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਰਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।

ਇਥੇ ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਐ, ਪੰਜੇ ਉਗਲਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੀਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆ। ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਇਕ ਵਾਰ ਅਜੀਬੋ ਗ਼ਰੀਬ ਹੋਈ। ਹਜਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲਈ ਸ਼ਾਨੇ ਪੰਜਾਬ ਗੱਡੀ ਤੜਕੇ 6.10 ’ਤੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਨਾਇਟ ਡਿਊਟੀ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਟੇਸ਼ਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਚਾਹ ’ਚ ਉਖਲਾ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਸਬਜੀ ਵਾਲੇ ਠੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੱਥ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦਿੱਲੀ ਲੇਟ ਹੀ ਜਾਗਦੀ ਹੈ, ਆਵਾਜਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ-ਮਾਤਰ ਸੀ । ਇਕ ਸਕੂਟਰ ਜਿਹਾ ਦਿਸਿਆ ਮੈਂ ਹੱਥ ਦਿਤਾ ਉਨ੍ਹੇ ਰੋਕ ਲਿਆ । ਡਰਾਇਵਰ ਨੇ ਟਰੈਕ ਸੂਟ ’ਤੇ ਹੈਲਮਟ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਤੁਰਨ ਲੱਗਿਆ ਮੈਂ ਨਿਯਾਮੂਦੀਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਉਹ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਰਸਤੇ ’ਚ ਮੇਰੀਆ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਗਈਆ।ਨਿਯਾਮੂਦੀਨ ਪੁਲ ਚੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਉਨ੍ਹੇ ਬਰੇਕ ਲਾਈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਯਕੀਨ ’ਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਉਹ 24-25 ਸਾਲ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤ ਬੀਬੀ ਸੀ ਜੋ ਸ਼ਇਦ ਵਰਜਸ਼ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹੇ ਹੈਲਮਟ ਲਾਹ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ‘ਚ ਕਿਹਾ “ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵੋ ਔਹ ਸਾਹਮਣੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੈ।”

ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਗ਼ੈਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਹੌਲੀ ਲੱਗੀ ਜਿਹੜੇ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ੈਰ ਗੱਲ ਲੰਮੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਨੇ ਮਿਠੇ ਵੀ ਕੌੜੇ ਵੀ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ’ਚ ਲਿਫ਼ਟ ਦਿਤੀ ਕੁਝ ਕੋਲੋ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿਖਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਲੇਖ ਦੇ ਅੰਤ ’ਚ ਅਪਣੇ ਗੂੜ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦੇਵਾਂ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸਿਓ ਕੋਈ ਆਸ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਤੋਂ ਲਿਫ਼ਟ ਮੰਗੋ, ਵਾਰ ਕਦੀ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਜੇ ਤੁਸੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲਿਫ਼ਟ ਦੇਣ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਚੁੱਪ ਨਾ ਬੈਠੋ ਗੱਲ ਤੋਰੋ, ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ੇਰ ਜ਼ਾਇਕਾ ਵੇਖਿਓ…..

Hundreds of "half widows" await justice in Kashmir

2010-03-08T06:35:00.000-08:00

As the world celebrates the International Women's Day today, several thousands of women in the Kashmir valley are awaiting for information or contact with their husbands who disappeared without a trace during the two decades' old turmoil. During the past 20 years of turmoil, several thousands of people had disappeared. The majority of them went missing after they were allegedly arrested by security forces during counter insurgency operations. Now their family members have formed an organisation, 'Association of Parents of Disappeared Persons', holding silent demosntrations on the 10th of every month at Partap Park near here. ''We are half widows as the government has failed to provide us any clues about our husbands,'' said a group of the affected women, alleging that their husband were arrested during the past 20 years of turmoil. Despite repeated requests to order a probe into all such disappearances, nothing has been done by the government, the group alleged. They have appealed to the government to order a probe in the matter. ''We are neither married nor widows as we do not know about the fate of our husbands,'' they said and pleaded, ''If they have been killed let the government inform us about their graves for our satisfaction.'' The government should probe all unidentified graves discovered in the valley, the women demanded.
. The turmoil has taken away sons and husbands. The women alleged that the security forces had killed their husbands who were not involved in any insurgency operations. The mothers have been visiting interrogation centres, jails, grave yards and other places in the hope of meeting their loved ones there. However, there has been an overall change in the lifestyle of women in the valley as they are helping their men in farming and other day-to-day work. Even though the percentage of literacy among the women has risen, it still lags below male literacy. Women, who remained confined in their homes during the turmoil and were directed to wear 'burqa', are nowadays working at petrol pumps. They are also selling dusters and working as sales girls. Crime against women too has increased as the incidents of suicides or attempt to suicide by women are reported daily. Though women still cannot avail the facility of reserved seats in buses, they are working in banks, computer centres and education department in large numbers. The fish business has remained in the hands of women who are selling fish, captured by their menfolk in the market.

ਧਰਮ-ਕਰਮ

2010-03-01T10:13:00.000-08:00

ਬਾਬਾ ਗੁਸਾ ਨਾ ਕਰੀ

ਤੂੰ ਮੂਰਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆ

ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਭੂਤਨਾਂ ਤੇ ਬੇਤਾਲਾ ਅਖਵਾਇਆ

ਅੱਕ ਖਾਧੇ ਤੇ ਰੋੜਾ ‘ਤੇ ਸੇਜ ਵਿਛਾਇਆ

ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ

‘ਗੁਰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰ ਮੂਰਤ ਹੈ’

ਪਰ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ

ਵਪਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ

ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲਈ

ਧੂਪ ਵੱਟੀ ਕਰਨ ਲਈ

ਸਹੰ ਖਾਂਦਿਆਂ ਹੱਥ ਧਰਨ ਲਈ

ਤੇਰੀ ਬੜੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਏ

ਕੀ ਕਰੀਏ ?

ਅਸੀ ਗੁਟਕੇ ਪੜ੍ਹ ਪੜ੍ਹ ਯਾਦ ਕਰ ਲਏ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਬਹੁੜਿਆ

ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਖਸਾਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਹ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਅਹੁੜਿਆ

ਠਾਠ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸਾਧ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕੀਤਾ

ਤੇ ਘੁਗੂ ਘੋੜੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ 'ਬਈਏ' ਨੇ ਤੇਰੇ ਲੜ ਲਾਇਆ

ਪੰਜਾਂਵਾ ਦਾ ‘ਲਾਫ਼ਿੰਗ ਬੁੱਧਾਂ’ ਤੇ ਵੀਆਂ ਦਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ

‘ਤੇਜਾ’ ਸੱਤਰਾਂ ਰੁਪਈਆਂ ‘ਚ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਕਰ ਆਇਆ

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਖਿਆਲਾਂ ਦੇ ਦੁੜੰਗੇ….

2010-02-28T09:24:00.000-08:00

ਨਵੀਨ ਕਾਲੀਆ

ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ, ਲੋਕ ਬਦਲੇ, ਨਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ’ਤੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ੌਕ । ਸਮਾਜ ‘ਚ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਿਹਾ ਬੁਧੀਜੀਵੀ ਵਰਗ ਇਸ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁਗ ਵੀ ਕਹਿੰਦਾ ਪਰ ਇਸ ਆਧੁਨਿਕ ਯੁੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਬੰਦੇ ਘੱਟ ਤੇ ਪੁਤਲੇ ਜਿਆਦਾ ਲਗਦੇ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਫਿਕਰਾਂ ਦੇ ਆਲਮ ‘ਚ ਘਿਰੇ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਏ ਕਿ ਭਈ ਇਹ ਲੋਕ ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੁਆਦ ਹੀ ਭੁਲ ਗਏ ਹੋਣ ਹਰ ਕੋਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਲੰਘਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਏ ਉਹ ਦੌੜ ਜਿਹੜੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਤਮ ਹੋਣੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਮੰਜਿਲ ਨੂੰ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਈ ਗਲਤ ਏ।ਅੱਜ ਕੱਲ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰਚਾਲਿਤ ਹੋਇਆ ਏ ‘ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਿਜ਼ਮ’।ਮਤਲਬ ਕਿ ਅਦਾਰੇ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿੱਤੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਫ਼ਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਕਾਮਿਆ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਏ।ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲੀਜ਼ਮ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਵਿਖਾ ਨਿੱਕੀਆ ਨਿੱਕੀਆ ਥਾਪੀਆਂ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨਾ ਏ।ਪਰ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਇਨਸਾਨਿਅਤ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਜੜ੍ਹੋ ਹੀ ਭੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਹਰ ਕੋਈ ਲੱਖਾਂ ਕਮਾਉਣਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬੇਲਗਾਮ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਘੁਮਾਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ , ਸੁਪਨਿਆ ‘ਚ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਕਮਾਈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ । ਸਮਾਜ ਚਿੰਤਕ ਕੋਈ ਕੀ ਕਰੂ ਬੰਦੇ ਨੇ ਹੀ ਰਾਹ ਪੁੱਠਾ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਸਮਾਜ ਵੀ ਉਹੀ ਰੰਗ ਫੜੂਗਾ ਜੋ ਬੰਦੇ ਉਸ ’ਚ ਭਰਨਗੇ । ਅਸੀ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਇਵੇ ਹੀ ਸਬਜ਼ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੰਦੇ ਆ। ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲ ਕਹੂ ਭਾਈ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ? ਦੱਸ ਤੇਰਾ ਕੀ ਦੁਖਦਾ ?

ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ ਔਖਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਕੁੱਤੇ ਵੇਲੇ ਨੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੋਹ ਲਿਆ ਏ।ਗਲ੍ਹ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਆ ਸ਼ੈਕਲ ਤੋਂ। ਅੱਜਕੱਲ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦੀ ਬਹਿਣੀ ਬਹਿ ਕੇ ਵੇਖੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਮੋਟਰਸਾਇਕਲਾਂ, ਕਾਰਾਂ, ਮੋਬਾਇਲਾਂ ਦੇ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਈ ਲੰਘਦਾ ਏ। ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਵੇਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਸਾਇਕਲ ਦੇ ਦਿਨ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਨਿਆਣੇ ਨੇ ਸਾਇਕਲ ਦੀ ਜਾਚ ਸਿੱਖ ਲੈਣੀ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਹੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਂਚੀ ਸਿੱਖਣੀ ਤੇ ਫੇਰ ਕਾਠੀ ਚੜਨਾ। ਮੋਟਰਸਾਇਕਲ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਉਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਜੋ ਸਾਇਕਲ ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਮਨ ਇਕੋ ਗੱਲ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਕਦ 14 ਇੰਚੀ ਤੋਂ 18 ਤਕ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ ਤੇ ਕਦ 18 ਤੋਂ 21 ਤੇ ਫਿਰ 24 ਇੰਚੀ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਾਇਕਲ ਦਾ ਸਾਇਜ ਵੱਧਦਾ ਤਿਉਂ ਤਿਉਂ ਹੌਸਲਾਂ ਬੁਲੰਦ ਹੋਈ ਜਾਣਾ।ਸਾਇਕਲ ਤਾਂ ਸਾਇਕਲ ਉਸ ਦਾ ਕੱਲਾ ਚੱਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਟਿਕਣ ਦਈਦਾ, ਨੰਗੇ ਪੈਰੀ ਪਹੀਏ ਨੂੰ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ਚ ਘੁਮਾ-ਘੁਮਾ ਕੇ ਧੂੜਾਂ ਪੱਟੀ ਜਾਣੀਆਂ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਨਿਆਣੇ ਸਾਇਕਲ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਥੋਂ ਸਮਝਣਗੇ।ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੱਚੇ ਸਾਇਕਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮੋਟਰਸਾਇਕਲਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੰਝ ਲਗਦਾ ਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਨੂੰ ‘ਫੁਕਰੀਆ’ ਦੇ ਢਾਏ ਚਾੜ ਕੇ ਅਝਾਂਈ ਗਵਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਨਿਆਣੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮਜਬੂਤ ਨੇ ਪਰ ਉਹ ਬੇਫਿਕਰੇ ਨਹੀਂ । ਨਿਆਣਪੁਣਾ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਦੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।

ਅੱਗੇ ਵੱਧਦੇ ਆ ਸਟੀਲ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆ ਵੱਲ…….. ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਰਾਜ਼ ਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾਂ ਲੈ ਲਈ ਏ। ਜਿਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਕਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਏ ।ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਸਟੀਲ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਏ।ਨਿੱਕੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਜਦ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਭਾਂਡੇ ਕਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਈ ਨੇ ਆਉਣਾਂ ਤਾਂ ਆਮ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਤਰੀਕੇ ਨੁੰ ਵੇਖਣਾ, ਕਲੀ ਕਰਨਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਕਲਾ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਵੀ ਕਿੱਤਾ ਅਲੋਪ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਏ। ਹੁਣ ਗਲੀਆਂ ਉਹ ਸੁਰੀਲੀ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਗੂੰਜਦੀ…… ਭਾਂਡੇ ਕਲੀ ਕਰਾ ਲਓ…ਭਾਂਡੇ…..
ਹੁਣ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਆਂ ਵਿਆਹਾਂ ਦੀ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਆਹਾਂ ‘ਚ ਤਾਂ ਘੋੜੀਆਂ,ਸੁਹਾਗ ਦੇ ਗੀਤ ,ਸਿੱਠਣੀਆ, ਸੁਨਣ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਸੁਆਦ ਹੁੰਦਾ ਏ।ਜਦ ਵੀ ਪਿੰਡ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਣਾ ਤੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵਾਲੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਰੋਣਕ ਲਾਇਆ ਕਰਨੀ ।ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈ ਵੇਖਿਆ ਕਰਨਾ ਕਿ ਨਵੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਵੱਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾਂ, ਧਿਆਨ ਕਿਥੋਂ ਦੇਣਾਂ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਗੀਤ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ । ਬੀਬੀਆਂ ਤੇ ਗਾਂ ਕੇ ਤੁਰ ਜਾਂਦੀਆ ਪਰ ਮੈਂ ਇਕ ਗਲ੍ਹ ਸੋਚਦਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਇਸ ਵਿਰਾਸਤ ਕੋਣ ਸੰਭਾਲੇਗਾ। ਕੋਣ ਗਾਵੇਗਾ ਸੁਹਾਗ ਕੋਣ ਗਾਵੇਗਾ ਘੋੜੀਆ ? ਜਾਗੋ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹੋਇਆ ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ ਜਾਗੋ ‘ਚ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਘੱਟ ਤੇ ਮੰਡੀਰ ਦੀਆ ਚੀਕਾਂ ਜਿਆਦਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਿਆ ਨੇ । ਓਹ ਵੀ ਕੀ ਕਰਨ ਜਾਗੋ ਵਾਲਿਆ ਕੋਲ ਵੀ ਇਕ ਲਾਈਨ ‘ਗੁਆਢੀਓ ਜਾਗਦੇ ਕੇ ਸੁੱਤੇ’ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਲਾਈਨ ਹੀ ਆਂਉਦੀ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤੁਸੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਕਿਥੋਂ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲਿਜ਼ਮ ਤੋ ਤੁਰੀ ਗੱਲ੍ਹ ਸਾਈਕਲ ਤੇ ਚੜ ਕੇ ਭਾਂਡਿਆ ‘ਚ ਜਾ ਵੜੀ ਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸਿੱਠਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਇਥੇ ਇਹ ਏ ਕਿ ਅਸੀ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਮਸਲਿਆਂ ਤੇ ਬੜਾ ਗੰਭੀਰ ਰਵੱਇਆ ਅਪਣਾਉਂਦਿਆ ਹਾਂ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਉਨਾਂ ਵੱਲ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਆ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਈ ਛੋਟਿਆ ਛੋਟਿਆ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਤਰਜੀਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਅਸੀ ਅਣਜਾਣੇ ‘ਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵੱਢ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜੋ ਹੋਰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਬੰਦੇ ਦੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਏ। ਆਓ ਲੱਭੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆ ਨਿੱਕੀਆ ਨਿੱਕੀ ਖੁਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦੜੀ ‘ਚ ਅੱਤ ਅਹਿਮ ਸੀ। ਅਸੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ‘ਚ ਜੀਊਣਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਜਰਾ ਸੋਚੀਏ…!

+91 9015602208

ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ‘ਸ਼ੰਟੀਕਰਨ’

2010-02-21T05:21:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਚੈਨਲ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ‘ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦਿਵਸ’ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ‘ਸ਼ੰਟੀਕਰਨ’ ਦਾ ਬੇ-ਸੁਰਾ ਰਾਗ ਛੇੜਨ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਐ। ਪੰਜਾਬੀ ਪੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ‘ਸ਼ੰਟੀਕਰਨ’ ਸ਼ਬਦ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਮੈਂ ਲਿਖਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਾਫ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਅਸਲ ’ਚ ਬੜੀ ਜਦੋਜਹਿਦ ਮਗਰੋਂ ਲੇਖ ਦੇ ਸਿਰੇ ’ਤੇ ਲਿਖਣ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਘੜਿਆ।ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ, ਹਿੰਦੀਕਰਨ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੀ ਥਾਵੇਂ ਇਹ ਸਬਦ ਜਿਆਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਲੱਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਆਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਪਣਿਆਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ‘ਸ਼ੰਟੀ’ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸਬਦ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ’ਚ ਪਿਛੋਂ ਜਾਵਾਂਗੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀ ‘ਅਣਹੋਣੀ’ ਸਮਝ ਲਈਏ।

ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਏ ’ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੰਡਿਆਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਈ ਸ਼ੰਟੀਆਂ ਦਾ ਕਬਜਾ ਰਿਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦੇ ‘ਬਾਪੂ ਜੀ’ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਵੱਡੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ’ਤੇ ਸ਼ੰਟੀਆਂ ਦਾ ਹੀ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕਥਿਤ ‘ਸ਼੍ਰਿਸਟਾਚਾਰ’ ਦੀ ‘ਭਾਸ਼ਾ’ ਬੋਲਣ ਤੇ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਏ । ਜਨਾਨੀ ਜਾਂ ਤੀਵੀਂ ਨੂੰ ਔਰਤ ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਇਸਤਰੀ, ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀ, ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਲੜਕਾ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਬੇਟਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਲੜਕੀ, ਧੀ ਨੂੰ ਬੇਟੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰੀ, ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਰਾਜ, ਵਾਕੇ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ, ਸਮੁੱਚੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨੂੰ ਸਰਬ ਸੰਮਤੀ, ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ, ਜਥੇਬੰਦੀ ਨੁੰ ਸੰਘ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ, ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਆਲਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ, ਕਤਲ ਨੂੰ ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਾਂ ਦੇ ਐਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੇ ਜੋ ਸ਼ੰਟੀਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ’ਚ ਵਾੜ ਦਿਤੇ ਗਏ । ਬੰਦਾ ਪੁਛੇ ਭਾਈ ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਘਰਾਂ ’ਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਦੋਂ ਅਸੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ “ਫਲਾਣੇ ਥਾਂ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ 4 ਬੰਦੇ 2 ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਮਰ ਗਈਆਂ” ਕਿ ਇਸ ਤਰਾਂ “ 4 ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ 2 ਔਰਤਾਂ ਮਰ ਗਈਆਂ।” ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਖਬਰਾਂ ਤੇ ਟੀਵੀ ਰਾਹੀ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਤੇ ਕਿਉਂ ਲੱਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿਛੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸੁਣੋਂ ਅਖੇ ਜੀ ! ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ।ਲਿਖਤ ’ਚ ਉਪ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਢੱਠੇ ਖੂਹ ਪਏ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜਿਸ ਰਵਾਨੀ ਹੀ ਨਹੀਂ । ਬੋਲੀ ਤਾਂ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਬੋਲ ਕੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਰਗਾ ਸੁਆਦ ਆਵੇ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਉਰਦੂ ਦੇ ਭਾਰੇ ਭਾਰੇ ਲਫ਼ਜਾ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੀ ਜੱਖਣਾ ਪੁੱਟ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਇਹ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ। ਮਾਝੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਟਕਸਾਲੀ ਜਾਂ ‘ਕੇਂਦਰੀਭਾਸ਼ਾ’ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਅਸੀਂ ਮਾਝੇ ਦੇ ਜੰਮੇ ਪਲੇ ਹਾਂ ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਅਖਬਾਰਾਂ ਤੇ ਚੈਨਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਸਲ ’ਚ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਏ ਮਾਝੇ ਦੀ ਮਾਲਵੇ ਦੀ ਜਾਂ ਦੁਆਬੀ ਪੁਆਂਧੀ ਪਰ ਹੋਵੇ ਪੰਜਾਬੀ । ਮਿਸਾਲ ਲੈ ਲਉ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਹੋਈ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਮਾਲਵੇ ’ਚ ਵਾਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ’ਤੇ ਲਹੌਰ ’ਚ ਵਕੂਆਂ ਕੁਝ ਵੀ ਲਿਖ ਬੋਲ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ‘ਘਟਨਾ’ ਇਹ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ ? ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਰਾਂ ’ਚ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਲਾ ਅਯੋਗ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਪੁਲਸ ਕਿਹੜੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਹਨ ਬੁਝੋਂ ਖਾਂ ! ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਤਾਂ ਜਨਾਨਾ ਪੁਲਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।

ਮੀਡੀਏ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬੀ ਸਹਿਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਲਈਏ। ਸੰਸ੍ਰਿਕਤ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹੇਜਲੇ ਸ਼ੰਟੀਆਂ ਨੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ‘ਪੁਸਤਕਾਂ’ ਲਿਖ ਕੇ ਘੁੰਢ ਚੁਕਾਈ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਮੋਚਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ, ਲੋਕ ਪੜਨੋ ਹੀ ਹਟ ਗਏ। ਇਸ ਲੀਹ ਤੇ ਚੱਲੇ ਪੇਂਡੂ ਲਿਖਾਰੀ ਨੇ ਵੀ ਜ਼ੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਜੋ ਲਿਖਿਆ ਲੋਕਾਂ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਅਸਲ ’ਚ ਅਸੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਸੀਆਂ ਦੇ ਮੰਗਵੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਪੁਆ ਕੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਲ਼ੀ ਬੈਠੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੰਨੋਂ ਸਾਡੀ ਮਾਂ ਅਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ’ਚ ਹੀ ਫੱਬਦੀ ਹੈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮੰਗਵਿਆਂ ’ਚ ਨਹੀਂ। ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਸ ਲਿਹਾਜ ਤੋਂ ਤਾਂ ਠੀਕ ਸੀ ਕਿ ਉਪ ਖਿਤਿਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅਣਜਾਣ ਲਫ਼ਜਾਂ ਨਾਲੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਹਿੱਸੇ ਸਮਝੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਲਿਖੇ ਜਾਣ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਹਿੰਦੀਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ।

ਇਸ ਲੇਖ ’ਚ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਜਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਏਥੇ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਿਆਂ ਦੇ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਦੀ ਹੀ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਹਿ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਇਸ ਦੀ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਾਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ।ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਟੇਜਾਂ ’ਤੇ ਕਥਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਖੌਤੀ ‘ਗਿਆਨੀ’ ਅੱਜ ਵੀ ਗੰਦ ਪਾਉਂਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੰਡਤ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨਿਰੋਤਮ ਦੀ ਪਨੀਰੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਾਮਣੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ’ਤੇ ਸੁਣਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜੱਖਣਾਂ ਪੁੱਟੀ। ਉਹ ਭਾਂਵੇ ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਮਸਕੀਨ ਹੋਵੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਜਾਂ ਰੰਗੀਲਾ, ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਰੰਗ ’ਚ ਹੀ ਰੰਗਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਪੁੱਤ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸਿੱਖ ਚੁਪ ਚਾਪ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ । ਮਹੰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਈ ਲੀਹ ਸਿੱਖ ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਤੋੜ ਸਕੇ ਅੱਜ ਵੀ ਬੂਝੜ ਗ੍ਰੰਥੀ, ਕਥਾਕਾਰ ਤੇ ਸਾਧ ਨੇਤ੍ਰ , ਸੰਸਕਾਰ, ਸਰਵਣ, ਵਿਖਿਆਨ, ਮਾਰਤੰਡ, ਰੂਪਮਾਨ ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਕਿਹੜੇ ਸ਼ਬਦ ਸਸਕ੍ਰਿਤ ਹਿੰਦੀ ਉਰਦੂ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੋਣ ਸੁਣੋਂ ਸਿਖੀ ’ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਰੌਲੇ ਵਾਲੀ ਚੀਜ ਬਣੀ ਮਰਿਆਦਾ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਗੁਰੁ ਅਣਜਾਣ ਸਨ ਉਹ ਰਹਿਤ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।

ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਡੀਆ ਬਾਰੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗੱਲ ਉਚੇਚੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬੀ ਕਾਲਮ ਨਵੀਸੀ , ਸਹਿਤ ਤੇ ਮੀਡੀਆ ’ਚ ਛਾਏ ਹੋਣ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕਾਮਰੇਡ ਭਰਾ ਵੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕੇ । ਕਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬੁਰਜੂਆਂ ਪ੍ਰਲੋਤਰੀ, ਸੰਕੀਰਣ, ਸੰਦਰਭ ਤੇ ਹੋਰ ਸਂਕੜੇ ਸ਼ਬਦ ਬੁਝਾਰਤ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਕਾਮਰੇਡਾਂ ਵਲੋਂ ਉਲੱਥਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ਬਾਬੂ ਆਸਾ ਰਾਮ ਦੇ ‘ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ’ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਬੰਦਾ ਪੜ੍ਹ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਲੱਭਦਾ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ।

ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਤਰਲੇ ਕੱਡਣੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਦੁੱਧ ਮੀਗਣਾਂ ਪਾ ਕੇ ਹੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ । ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਹਸ਼ਰ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਲੱਗੀਆਂ ਤਖਤੀਆਂ ਤੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਇਹੋ ਹਾਲ ਪੰਜਾਬ ’ਚ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਲੂਣ ਮੰਡੀ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਸ਼ੰਟੀ ‘ਨਮਕ ਮੰਡੀ’ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਟੜੇ ਨੂੰ ‘ਸਫੈਦ ਕਟੜਾ’ ਲਿਖਦੇ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਆਪਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਕੀ ਕਰਗੀਆਂ।

ਦਲੀਲਾਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਗੱਲ ਲੰਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੁਕਦੀ ਗੱਲ ਪੰਜਾਬ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੋਚਣ । ਪੰਜਾਬ ਵਾਸੀ ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜੋਂ ਟੁਟੀਆਂ ਫੁਕਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਪੁਰੀ, ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ। ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁ ਦਸ ਦੇਣ ਬਈ ਪੁੱਤ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਣੇ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਈਦਾ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਚਾਲ ’ਤੇ ਕਿਰਦਾਰ ’ਚ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੇ ਸੁਆਦ ਦੀ ਚਾਟ ਲਾਈ ਜਾਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਿੰਦੀ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤਰਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ’ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾਂ ਚਹੁੰਨਾਂ ਕਿਉਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਮੁੜਨਾਂ । ਵੈਸੇ ਮਜਬੂਰੀ ’ਚ ਹਿੰਦੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛੇ ਜਿਹੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਹਿੰਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਸ਼ਾ’ ਨਹੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਫ਼ਤਰੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਹੈ। ਸੋ ਆਪਣੀ ਗੁਲਾਮ ਸੋਚ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹਿੰਦੀਕਰਨ , ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਤੇ ‘ਸ਼ੰਟੀਕਰਨ’ ਤੋਂ ਬਚਾਈਏ।

9478440512

ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ .....

2010-01-21T06:22:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਧਰਮ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜਾਤੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਅਤੇ ਪੜਨ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸੋਜੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਪਤ ਹੋਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ‘ਕਾਫਰ’ ਅਖਵਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ।ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿਚਲੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਤੱਤ ਇਹੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਅਸਲ ‘ਚ ਬੰਦੇ ਦੇ ਸਭਾਅ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਜਾਮਾ ਹੈ । ਸੋਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ‘ਚ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਉ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਠੰਡੇ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਬੰਦਾ ਜੰਗ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾ ਹੀ ਕਰੇਗਾ ਭਾਵੇ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਿੱਖ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਮੁਸਲਮਮਾਨ ।ਖਾੜਕੂ ਤਬੀਅਤ ਦਾ ਬੰਦਾ ਜੈਨੀਆਂ ਘਰੇ ਵੀ ਜੰਮ ਪਵੇ ਕਿਤੇ ਨਾਂ ਕਿਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਭੇਖ ਪਾੜ ਕੇ ਆਪਾ ਪਰਗਟ ਕਰ ਹੀ ਦੇਵੇਗਾ।ਵਖਰੀ ਗਲ ਕਿ ਬੰਦੇ ਦੇ ਜੀਨਸ (ਮਤਲਬ ਪੁਰਖੀ ਗੁਣ) ਅਜਿਹਾ ਘੱਟ ਹੀ ਹੋਣ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਖੈਰ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸੀ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਡੰਬਰਾਂ ਦੀ। ਅਡੰਬਰ ਭਾਵ ਉਹ ਚੀਜਾਂ ਜੋ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਪਰ ਧਰਮ ਦੇ ਭੇਖ ‘ਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨੀਆ ਪੈਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਅੱਡ ਅੱਡ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕੁਝ ਜਾਤੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾ।

5 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਪੰਥਕ ਅਦਾਰੇ ‘ਚ ਗੁਰੁ ਘਰ ਦੀਆਂ ‘ਮੌਜਾਂ’ ਮਾਨਣ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਪਤ ਹੋਇਆ। ਧਰਮੀ ਅਖਵਾਉਣ ਤੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓ ਦੇਖਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆਂ ਮੌਕਾ ਸੀ। ਸਾਡੀਆਂ ਪੰਥਕ ਸੰਸਥਾਂਵਾਂ ‘ਚ ‘ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ’ ਵਾਲਾ ਰੁਝਾਨ ਆਮ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਸ਼ਾਇਦ ਤਾਹੀਓ ਹੀ ‘ਨਾ ਗੁਣ ਨਾ ਉਪਕਾਰ’ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਆਪੀ ਹੋਈ ਹੈ। 70 ਦੇ ਕਰੀਬ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਵਿਦਾਅਰਥੀਆਂ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਲਾਂਗਰੀ ਬਾਬਾ ਦੇਸਾ ਸਿਉ ਅੱਤ ਦੇ ਕੌੜੇ ਬਚਨ ਬੋਲਣ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ ।ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਕੋਈ ‘ਪੂਰਬ ਜਨਮ ਕੇ ਮਿਲੇ ਵਿਯੋਗੀ’ ਵਾਲੀ ਗੁਝੀ ਰਮਝ ਸੀ ਬਾਬੇ ਦਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰੇਮ-ਪਿਆਰ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਮਿਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦੇ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਬਾਬਾ ਆਦਤਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਸੋਧਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਧਰ ਆਦਤਨ ਲਾਪਰਵਾਹ ਤੇ ਗਾਲੜ੍ਹੀ ਤਬੀਅਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਲੰਗਰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੁੰਹੁਚਦਾ ਸੀ ਪਰ ਵਾਰੇ ਜਾਈਏ ਦੇਸਾ ਸਿਉ ਦੇ ਮੇਰੇ ਪਰਸ਼ਾਦੇ ਤੇ ਦੁੱਧ (ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਖਾਲਸਾਈ ਬੋਲਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਰੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਗੱਫੇ ਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਆਖਦਾ) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਾਂਭੇ ਹੁੰਦੇ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਗੱਲੀਂ ਰੁਝਿਆਂ ਜਦੋਂ ਮੈ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟਾਇਮ ਤੋਂ ਲੇਟ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆਂ ਲੰਗਰ ‘ਮਸਤਾਨੇ’ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਬਾਬੇ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ । ਜਿਥੇ ਬਾਬਾ ਕਮਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਟੈਚ ਬਾਥਰੂਮ ‘ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਡਿਹਾ ਸੀ। ਬਾਬੇ ਨੂੰ ਮਾਰੀਆਂ ਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜਦ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆਂ ਤਾਂ ਸਿਆਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੜਕੇ ਤੋਂ ਨਿਰਵੇਂ ਕਾਲਜੇ ਲੱਗੀ ਵਾਢਵੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਝਾਕਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰੋਸ਼ਨਦਾਨ ਥਾਣੀ ਅੰਦਰ ਝਾਕਦਿਆਂ ਬਾਬਾ ਸ਼ਬਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ‘ਚ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆਂ ਤੇ ਬਾਬਾ ਕਹਿਣ ਲਈ ਮੂੰਹ ਭਰੀ ਹਵਾ ਹਾਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਫਾਹ-ਫਾਹ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ। ‘ਓ ਬਾਬਾ ਆਹ ਕੀ ?’ਮੂੰਹ ਜਬਾਨੀ’ ? ਬਾਬਾ ਵੀ ਝਿੱਥਾਂ ਜਿਹਾ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸਿਆਂ.. “ਨਹੀਂ ਯਾਰ ਅੱਜ ਘਰੋਂ ਕਛਿਹਰਾ ਲਿਆਉਣਾ ਭੁਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਭੀ ਇਹ ਗਿੱਲਾ ਕਿਉ ਕਰਨਾਂ, ਧੂੰਦਾਂ ‘ਚ ਤਾਂ ਤਾਰ ਤੇ ਪਾਏ ਨਹੀਂ ਸੁਕਦੇ ਤੇੜ ਪਾਇਆ ਕਿਥੇ ਸੁਕਣਾਂ ।” “ਪਰ ਬਾਬਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸਿੱਖ ਦਾ ਕਛਿਹਰਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾਂ ਚਾਹੀਦਾ”, ਮੈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੂੜ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਤੋੜਾ ਝਾੜਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਬਾਬਾ ਖਿੜ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਬਾਥਰੂਮ ਦੇ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹੱਟ ਕੇ ਖੜੇ ਨੂੰ ਅਵਾਜ ਮਾਰ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਕੰਜਰਾਂ ਹੁਣ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ ਸਾਂ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਵੇਖ ਤਾਂ ਲੈਦਾ, ਆਹ! ਵੇਖਿਆਂ ਨਹੀ ? ਮੈਂ ਧੌਣ ਨੇੜੇ ਕਰ ਅੰਦਰ ਝਾਕਿਆਂ ਬਾਬੇ ਨੇ ਕਿਲੀ ਤੇ ਟੰਗੇ ਕਛਿਹਰੇ ਦਾ ਨਾਲਾ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੀ ਆ? ਮੇਰੇ ਪੁਛਣ ਤੇ ਬਾਬਾ ਭਾਰੀ ਮਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆਂ “ਮੈਂ ਕਛਿਹਰਾ ਕੋਈ ਤਨ ਤੋਂ ਜੁਦਾ ਥੋੜਾ ਕੀਤਾ, ਆਹ ‘ਕਰੰਟ’ ਤੇ ਆ ਹੀ ਰਿਹਾ ਨਾ ਨਾਲੇ ਨਾਲ”। ਬਾਬੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਜਿਹੜਾ ਕਰੰਟ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਉਸ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਇਹ ਸਤਰਾਂ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮੈ ਅੱਜ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ।
ਗੱਲ ਹੁਣ ਸਹਿਜੇ ਸਮਝ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਛਿਹਰੇ ਦਾ ਬੰਧਨ ਬਾਬੇ ਵਰਗੇ ਖੁੱਲੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਅਨਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੋਂ ਉਸ ਨੇ ਬੰਧਨ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਜੁਗਾੜ ਵੀ ਲੱਭ ਲਿਆ ।ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਲੱਖ ਆਖਣ ਇਹ ਕਰਨਾਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੈ । ਮੇਰਾ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਮਿੱਤਰ ਬੱਕਰ ਈਦ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼੍ਰੀ ਨਗਰ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈ ਮਨ ਦਾ ਸੰਕਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਆਲ ਪੁਛਿਆਂ ਕਿ “ਬੱਕਰੀਦ ਤੇ ਬੱਕਰੇ ਨੂੰ ਜਿਬਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਸਲਾਮੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਕਰਾ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੋਊ”? ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉਹਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ‘ਇਟ ਡਿਪੈਂਡਸ ਆਨ ਇਨਡਿਊਜਅਲਸ਼ ਸਪੀਡ’ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 4-5 ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਹੀ ਜਾਦੇ ਹੋਣੇ ਆ। ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਨਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਚਲੋਂ ਏਸੇ ਬਹਾਨੇ ਇਸ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ’ਤੇ ਖੁਦਾ ਨੂੰ ਏਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਯਾਦ ਤਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ। ਆਖਰ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਤਦਾਦ ‘ਚ ਜਾਨਵਰ ਵੱਡਿਆ ਜਾਦਾ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਜੁਆਬ ਵੀ ਕਰੰਟ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸੀ ਅਖੇ “ਏਨਾਂ ਟਾਇਮ ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਆਪਣਾਂ ਈ ਜੁਗਾੜ ਕਰਨਾਂ ਪੈਦਾ”। ਮੈਂ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁਛਿਆ ਉਹ ਕਿਵੇਂ? ਕਹਿੰਦਾ “ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਧੌਣ ਵੱਢਣ ਵਾਲੇ ਛੁਰੇ ਤੇ ਹੀ ਉਹ ਕਲਾਮ ਲਿਖਿਆਂ ਹੁੰਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅੱਧੇ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹ ਲੈਦੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹੀਉ ਚੱਲੀ ਜਾਦਾ, ‘ਜੋ ਉਸ ਕੋ ਪੜ੍ਹਾ ਵੋ ਤੁਝੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾ’, ‘ਜੋ ਉਸ ਕੋ ਪੜ੍ਹਾ ਵੋ ਤੁਝੇ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾ । ”
*ਬੱਧਾ ਚਟੀ ਜੋ ਭਰੇ ਨਾ ਗੁਣ ਨਾ ਉਪਕਾਰ॥
ਸਲੋਕ ਮ:2

ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਜਾਂ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ‘ਰਾਮ ਰਾਮ ਸੱਤ’

2010-01-10T05:22:00.000-08:00

ਇੰਦਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਨੇਡਾ

ਸਿੱਖਾਂ ਬਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਮ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਥੇ ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਜਾਂ ਮੰਦ ਭਾਗੇ ਕਾਰੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲਾ ਲੈਦੇ ਹਨ ਉਥੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਗ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸ਼ੈਕੜੇ ਮਿਸ਼ਾਲਾਂ ਦਿਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਥੇ ਗਲ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਕਰਾਗੇ । ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਕਲ ਸਿੱਖ ਹਲਕਿਆ ’ਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਚਰਚਾ ’ਚ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਿਖੀ ’ਚ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਰਚ ਮਿਚ ਗਿਆਂ ਤੇ ਅੱਜ ਹਰ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦਾ ਡੰਕਾ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਉਤੀ ਯਾਨਿ ਕਿ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਦੋਖੀਆਂ ਵੱਲੋ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੋ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਰਲੇਵੇਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੋਤੀ ਬਾਗ ਪਟਿਆਲਾ, ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਿ ਕੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੋਥੀਆਂ ਪੋਥੀਆਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ।ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਅੱਜ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਅਫਸੋਸ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਧ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਰਮੌਰ ਸੰਸਥਾ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੌਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ ਦਸਮ ਗੰਰਥ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋ ਦਸਮ ਗੁਰੁ ਗੰਰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਨਵਾਜਿਆ।ਇਹ ਕੰਮ ਸੰਨ 1895 ਈ: ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਤਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿਰੇ ਚੜਾਇਆ ਗਿਆ।ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਤਮ ਸਮੇਂ ਹੁਕਮ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜ਼ਰ ਗੁਰੂੁ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਪਰ ਕੀ ਸ: ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਤਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰੌਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇੰਨਾ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਹੂਕਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦੀ ਭਰੀ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ।ਜੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ ਨੂੰ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਰਚਨਾ ਹੂ ਬ ਹੂ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਆਖਿਰ ਕੀ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚੋ ਰਚਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਦੀ। ਸਿਰਫ ਇਹੋ ਰਚਨਾ ਨਹੀ ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਦਸਮ ਗੰ੍ਰਥ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਨ, ਅਤੇ ਸੁਖਸਾਗਰ ਜਿਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੈ।ਦਸਮ ਗੰ੍ਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਬਾਣੀ ਮੁਤਾਬਿਕ :-
ਜਪਿ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋਪਾਲ ਲਾਲੁ।।
ਰਾਮ ਨਾਮ ਸਿਮਰਿ ਤੂ ਜੀਵਹਿ ਫਿਰਿ ਨਾ ਖਾਹੀ ਮਹਾਕਾਲੁ ।।1।।
ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਦਸਮ ਗੰਰਥ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਨ ਲਈ ਭੰਗ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਛਲ ਕਪਟ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਉੱਧਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ:-
ਸਚਹਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲਦਿਆ, ਉਸਤਤਿ ਕਰੇ ਜਹਾਨ।।

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਧਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੋ ਉੱਪਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੁਤਾਬਿਕ:-
ਸੋ ਕਿਉ ਮੰਦਾ ਆਖੀਐ, ਜਿਤੁ ਜੰਮਹੁ ਰਾਜਾਨੁ।।
ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਤੋ ਨੀਵਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਇਸ ਵਖਰੇਵੇਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਇਸ ਗੰ੍ਰਥ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ:-
ਇਨ ਇਸਤ੍ਰੀਅਨ ਕੇ ਚਰਿਤ ਪਾਰਾ,
ਸਚੁ ਪਛਤਾਨਿਉ ਇਨ ਕਰਤਾਰਾ।।
ਇਨਾਂ ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਬ ਖੁਦ ਹੀ ਪਛਤਾਇਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੀ ਜੜ ਇਯਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਕੰਜਰ ਕਵਿਤਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੇ ਵਿਕਦੇ ਕਾਮੁਕ ਕਿਸਿਆ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਦਸ ਦਈਏ ਕਿ ਦਸਮਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਉਹ ਬਾਣੀ ਜੋ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਪਾਉਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਜਨਤਕ ਸਾਇਟ ’ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਗੰਦ ਲਿਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਮਾਫੀ ਚਹੁੰਦੇ ਹਾ। ਯੂ ਟਿਊਬ ਤੇ ਪ੍ਰੋ. ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਥੇ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਚਾਹੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੁ ਸਨ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਜੋਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।(ਇਥੇ ਜੋਤ ਤੋਂ ਭਾਵ ਇਕ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਲਾਟ ਜਾ ਦੀਵਾ)ਫਿਰ ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੇ 9 ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਪਰ ਦਸਮ ਗੁਰੁ ਦੀ ਸੋਚ ਇੰਨੀ ਵੱਖ ਕਿਉਂ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਇਹ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੀਹਾਂ ਤੋ ਲਾਹੁਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨੀਚ ਚਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜਕੱਲ ਇਸ ਗੰਰਥ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੇ ਦੋਖੀ ਆਪਣੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਮੱਤ ਬਖਸ਼ੇ ਅਤੇ ਆਉ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਗੰਰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਲੜ ਲੱਗੀਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦੇ ਇਸ ਰਲੇਵੇਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਈਏ ।

ਬਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਵਨਗੀਆਂ

2010-01-10T04:03:00.000-08:00

ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ

ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਧੀਂਗ ਤੋਂ ਧੀਂਗ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ।ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਧੇ ਸਾਧੇ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸਾਫ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਦਿਲੀ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹ ਪਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਚਾਂਦੀ ਕਿਸ ਭਾਅ ਵਿਕਦੀ ਏ..! ਗੱਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਏ ਜੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਦਿੱਲੀ ਆਇਆ ਤਾਂ ਬੜੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਤਾਂ ਕੀ ਬੋਚਣੀ (ਛੁਪਾਣੀ) ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਖਿੱਚਣ ਵਿਚ ਮੁਹਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।ਚਲੋ ਜੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਬਚਾਉਣ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਮਿਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉਪਰ ਕਦੇ ਤਰਸ ਆਉਦਾ, ਕਦੇ ਹਾਸਾ ਆਉਦਾ ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਤੋਪ ਸਮਝਦੇ।ਇਹਨਾਂ ਤੋਪਾ ਤੋਂ ਐਨਾ ਡਰ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕਿੱਦਰ ਨੂੰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿਉਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਘਰ ਪੱਟਣ ਲੱਗਿਆ ਕੁਝ ਸੋਚਣਾ ਥੋੜਾ ਏ..! ਬਾਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਕਦੋਂ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁ ਪਿਆਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਿਫਤਾਂ ਦੇ ਪੁਲ ਬੰਨ ਦੇਣ ।ਹੁਣ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਸਮਝ ਹੀ ਗਏ ਹੋਵੋਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ..ਜੀ ਹਾਂ ਸਹੀਂ ਪਹਿਚਾਣਿਆ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੋਗਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿੰਨਾਂ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਮੁਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਏ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਬੋਲ ਤੇ ਕਦਮ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁਚਾਲ ਲਿਆ ਸਕਦਾ । ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਮਾਵਰ ਹੁੰਦੀ ਏ ਜਦ ਸੇਰ ਨੂੰ ਸਵਾ ਸੇਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਗਲਤੀ ਮੰਨਣ ਲੱਗਿਆ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਦੇ,ਪਰ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤੀ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਸਿੱਖਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ,ਸਿੱਖਣ ਵੀ ਕਿਉ..? ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਘਰੋਂ ਇਹ ਸਮਾਜ ਬਦਲਣ ਚੱਲੇ ਸੀ ।
ਚਲੋ ਦੋਗਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਛੱਡੋਂ… ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਝੂਠੇ ਅਤੇ ਫੋਕੀ ਟੌਹਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪਰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਉਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਧੱਕੇ ਦੇ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਧੋਖਾ ਖਾਏ ਹੋਏ ਦਰ ਦਰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਦੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਹੀ ਏ ਪਰ ਅਫਸੋਸ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਗਲਤੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਾਥੀ ਲੱਭਣਾ ਪੈਂਦਾ ਏ । ਜੋ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਝ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲੇ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਗੁਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ..।ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਦੇ ਮਾਰੇ ਨੇ ਜਿੰਨਾਂ ਲੱਗੀਆ ਵੇਲੇ ਤੀਆਂ ਵਰਗੇ ਦਿਨ ਲੰਘਾਏ ਨੇ ਜੋ ਅੱਜ ਇਕੱਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਦਿਨ ਕੱਢਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਡੰਗ ਸਹਿਣ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ ਏ।ਹਾਏਏਏ … ਬੇਚਾਰਾ ਇਸ਼ਕ ਵਿਚ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਇਆ ਭਾਈਚਾਰਾਂ ……।
ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਯਾਰੋ ਦਿਲ ਰੱਖੋ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਥੋੜਾ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਲਈਏ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਇਕ ਮਾਸਟਰ ਦੀ ਕੈਟਾਗਿਰੀ ਵਾਲਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਸਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏ ।ਇਹ ਜੀ ...ਉਹ ਲੋਕ ਨੇ ਜੋ ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੇ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖੇ ਨੇ ਭਾਵ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਲੋੜ ਏ ।ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਫੂਕ ਸ਼ਕਾ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਏ ਬੱਸ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਸਿਫਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ।ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪੈਸਿਆ ਦੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਵਾਹ ਹੁੰਦੀ ਏ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ....।ਇਕ ਗੱਲ ਹੋਰ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੇਗਾਨਿਆ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਪਹਿਚਾਣ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਂਝ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆਂ ਬੜਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਏ …!ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਖਾਸੀਅਤ ਏ ਜੂ ਕਿ ਜੇ ਇਹਨਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸੇ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਹ ਭੁੱਖੇ ਵੀ ਸੌ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਈ ਕਈ ਘੰਟੇ ਠਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਭੋਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਏ । ਦੇਖਿਆ ਕਿੰਨੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਕ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਖਿਆਲ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿਉਕਿ ਇਹ ਬਾਈ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ । ਜੇ ਕੋਈ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਤਾਹੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਲਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣ ਅਤੇ ਹੱਸਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖੁੰਝ ਜਾਣਾ ਏ ।ਸੋ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜੀ ..ਏ ਬਾਈ ਜੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ..... ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੱਕੇ ਦੇ ਬਾਈ ਜੀ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ……!
ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ: 09717540022

ਖਬਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਸਾਬ ਦੀ ਕਹਾਣੀ

2009-12-18T11:03:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਸ ‘ਚ ਸਫਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਬੰਦਾ ਮਿਲਿਆਂ ਜੋ ਨਜ਼ਾਇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਕੇਸ ‘ਚ 6ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਭੁਗਤ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।ਉਸ ਦੇ ਦੱਸਣ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਕਦੇ ਫੜ੍ਹ ਵਾਲੇ ਜਾਇਜ਼–ਨਜਾਇਜ਼ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਲਾ ਕੇ ਦੇਖਿਆ। ਦਰਅਸਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਰਸੂਖਦਾਰ ਬੰਦੇ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਾਣਕਾਰ ‘ਮੰਗੇ’ ਨਾਂ ਦੇ ਦਲਿਤ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਨ ਵਾਲਾ ਖੋਖਾਂ ਲੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪੁਲੀਸ ਵੱਲੋਂ ਇਲਾਕੇ ‘ਚ ਹੋਈਆ 10-12 ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰਵਾਈਆ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਮੰਗਵੇ ਸਾਇਕਲ ‘ਤੇ ਫੈਕਟਰੀ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕਾਰਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰ ਕੇ ਵੇਚਣਾਂ ਮੰਨ ਗਿਆ ਸੀ।ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਤੇ ਨਿਆਂ ਤੰਤਰ ‘ਚ ਨਿੱਤ ਵਾਪਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਅਨਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਚੱਕੀ ‘ਚ ਪੀਸਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।ਅਸੀਂ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹੋਈ ਬੀਤੀ ਨਾ ਤਾਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਹਾ ਤੇ ਨਾ ਸੁਣਾਂ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੇ ‘ਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ ਰੁਚੀ ਹੀ ਨਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋਣ ।

ਪਰ ਇੱਕ ਮਾਮਲਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੈ ਪਰ ਹੋਰਨਾਂ ਸ਼ਬਦਾ ‘ਚ । ਮਾਮਲਾ ਹੈ 26/11 ਦੇ ਮੁੰਬਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੜ੍ਹੇ ਗਏ ਅਜਮਲ ਕਸਾਬ ਦਾ ।ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਰਿਆਂ ਵਾਂਗੂ ਬੋਲਦਾ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆਂ ਅਕਸਰ ਹੀ ਭਾਰਤ–ਪਾਕਿ ‘ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਲੋਕ ਰਾਇ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਦਾ ਹੈ।ਚਿੱਟੇ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੁੱਖ ਧਰਾਈ ਮੀਡੀਆ ਸਟੇਟ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਹੈ।ਕਸਾਬ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੁਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਮੀਡੀਆ ਇਤਫਾਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।ਪਰ ਹੁਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਸਾਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਕਹਾਣੀ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀ ਜੋ ਪੁਲੀਸ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ ‘ਚ ਘੜੀ ਗਈ ਸੀ।ਇਹੀ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਅਦਾਲਤ ਚੋਂ ਵਕੀਲਾਂ ਰਾਹੀ ਮੀਡੀਏ ਤੱਕ ਆਈ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਤਲ ਤੇ ਅੱਤਵਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਟੇਟ ਦੀ ਖੁਸ਼ਨੂਦੀ ਲਈ ਮੌਨ ਧਾਰੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਸੱਚੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਕਸਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਵਕੀਲਾਂ ਦਾ ਜੋ ਹਸ਼ਰ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਨਿਆਂਪਣਾਲੀ ‘ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬੋਲੇ ਵੀ ਕੌਣ?

ਯੂਨੀਅਨ ਮੰਤਰੀ ਏ.ਆਰ ਅੰਤੁਲੇ ਨੂੰ ਇਸ ਕਾਂਡ ‘ਚ ਏ.ਟੀ.ਐੱਸ ਚੀਫ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੀਡੀਏ ਵੱਲੋਂ ਸੈਤਨ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਪੇਗੰਡੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਸੀ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅੰਤੁਲੇ ਬੁਰੀ ਤਰਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਘਰ ਬੈਠ ਗਿਆ।ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਨਾਮਵਰ ਬੀਬੀ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਬਾਰੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰਟਿਕ ਵਿਚਾਰ ਪੜੋਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜਾਮੀਆਂ ਨਗਰ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਨ ਆਏ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠੇ ਪੁਲੀਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ‘ਚ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਇਵੇਂ ਦਾ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਜਿਆ ਸੀ।ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਬੋਲੇ ਤੇ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੇ ਜੋ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।ਜੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ‘ਚ ਚਿੱਠੀ ਸਿੰਘਪੁਰਾ ਕਾਂਡ ਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀ ਬੋਲਿਆਂ ਤਾਂ ਘਟਨਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਬੀਜੇਪੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸੀ ਸੀ।

ਕਸਾਬ ਦੇ ਕਹਿਣ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਬੰਬਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ 20 ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ 6 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਬਕਾਇਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ‘ਤੇ ਸਮੋਝਤਾਂ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਰਾਹੀ ਦਿੱਲੀ ਪੁੱਜਾ ਸੀ ਤੇ ਬਾਅਦ ‘ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਬਈ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕਰਕੇ ਜ਼ਬਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ‘ਚ ਮਨਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਮੀਡੀਆ ਕਸਾਬ ਨੂੰ ਬਦੂੰਕ ਚੁਕੀ ਖੜੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਸੀ.ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਦੀਆਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕੈਮਰੇ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਨਾਂ ਫੋਟੋਆਂ ਦੇ ਸੱਚ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੁਬੰਈ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ‘ਸਹਾਰਾ’ ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਉਰਦੂ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ ਸਨ । ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਸਵਾਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦਲੇਰ ਫੋਟੋਗਰਾਫਰ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਦਾ ਗਿਆ ਜੋ ਵਰਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ‘ਚ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ?

ਕਸਾਬ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮਾਂ ਦੇ ਕਰੇਜ਼ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਮੁੰਬਈ ਆਇਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਇਕ ਆਮ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਅਸੀ ਤਾਂ ਚਾਹਵਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਅਨਿਆਂ ਨਾਂ ਹੋਵੇ।ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਇਦ ਹੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਬੰਦਾ ਪੁਲਸ ਦੇ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ, ਝੂਠੇ ਪਰਚਿਆਂ ਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ।

ਮੱਸਿਆ ਦੀਆਂ ਰੌਣਕਾਂ

2009-12-16T03:43:00.000-08:00

ਫੋਟੋ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਰ ਕੇ ਦੇਖਣ ਲਈ ਫੋਟੋ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ

ਗੁਰ
ਦੁਆਰਾ
ਗੁਰੂ
ਕਾ
ਬਾਗ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
16-12-09

ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਓ !

2009-12-11T06:01:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਮੇਰੇ ਬੇਲੀਓ, ਮੇਰੇ ਯਾਰੋ
ਮਿੱਤਰੋ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਤਾਂ ਸਾਰੋ
ਕਤਲ ਕਰੋ ਜਾਂ ਡਾਕਾ ਮਾਰੋ
ਮੇਰੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੁਧਾਰੋ।
ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜੂ ਇਕ ਖ਼ਬਰ
ਹੋਜੂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਲੇ ਆਪਣਾ ਨਗਰ।
...ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਾਂ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰੀਏ
ਭੁੱਖੇ ਕੈਮਰੇ ਦਾ ਢਿੱਡ ਭਰੀਏ
ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਬਣਜੇ ਜਿਹੜੀ
ਐਸੀ ਕਹਾਣੀ ਆਪਾਂ ਘੜੀਏ।
!ਕਾਸ਼! ਲਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਭੱਜ ਜਾਵੇ
ਮਸੀਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨਿਕਾਹ ਕਰਵਾਵੇ
ਮੇਰੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਰੰਗ ਲਿਆਵੇ
ਵਾਰ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਫੋਟੋ ਆਵੇ।
ਜਾਂ ਤਾਇਆ ਸ਼ਾਮੀਂ ਪੀ ਕੇ ਆਵੇ
ਤਾਈ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕੁਟਾਪਾ ਲਾਵੇ
ਕੰਧ ਉਤੇ ਮੈਂ ਰੱਖਾਂ ਕੈਮਰਾ
ਵੂਮੈਨ ਸੈੱਲ ਤੱਕ ਗੱਲ ਪੁੱਜ ਜਾਵੇ।
ਸਟਿੰਗ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜੁੱਗਤ ਬਣਾਓ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਅੱਖ 'ਚ ਕੈਮਰਾ ਲਾਓ
ਬਈਆਂ ਕੋਲੋਂ ਮੰਗ ਕੇ ਤਮਾਕੂ ਖਾਵੇ
ਸਰਪੰਚ ਦਾ ਲਾਈਵ ਟੇਪ ਚਲਾਓ।
ਧੋਲੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਰੋਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦੋ
ਨਾਲੇ ਘਰੇ ਲੜਾਈ ਪਾਓ।
ਕੋਈ ਮਰੇ ਭਲਾਂ ਕੋਈ ਜੀਵੇ
ਸੁਥਰਾ ਘੋਲ ਪਤਾਸੇ ਪੀਵੇ
ਪੁਲਿਸ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂ ਕਰੇ ਕੋਈ ਦੰਗਾ
ਅਸੀਂ ਨਾ ਕਹੀਏ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਦਾ
ਚਾਰ ਕੁ ਘੰਟੇ ਰੌਲਾ ਪਾ ਕੇ
ਸਭ ਚੰਗਾ ਬਈ ਸਭ ਚੰਗਾ।
ਚੰਗੇ ਸਨ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਘੇ
ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿਓਂ ਜਿਹੇ ਸੂਲ਼ੀ ਟੰਗੇ
ਮੀਡੀਆ ਨਾ ਸ਼ਾਦੀ ਸਿਓਂ ਜਿਹਾ ਰੈ'ਗਿਆ
ਵੈਲੀ ਬਣ ਸਾਡੇ ਬਾਰ ਮੂਹਰੇ ਖੰਘੇ।
ਯਾਰ ਮੇਰੇ ਜੋ ਨਿੱਤ ਲੱਭਣ ਖਬਰਾਂ
ਸਭ ਦੀਆਂ 'ਤੇਜੇ' ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ
ਕਿਧਰੇ ਪਤੰਦਰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ, ਮੀਡੀਆ, ਆਰਮੀ ਆਵੇ
ਹਰ ਚੈਨਲ 'ਤੇ ਖੱਪ ਫਿਰ ਪਾਈਏ
56 ਘੰਟੇ ਲਾਈਵ ਚਲਾਈਏ।
ਮੈੱਸਜ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਰੋ ਦੁਆਵਾਂ
ਲਾਸ਼ ਕੱਢ ਹਮਦਰਦੀ ਪਾਈਏ।
ਫਿਰ ਭੋਗ ਮੁਕਾਣਾ ਲਾਈਵ ਹੀ ਚੱਲਣ
ਲੀਡਰ-ਅਧਿਕਾਰੀ ਸਕਰੀਨਾਂ ਮੱਲਣ
'ਤੇਜਾ' ਮੋਸਟ-ਪਾਪੂਲਰ ਬਣਾ ਕੇ
ਪ੍ਰੈਸ ਕੱਲਬ 'ਚ ਫੋਟੋ ਲਾ ਕੇ
ਉੱਤੇ ਹਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਾ ਕੇ
ਮੇਰੇ ਬਾਪੂ ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਦਿਵਾਓ
ਏਦਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰੋ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਓ
ਨਗਰ ਆਪਣੇ ਦਾ ਨਾਂ ਚਮਕਾਓ
ਏਦਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰੋ ਖ਼ਬਰ ਲਿਆਓ।
(ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਕੋਈ 4 ਕੁ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਸੋ ਪਾਤਰ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋ ਚੁਕੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਿੰਸ ਜੋ ਬੋਰ ‘ਚ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਚਰਚਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ)_

ਗ਼ਲਤ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ

2009-12-08T07:38:00.000-08:00

ਇਹ ਲੇਖ ਰੂਪੀ ਟਿਪਣੀ ਬਾਈ ਦਵਿੰਦਰਪਾਲ ਵਲੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ‘ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਨਿਕ ਮੀਡੀਏ ‘ਚ ਸਥਾਪਤ ਲੋਕਾਂ ਚੋਂ ਦਵਿੰਦਰਪਾਲ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੂਜਾ ਬੰਦਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਟੱਕਰਿਆ।ਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਤੇ ਸਮਜਿਆ ਵੀ।ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਐਂਵੇ ਤੇ ਸੁੱਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।ਭਾਵੇ ਕਿ ਹੇਠਲਾ ਲੇਖ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਸੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪਰਦੇ ਉਹਲੇ ਬਜ਼ੀਗਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ। ਬਈਏ ਚਰਚਾ ‘ਚ ਸਨ ਸੋ ਚਰਚਾ ਕਰਨੀ ਜਰੂਰੀ ਸਮਝੀ। ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਇਤਰਾਜ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ।ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੱਖ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਸਾਡਾ ਪੱਖ ਲੇਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਟਿਪਣੀਆਂ ‘ਚ ਦਰਜ਼ ਹੈ। ਤੇਜਾ

ਦਵਿੰਦਰ ਪਾਲ

ਤੇਜੇ ਵੈਸੇ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਆਸ ਹੋਣੀ ਏ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਭਈਆ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਨਾਂਹ ਪੱਖੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਆਉਣ ਦੀ…. ਫੇਰ ਵੈਸੇ ਵੀ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਖੁਦ ‘ਚ ਹੀ ਨਾਂਹ ਪੱਖੀ ਹੈ, ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹੈ। ਖ਼ੈਰ ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਰੱਬ ਤਰਸੀ, ਮਨੁੱਖ ਤਰਸੀ ਸਾਰੇ ਦਾਇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਵੀ ਨਾਂਹ ਪਾ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਸੋਚ ਕੇ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਵਸੇਬਾ ਪੰਜਾਬ ਪੱਖੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਆਪਾਂ ਭੰਨੇ ਹੈਗੇ ਆਂ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵੀ ਨੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ। ਪਹਿਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਜੇ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਸਹੋ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਨਚਾ ਰਹੇ ਨੇ….. ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫੇਰ ਤੇਰੀ ਸਿਆਣਪ ‘ਤੇ ਵਾਪਿਸ ਆਉਨਾ ਕਿ ਤੂੰ ਓਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਵੀ ਸਾਧਿਐ ਪਰ ਅਸਲ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ‘ਤੇ ਰਿਹਾ ਤੇਰਾ ਭੱਈਆ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ।ਆਮ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਓਹਨਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਬਰਾਬਰ ਨਾਂ ਤਾਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਡਿਫੈਂਡ ਕਰ ਸਕਦੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ “ਵਰਤੇ” ਜਾਣ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ….. ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਵੀ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਿਰਫ ਮਨੁੱਖ ਹਨ ਕੋਈ ਘਾਗ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਨਹੀਂ। ਖ਼ੈਰ ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਗੱਲ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਨੂੰ ਨਾਂ ਸਹਿਣ ਦੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਭੁੱਲਿਓ ਨਾਂ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਬਗ਼ੈਰ ਆਪਣਾ ਸਰਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ ਸਿਆਣਾ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ ਤੇ ਕਲਮਨਵੀਸੀ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆਂ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨ ਗਿਐ, ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੋਂ ਬਾਹਰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੈ। ਮੈ ਤੀਜੇ ਕਾਂਡ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨੀ ਕਰਨੀ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਆ ਤੇ ਅਗਾਂਹ ਵੀ ਓਹੋ ਹੋਣਾ ਜੋ ਤੇਜਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਓਸ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਨੇੜਲੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਈਡੀਅਲ ਸਮਾਜ ਦਾ ਆਧਾਰ ਲਗਦੈ ਕਿ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੱਢੋ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਾਫ ਹੋ ਜੂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੋਚ ਮਨੁੱਖ ਪੱਖੀ ਸੋਚ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਸੜ ਤੇ ਅਨਿਆਪੂਰਨ ਐ, ਪਰ ਚਲੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲਈ ਦੋਸਤਾਂ ਖ਼ਾਤਰ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਥਾਂ ਇਸੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਲੱਭ ਲਈਏ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੱਡ ਹਰਾਮੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਵਿਹਲੀਆਂ ਖਾਣ ਗਿੱਝੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਊ, ਖੇਤਾਂ ਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵੱਲ ਖੁਦ ਮੋੜਾ ਪਾਉਣਾ ਪਊ ਤੇ ਹੱਡ ਭੰਨਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਊ।
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਰਸਤੇ ਕਾ ਮਾਲ ਸਸਤੇ ਮੇਂ’ ਦੀ ਆਦਤ ਵੀ ਛੱਡਣੀ ਪਊ, ਕਿਉਂਕਿ 50 ਜਾਂ ਸੌ ਰੁਪਏ ਵਾਲੀ ਲੇਬਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਨੀ ਰਹਿਣੀ
ਮੱਥੇ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਟ ਵਾਂਗ ਐੱਨ.ਆਰ ਆਈ ਦਾ ਫੱਟਾ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਕਬੂਤਰ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਭੁੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਮੁਲਕ ਵੀ ਏਧਰਲੇ ਭਈਆਂ (ਸਿਰਦਾਰ ਸ਼ਾਹਬ) ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਆਖ਼ਰ ਆਪਾਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਐਹੀ ਤੈਹੀ ਫੇਰਦੇ ਆਂ ਤੇ ਏਥੇ ਆ ਕੇ ਬੜ੍ਹਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਆਂ ਬਈ ਹੁਣ ਤਾਂ ਲਗਦਾ ਕਨੇਡਾ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗਾ’
ਜੇ ਆਹ “ਛੋਟੀਆਂ” ਜਿਹੀਆਂ ਸਮਝੌਤੀਆਂ ਕਰ ਲਓਂਗੇ ਤਾਂ ਜੀ ਸਦਕੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਬਗ਼ੈਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖੋ।ਪਰ ਜੇ ਚਾਹੋ ਕਿ ਇਹ ਏਥੇ ਵੀ ਰਹਿਣ ਤੇ ਕੁਸਕਣ ਵੀ ਨਾਂ, ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ‘ਚ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨ ਪਰ ਖਾਣ, ਪੀਣ, ਹੱਗਣ, ਮੂਤਣ, ਰੋਣ, ਹੱਸਣ, ਨੱਚਣ, ਟੱਪਣ ਕਿਸੇ ਐਸੇ ਥਾਂ ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾਂ ਆਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਐ।

ਕਠਪੁਤਲੀ ਤਮਾਸ਼ਾ

2009-12-07T21:26:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਸੂਤਰਧਾਰਾ-ਅਣਗੌਲੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡਾਂ ’ਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤੰਗੀਆਂ ਤੁਰਸ਼ੀਆਂ ‘ਚ ਪਲੇ, ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਜੋਗੇ ਹੋਣ ਦੀ ਝਾਕ ‘ਚ ਬੀ.ਏ ਐਮ.ਏ ਕਰ , ਫੋਰ ਫਿਗਰ (4 figure) ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਤਲਾਸ ‘ਚ ਭਟਕਦੇ ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਜੇ ਕਿਸੇ ਸਿਅਸੀ ਸੂਝ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਆਪੇ ਨਾਲ ਮਜਾਕ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।ਆਪਣੀ ਹੋਣੀਂ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਉਤਸੁਕਤਾ ਸਵਾਲਾਂ ‘ਚ ਜਾਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਲੋੜਾਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਸਲੇ ਤੇ ਮੁੱਦੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਗਏ? ਜਿੰਨਾਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾਂ ਪੈਦਾਂ ਹੈ, ਧਰਨਿਆਂ, ਮੁਜਾਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਗੱਲ ਗੋਲੀਕਾਂਡਾਂ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ‘ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ’ ਤੱਕ ਜਾਦੀ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਸਿਆਣੇ ਨੇ 47 ਤੋਂ 94 ਤੱਕ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆਂ ਸੀ ਕਿ ‘ਅਸੀ ਤਾਂ ਬੱਸ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਹੀ ਹਾਂ ਡੋਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਾਢਿਆਂ ਹੱਥ ਨੇ ਜੋ ਤਖਤਾਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਨੇ’। ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ਼ ਦੀ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ ਤੇ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ‘ਜੇ ਹਵਾ ਇਹੀ ਰਹੀ’ ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਰਹਾਗੇ।
ਕਾਂਡ ਇੱਕ
(ਇਤਿਹਾਸ ਬੋਲਦਾ ਹੈ) ਰੋਜੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਹੱਡਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਵਾਹੁੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਰਗਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਐਸੀ ਚੀਜ ਲਿਆਵਾਗੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਿਸ਼ਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਖੂਨ ਮੰਗਦੀ ਹੈ ਜਦੋ ਜਗ ਪਈ ਤਾਂ ਚੁਫੇਰਾ ਰੁਸ਼ਨਾਂ ਦੇਵੇਗੀ।ਭੋਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਗਦੀ ਵਾਹ ਲਾ ਦਿਤੀ ਤੇ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲਿਆ ਖੜੀ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਨੂੰ ਆਸ ਸੀ ਕਿ ਹੁਣ ਅਜ਼ਾਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡੀ ਫੇਰਾਂ ਪਾ ਕੇ ਪਿੰਡ ਰੁਸ਼ਨਾਂ ਦੇਵੇਗੀ।ਪਰ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤਾਂ ਭੈੜੀ ਬੜੀ ਮੂੰਹ-ਜ਼ੋਰ ਨਿਕਲੀ, ਲੱਗੀ ਮਾਰਨ ਛੱੜਪੇ,ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਟੱਪਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਹਿਰ। ਅਜ਼ਾਦੀ ਨੇ ਸਿਰਫ ਉਨਾਂ ਮਹਿਲਾਂ ‘ਚ ਹੀ ਚਾਨਣ ਕੀਤਾਂ ਜਿਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਲਦੇ ਸਨ।ਜਿਸ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰੋਸਨੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬੈਰੀਅਰ ਟੱਪ ਯੂ.ਪੀ ‘ਚ ਨਾਂ ਵੜ੍ਹੀ ਉਨ੍ਹੇ ਬਿਹਾਰ,ਬੰਗਾਲ ਕਿਥੋਂ ਪਹੁੰਚਣਾਂ ਸੀ। ਚਾਨਣ ਲੱਭਦੇ ਲੋਕ ਇਧਰ ਉਧਰ ਭੱਜੇ,ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਦੀਵਾਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ‘ਪੱਛੀ ਲਾਉ ਏਸ ਅਜਾਦੀ ਨੂੰ’ਕਹਿ ਉਧਰ ਨੂੰ ਹੋ ਤੁਰੇ ਜਿਧਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਰੀ ਸੀ।ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚਕਾਚੌਂਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਸਣੇ ਯੂ.ਪੀ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਕਈਆਂ ਘਰਾਂ ‘ਚ ਹਨੇਰਾਂ ਛਾਂ ਗਿਆ। ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਰਦੇ ਉਹਲਿਓ ਉਗਲਾਂ ਹਿਲਾਈਆਂ ਜਾਂ ਰਿਜ਼ਕ ਭਾਲਦੇ ਇਹ ਹਨੇਰੀਆਂ ਕੋਠੜੀਆਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਆਪ ਮੁਹਾਰੇ ਹੀ ਧੁੰਦਲੇ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਆ ਵੜ੍ਹੇ।

(ਅੱਜ ਦੱਸਦਾ ਹੈ) ਕਿ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦੀ ਖੇਡ ‘ਚ ਇਹ (ਬਈਏ)ਅਹਿਮ ਕਠਪੁਤਲੀ ਏ ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ (ਕਿਉਕਿ ਪਹਿਲੇ ਕਾਂਡ ‘ਚ ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਸੀ)।ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ,ਮਨੁੱਖਤਾ ਨਾਤੇ,ਰੱਬ ਤਰਸੀ,ਜੀਅ ਤਰਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ‘ਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ ਬਈਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਪੱਕਾ ਵਸੇਬਾ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਨਹੀਂ।ਕਿਉਕਿ ਪਰਦੇ ਉਹਲੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਹੱਥ ਕਦੇ ਸੱਖਣੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਅਸੀ ਨਿੱਤ ਮਾਰਾਂ ਸਹਿੰਦੇ,ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਅਵਾਜਾਰ ਹੋਏ,ਥੁੜਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਭੰਨੇ ,ਸਟੇਟ ਦੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਦੇ ਸਤਾਏ,ਬਈਆਂ ਦਾ ਖਲਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਸੂਬੇ ‘ਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਜਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਆਏ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇ ਜਾਨ ਮਾਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤੇ ਸੂਬਾ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਹੈ।ਪਰ ਜਾਨ ਮਾਲ ਦੀ ਰਾਖੀ ਨੂੰ ਮੁੱਦੇ ਬਣਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕ ਬਈਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਗਏ ।ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਭਵਿਖ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕੀ ਹੈ ਕਿ ਬਈਏ ਕਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ।ਮਸਲਾ ਬਈਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ (ਕਿਉਕਿ ਕੰਮ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਰਹੇ ਪੰਜਾਬੀਆ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਲੋੜ ਤਾਂ ਸਦਾ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ)ਬਈਆਂ ਦੇ ਪਿਛਲੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਸਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਰਣਨੀਤੀ ਲਈ ਪਿੜ੍ਹ ‘ਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਧਿਰ,ਆਗੂ ਸਮਝ ਤੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਸੱਖਣੀ ਹੈ।
ਕਾਂਡ 2

ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਸਿੱਖੀ ਭੇਖ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਰਬ ਧਰਮ ਸਾਂਝੀ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਡੇਰਿਆਂ ਤੇ ਰਸੂਖਦਾਰ ਸਾਧਾਂ ਪਿਛਲੀ ਸਜਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾਂ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।ਡੇਰਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਲੁਕਵੇ ਮਨਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਇੱਕ ਵਡਾ ਮਨਸੂਬਾ ਸਿੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਦਲਿਤਾਂ ‘ਚ ਅਪਸੀ ਪਾੜਾ ਬਣਾਉਣਾਂ ਹੈ। ਕਿਉ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਟੇਟ ਦੇ ਕਈ ਮਕਸਦ ਹੱਲ ਹੰਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ–ਸਿੱਖ ਫਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ‘ਚ ਕੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਲਾਭ ਹੋਇਆ? ਅਸੂਤੋਸ਼ ਆਰ.ਐਸ.ਐਸ ਦੀ ਪਿਉਂਦ ਤੇ ਬੀਜੇਪੀ-ਬਾਦਲ ਲਾ ਲਾਇਆ ਬੂਟਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੈਨਲ ਆਸੂਤੋਸ਼ ਮਾਹਰਾਜ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਤਮਜ਼ਰੀਫੀ ਦੇਖੋ ਜਿਸ ਚੈਨਲ ਦਾ ਤੋਰੀ ਫੁਲਕਾ ਗੁਰੂ ਘਰ ਤੋਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਿਅਸੀ ਅਕਾਵਾਂ ਦੇ ਅਕੀਦੇ ਤਹਿਤ ਗਰੂ ਘਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਵਡਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਅਸੂਤੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਤਰਲੇ ਕੱਢੇ। ਪਰ ਸੁਖਬੀਰ ਨੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰੁਕਵਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਈਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆਂ। ਪਰਚਾ ਨਾਂ ਦਰਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਸਿਕਾਇਤ ਨੂੰ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਦੀ ਐੱਸ. ਓ. ਆਈ. ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਯੂਥ ਵਿੰਗ ਨੇ ਏਨਾਂ ਚੱਕਿਆਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ‘ਚ ਸਾੜ-ਫੂਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਲ ਕਰਫਿਊ ਤੇ ਸੀ.ਆਰ.ਪੀ ਐੱਫ ਤੱਕ ਆ ਗਈ। ਬਈਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਏਨਾਂ ਵਧਾਉਣਾ ਪਲੈਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ।ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਫਰੀ ਵਧਾ ਕੇ ਆਸੂਤੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣਾਂ ਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਲਈ ਵੱਡੇ ਰੈਂਕਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪੁਲਸ ਅਫਸਰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਲੁਦਿਆਣੇ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਦਿਨ ਕਠਪੁਤਲੀ ਨਾਚ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੇ ਪਿਛੋਂ ਪੈਸੇ ਵੀ ਸੁੱਟੇ ਗਏ। ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਆਹਿਦ ਕਰ ਚੁਕੀ ਬਾਦਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਨਾਹਗਾਹ ਐੱਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ.ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤਮਾਸੇ ਪਿਛੋਂ ਲਾਸ਼ ‘ਤੇ ਪੈਸੇ ਵਾਰੇ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਡੇਰਵਾਦ ਵਿੱਰੁਧ ਸੰਨ 78 ਵਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੜ੍ਹ ਰਹੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਹੀਣੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਕੋਲ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਲਦੀ ਦੇ ਬੂਥੇ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੰਦੇ ਮਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਦਲਕਿਆਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਮਝੋਤਾ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਅਗਲੀ ਕੋਈ ਸੋਚ ਨਜ਼ਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਦੀ।ਕਿਉਕਿ ਡੋਰਾਂ ਤਾਂ ਏਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਹਲੇ ਹੀ ਕਿਸੇ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆ ਹਨ।
ਕਾਂਡ 3

ਇਹਨਾਂ ਨਚਦੀਆਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਖੇਡ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦਾ ਨਾਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਸੱਚੇ ਸੌਦੇ ਵਾਰੀ ਪੰਥ ਇਨਾਂ ਦਾ ਨਾਚ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਦੇਖ ਚੁਕਾ ਹੈ।ਜਥੇਦਾਰ ਐਸੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਧਰਾਤਲ ਤੇ ਖੇਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਡ ‘ਚ ਦਮੂਹਰੀਏ ਵਾਂਗੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਅਸੂਤੋਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਮਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੇ 3-4 ਸੌ ਲੱਟਮਾਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁਧ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤ ਹੋਇਅ ਸੀ । ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਆਏ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਕੌਮ ਦਾ ਕੀਮਤੀ ਸਮਾਂ ਨਸਟ ਕੀਤਾ।ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰਥ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤਖਤਾਂ ਵਾਲੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ? ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮਸਲਾ ਤਾਂ ਰਾਗੀ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਾਂਗ ਸ੍ਰੌਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ‘ਚ ਬਾਦਲਾਂ ਦੀ ਸਿਰਦਰਦੀ ਨਾਂ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।ਉਹ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਵੀ ਪੈ ਜਾਦਾਂ ਤਾਂ ਵੀ ਛੇਕਣਾਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਵੀ ਛੇਕਣਾਂ ਏ ਕਿਉਕਿ ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਖੂਬੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੀ।5 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਦਿਨ ਕਠਪੁਤਲੀ ਤਮਾਸ਼ਾ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਵੀ ਖੇਡਿਆ ਗਿਆ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ‘ਚ ਬੈਠਾਂ ਉਡੀਕਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਉਹਨੂੰ ਤਖਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਜਾਦੀ ਗਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ‘ਚ। ਜਦੋਂ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਹੋਰੀਂ ਚਲੇ ਗਏ ਤਾਂ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾਂ ਸੁਣਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗੂਜੇ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਮਹਾਨ ਹੈ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੈ।
ਕਾਠ ਕੀ ਪੁਤਰੀ ਕਹਾ ਕਰੈ ਬਪੁਰੀ ਖਿਲਾਵਨਹਾਰੋ ਜਾਨੈ
ਜੈਸਾ ਭੇਖ ਕਰਾਵੈ ਬਾਜੀਗਰ ਓਹ ਤੈਸੋ ਹੀ ਸਾਜੁ ਆਨੈ

ਗਾਉੜੀ ਮ: 5

ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਹੋਇਆ ਚੌਥਾ ਥੰਮ

2009-12-01T09:22:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਦਹਾਕਾ ਕੁ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਖਬਰੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸੀ । ਉਦੋਂ ਲੋਕ ਅਖਬਰਾਂ ਤੇ ਟੀਵੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਖਬਰ ਨਾਲ ਅਸਿਹਮਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਦੇ “ਅਖੇ! ਅਖਬਾਰਾਂ ਅੱਧਾ ਸੱਚ ਅੱਧਾ ਝੂਠ ਲਿਖਦੀਆਂ ਨੇ”। ਸੂਚਨਾਂ ਇਨਕਲਾਬ ਨੇ ਯੁੱਗ ਪਲਟ ਦਿੱਤਾ, ਲਗਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਹੋਏ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪੁਛਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਖਬਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਖਬਰਾਂ ਇਨੀਆਂ ਸੁਆਦਲੀਆਂ ਬਣਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹਨ ਕਿ ਸਭ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾ ਇਸ ਸੁਆਦ ‘ਚ ਗੁਆਚ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਧਰਾਈ ਖਬਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦੇ ਖੌਫਨਾਕ ਐਂਕਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੀਦ ਹਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਸਦੇ ਨੇ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਦੀ ਨੀਦ ਸਵਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਖਬਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਵੱਡੇ ਅਖਬਾਰ ਤੇ ਖਬਰੀ ਚੈਨਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਹੁਣ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਖਬਰ ਦਾ ਕੋਈ ਘਟਨਾਂ ਸਥਾਨ ਹੋਵੇ ਤੇ ਖਬਰ ਹੋਈ ਵਾਪਰੀ ਘਟਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਸਗੋਂ ਖਬਰ ਡੈਸਕ ਤੇ ਬੈਠੇ ਸੰਪਾਦਕ ਦੀ ਜਾਂ ਚੈਨਲ /ਅਖਬਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਲਾਲੇ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਚ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਸਰਾਰਤੀ ਉਥਲ ਪੁਥਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖਬਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਏਲਚੀ ਦੇ ਮੁਖਾਰਬਿੰਦ ਤੋਂ ਉਚਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਏਜੰਟ ਦੀ ਸ਼ਾਜਿਸੀ ਟਿਪਣੀ ਵੀ। ਸਹੀ ਖਬਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅੰਤਰਾਸਟਰੀ ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ, ਸਰਕਾਰਾਂ, ਰਸੂਖਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਾਤਾਵਾਂ, ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ, ਸੰਤਾਂ ਮਹਾਤਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਧਿਆਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਘੁਰਕੀ ਨਾਲ ਮੋੜਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਦਾਂ ਹੈ , ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਆਮ ਪਾਠਕ ਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਪੁੰਹਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ।ਮੁੱਖ ਧਾਰਾਈ ਮੀਡੀਆ ‘ਚ ਸੁਹਜ਼-ਸਮਝ, ਜ਼ਮੀਰ ਤੇ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤੀ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਾਲੇ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੇ ਕਚੀਚੀਆਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛਪ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੇਜ਼ਮੀਰੇ, ਖੁਸਾਂਮਦਾਂ ਕਰਦੇ ਚਹਿਕਦੇ ਟਹਿਕਦੇ ਆਮ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।(ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੈਡਿੰਗ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ)

ਭਾਰਤ ‘ਚ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਅਗਾਜ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ‘ਹਿੱਕੀ’ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੈਸ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸਟ ਅਫਸਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਲੋਕ ਵਿਰੋਧੀ ਰਵੱਈਏ ਵਿਰੁਧ ਲਿੱਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਫਰਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਸੀ।ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਖੂਬ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ‘ਗਦਰ’ਨਾਮ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਪਰ ਅਜ਼ਾਦ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਪ੍ਰੈਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੇੜੀਆਂ ‘ਚ ਬੱਧਾਂ ਗਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਐਮਰਜੰਸੀ ਸਣੇ ਹੋਰ ਸੈਕੜੇ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰੀਕਰਨ ਤੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਦੇ ਯੁੱਗ ‘ਚ ਮੀਡੀਆਂ ਮੰਡੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ । ਟੀ.ਆਰ.ਪੀ ਤੇ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਦੌੜ ‘ਚ ਸਮਾਜ ਤੇ ਲੋਕ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ।ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਵੇਰ ਤੁਸੀ ਖਬਰੀ ਚੈਨਲ ਅੱਗੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਤੱਕ ਜੋਤਸੀਆਂ ਦੇ ਅਟਕਲ ਪੱਚੂ, ਜੋਗ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾਬਾਜੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਦਨਾਮ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਚਨ, ਤੇ ਮੰਦਿਰਾਂ ਗੁਰਦਵਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲਾਇਵ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਖਬਰੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਟੀਵੀ ਸੋਅ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ, ਰਿਆਲਟੀ ਸੋਅ ਦਾ ਡਰਾਮਾ, ਰਾਖੀ ਸਾਵੰਤ ਦੇ ਨਖਰੇ, ਰਾਜੂ ਸ਼੍ਰੀਵਾਸਤਵ ਦੇ ਚੁਟਕਲੇ, ਸਲਮਾਨ ਤੇ ਸਾਹਰੁਖ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਕਿਸੇ, ਰਮਾਇਣ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਮਿਥਿਹਸਕ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅਸਲੀਅਤ ਬਣਾਉਦੇ ‘ਮਿਲ ਗਏ ਰਾਮ’ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰਇਮ ਟਾਇਮ ‘ਚ 4-5 ਚੈਨਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਈ ਸਪੈਸਲ ਰਿਪੋਟਾਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਪਾਕਸਤਾਨੀ ਵੱਖਵਾਦੀ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕਿਸੇ ਸੀਡੀ ਚੋਂ 5-4 ਬੇ-ਸਿਰ ਪੈਰ ਦੇ ਸਾਟ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਕੇ ਐਂਕਰ ਕਿਲ੍ਹ-ਕਿਲ੍ਹ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਟਾਕੀ ਲਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਬਚਦੇ ਚੈਨਲਾਂ ਕੋਲ ਚੀਨ, ਮਾਉਵਾਦੀ, ਨਕਸਲੀ, ਲਿੱਟੇ, ਤੇ ਜੇ ਕੁਝ ਨਾਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖਾਲਸਿਤਨੀਆਂ ਤੇ ਸਪੈਸਲ ਰਿਪੋਟਾਂ ਪ੍ਰੀ-ਅਡਿਟ ਹੋਈਆਂ ਪਈਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੁਣਨ ‘ਚ ਇਹ ਵੀ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਦਾਊਦ ਤੇ ਉਸਦੇ ਗੁਰਗੇ 20-20 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰਿਕਾਰਡਡ ਟੇਪਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀਆਂ ਵੇਚ ਜਾਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਹ ਹਫਤਾ-ਹਫਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੋਮੋਸਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਟਾਂ ਵੇਖਕੇ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਬੰਦੇ ਦਾ ਤ੍ਰਹੁ ਨਿਕਲ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਰਿਪੋਟਾਂ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਬੰਦਾ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆਂ ਚੈਨਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਰਿਪੋਟਿੰਗ ਕਰਦਿਆ ਇਹ ਭੁਲ ਹੀ ਜਾਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬੁਲਾਰਾ ਹੈ।ਕੁਝ ਅਖਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦਾ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਰੋਗ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖਬਾਰ ਦਾ ਸੰਪਾਦਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਬੰਧੀ ਸੰਪਾਦਕੀ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਲਿਖ ਕੇ ਮੀਡੀਏ ਦਾ ਭਾਰਤੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਬੰਧੀ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਰਿਪੋਟਿੰਗ ਇਸ ਵਾਰਤਾ ਤੋਂ ਸਮਜੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ:
ਨਿਊਜ ਡੈਸਕ ਤੇ ਖਬਰ ਆਈ, ‘ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਪਾਗਲ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਔਰਤ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਈ’।ਖਬਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਛਪੀ, ‘ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ’ ।ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਭਾਰਤੀ ਨਹੀਂ। ਖਬਰ ਛਪੀ, ‘ਵਿਦੇਸੀ ਨੇ ਔਰਤ ਨੇ ਬਚਾਇਆ’। ਸਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ‘ਮੈ ਤਾਂ ਭਾਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਾ’, ਖਬਰ ਛਪੀ, ‘ਸਥਾਨਕ ਕੁੱਤੇ ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲਾ’।
ਸੋ ਕਹਿਣ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮੀਡੀਏ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਥੰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਪਰ ਲੱਗ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਤਬੂਤ ‘ਚ ਚੌਥੇ ਕਿੱਲ ਵਾਂਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਸਲਾ, ਬੱਤੀ ਲਾਲ ਕਿ ਮਹਿੰਗੀ ਕਾਰ

2009-11-29T22:18:00.000-08:00

ਇੰਦਰਦੀਪ ਸਿੰਘ

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕੈਸੇਟ ਦਾ ਚਰਚਿਤ ਗੀਤ ‘ਇੱਕ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਸੀ’ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮਸਲਾ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਉੱਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਣੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਸੰਤ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਅਤੇ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੋਰਾਵਾਲੀ ਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਉਸ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮਸਲਾ ਮਹਿੰਗੀ ਕਾਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਹੈ।ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਚੋਰ ਦੀ ਦਾੜੀ ਵਿੱਚ ਤਿਣਕਾ, ਇਸ ਗਾਣੇ ਤੋ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਇਹ ਕਹਾਵਤ ਵੀ ਬਾਖੂਬੀ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਈ ਹੈ। ਵੈਸੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਸੰਤਾਂ ਬਾਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਤਿਨਕਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਪਰ ਇਸ ਮਸਲੇ ਤੇ ਉਨਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗਾਹਕੀ ਨੂੰ ਖੋਰਾ ਲੱਗਣ ਤੋ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੇ ਦੋ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਦੇ ਹਨ।ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਇੱਜ਼ਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਖੱਟੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਇੰਨੀ ਕੁ ਬਦਖੋਹੀ ਜਿੰਨੀ ਕੁ ਹੁਣ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਮਾਇਨੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਪਰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾ ਤਾਂ ਮੋਰਾਵਾਲੀ ਬਾਬੇ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਕਾਲੀ ਔਡੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਕਾਰ ਉੱਤੇ ਲਾਲ ਬੱਤੀ ਫਿਰ ਅਜਾਈਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਗਾਹਕੀ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਗਲਿਉਂ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦੀ।ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗਾਹਕੀ ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕਿ ਅੱਜਕੱਲ ਦੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਮਾਇਆ ਇੱਕਠੀ ਕਰਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ ਨਾਂ ਕਿ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਾ।ਵੈਸੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣੀ ਫਿਰਦੇ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਲੋਕ ਘੋੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਵਰਤਦੇ ਪਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਜਾਵੇ ਜੇ ਲੋਕ ਘੋੜੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਵਰਤਦੇ ਤਾਂ ਕੀ ਉਸ ਸਮੇ ਬਾਬਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਤੇ ਹਮਲਾ ਪੈਦਲ ਚੱਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਅਖੌਤੀ ਸੰਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਤਾਂ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ, ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਚੱਲ ਕੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀਆਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਦੇ ਸਭ ਸਾਧਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਪਰ ਇਨਾਂ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ ਸੁੱਖ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਤੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉੰਗਲੀ ਚੁੱਕੀ ਤਾਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਗੁਰੁ ਦੇ ਸਿੱਖ ਦੀ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਸੁੱਖ ਦੇ ਸਾਧਨ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਪਰ ਸਿਰਫ ਤਾਂ ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੀ ਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹੋਣ ਨਾਂ ਕਿ ਗਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾ ਕੇ ਉਨਾ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ।ਖੈਰ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਗੱਲ ਮੁੱਕਦੀ ਇੱਥੇ ਹੈ ਕਿ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰੀ ਬੈਠੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਕਾਲੇ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਸਭ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਔਹਲੇ ਸੀ, ਸੋ ਗੁਰੁ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਫਰਜ਼ ਇਹ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਬਖਸ਼ਾਈਆਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗੁਰੁ ਦਾ ਦਰਜਾ ਨਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ ਜਾਵੇ।
ਇੰਦਰਦੀਪ ਸਿੰਘ
ਵਿਨੀਪੈਗ, ਕਨੇਡਾ

ਰਬੜ ਦੀ ਗੁਰਗਾਬੀ

2009-11-26T20:50:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ 'ਤੇਜਾ'

ਮੈਂ
ਚੜਦੀ ਉਮਰੇ
ਅਵਾਰਾ ਦਿੱਲ ਦਾ ਮਾਲਿਕ
ਜੋੜ ਤੋੜ ਵਿੱਚ ਟੈਮ ਟਪਾਓੁਦਾ
ਹਰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਉਦਾ
ਕਈਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਤਰਦਾ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਧਰਦਾ
ਜਾਗਦੀਆਂ ਤੇ ਖੁਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ
ਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਚ ਕਿਸੇ ਘੜਦਾ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਮੋੜ 'ਤੇ
ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੀ ਹੂਰ ਨਾਲ
ਅੱਖ ਮਿਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਚ
ਹਾਣ ਮਿਲਾਉਣ ਲੱਗਾ

ਇੱਕੀਆ ਦਾ ਮੈਂ
ਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਕੁ ਦੀ ਉਹ
ਮੈਂ ਲੱਸਣ ਦੀ ਤੁੜੀ
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੋ
ਉਹ ਸੁਲਫੇ ਦੀ ਲਾਟ
ਹਰ ਕੋਈ ਅੱਖਾਂ ਸੇਕੇ
ਮੈ ਖੁੰਜੇ ਲੱਗਿਆ ਖਿੰਘਰ
ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਨਾ ਵੇਖੇ
ਕਰਦਿਆਂ ਕਰਾਉਦਿਆਂ
ਮੇਲ ਮਿਲਾਉਦਿਆਂ...
ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰੇ ਚੜ ਗਈ
ਉਹਦੀ ਰਬੜ ਦੀ ਗੁਰਗਾਬੀ
ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਡਾਢੀ ਅਪਣੱਤ ਜਾਗੀ
ਕਿਉ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵੀ ਪੈਰੀ ਸੀ
ਰਬੜ ਦੀ ਗੁਰਗਾਬੀ
ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ
ਅਜਬ ਜਿਹਾ ਮਾਣ ਸੀ
ਕਿਉ ਕਿ ਮੇਰਾ ਤੇ ਉਹਦਾ
ਹੁਣ,ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਹਾਣ ਸੀ

ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ

2009-11-24T08:44:00.000-08:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਖਬਰੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਐੱਨ.ਡੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਇਮੈਜ਼ਨ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਰਾਜ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਕਾ’ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਰਾਜ, ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ ਸਗੋਂ ਹਰ ਬੰਦਾ ਟੀ.ਵੀ ਸਕਰੀਨ ਤੇ ਦਿਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਾਗੂ ਇਸ ਰਾਜ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਸਕੇਗਾ।ਹਿਪਨੋਟਾਇਜ਼ (ਸੰਮੋਹਣ)ਵਰਗੀ ਵਿਧੀ ਦੁਆਰਾ ਇਕ ਅਧਿਆਤਮਕ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ ਜਨਾਨੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਰਤੱਬ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ‘ਚ ਸ਼ੇਖਰ ਸੁਮਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰਲੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਜੰਮਪਲ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੇਲੀਨਾਂ ਜੇਤਲੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰੀਬ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮੋਨਿਕਾ ਬੇਦੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁਰਤਗਾਲ ਨਾਲ ਇਸ ਜਨਮ ‘ਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਵੀ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪਿਛਲੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਾਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਅਸੀ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਧਰਮ, ਅੰਧਵਿਸਵਾਸ ਤੇ ਤਰਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲੈਦੇ ਹਾ। (ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੈਡਿੰਗ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ)
ਦਰਅਸਲ ਮਰ ਕੇ ਬੰਦਾ ਕਿਥੇ ਜਾਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੰਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦਾ ਕਿਥੋਂ ਆਉਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖਰੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਇਸਾਈਆਂ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਏਸਿਆਈ ਧਰਮਾਂ ‘ਚ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ‘ਚ ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਅੱਧੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇਵਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਜਨਮਾਂ ‘ਚ ਬਦਲਵੇ ਨਾਂ ਰੱਖ ਨਵੇ ਜਨਮਾਂ ‘ਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸੇ ਜਾਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇ ਕਿ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ‘ਚ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੇ ਜੂਨਾਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤ੍ਰਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਧਾਂਤ ਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਵਿਚਾਰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਣਵਾਦ ਦੇ ਖਾਸੇ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ‘ਚ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਹਿੰਦੂਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਾਖੀਆਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਹਨ । ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਹੇਮਕੁੰਟ ਦਾ ਵਾਸੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਦਾਂ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ‘ਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆਂ ਪਿਕਨਿਕ ਸਪਾਟ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆਂ ਹੈ । ਤੇ ਹੇਮਕੁੰਟ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਚ ਪੈਂਦੀਆਂ 2-3 ਸਟੇਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਰੋੜਿਆ ਪੈਸਾ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਚੁਕਣ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਮੂਰਖ ਸਾਧ ਲਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮਣੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ‘ਚ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕਿਆਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰ ਕਰ ਕੇ ‘ਫਿਟਦਾ’ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ, ਪੁਜਾਰੀ ਤੇ ਸੰਤ ਮੰਡਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾਂ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆਂ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਗਪੋੜੇ ਛੱਡਣ ‘ਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨਸਿਕ ਰੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੂੰਦਾ ਹੈ।ਖਬਰੀ ਚੈਨਲ ਅਕਸਰ ਹੀ ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨੂੰ ਮਨੋਂ ਰੋਗ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਇਸ ਨੂੰ ਤਰਕ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਪਰਖ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਅਜਿਹੇ ਗਪੋੜੇ ਛੱਡਣ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸੁਆਲ ਤਾਂ ਇਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪੂਰਬਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਆ ਜਾਦੀ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਮੈਟਰ ਤੋਂ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਟਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਚਲੇ ਗਈ? ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ‘ਚ ਦਫਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਗੱਲ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸਬੰਧ ‘ਚ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਦਰਅਸਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ‘ਚ ਫਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਧੀਆਂ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀਆਂ ਦੋ ਚਾਰ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਵੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਸੈਟ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏਗਾ। ਕਿਉਕਿ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਧਵਿਸਵਾਸੀ ਗੱਲਾਂ ਸਾਡੇ ਮਨ ਤੇ ਆਪਣਾਂ ਪੱਕਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਮਾਂ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਅਵਚੇਤਨ ‘ਚ ਵੱਸ ਜਾਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਪਨੋਟਾਇਜ਼ ਰਾਹੀ ਬੁਲਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਆਮ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਬਾਕੀ ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧੀ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਢਵਾ ਲਏ ਜਾ ਦੱਸ ਦਏ ਤਾਂ ਮੈ ਆਪਣੀ ਕੁਲ ਮਾਲਕੀ (ਸਵਾ ਦੋ ਕਿਲੇ) ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵਾਗਾ। ਕਿਉਕਿ ਤਰਕਸੀਲ ਡਾ ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਲ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਮੋਹਣ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹੋਣਾਂ ਚਹੰਦਾ ਹੋਵੇ।
ਹੁਣ ਸੁਆਲ ਇਹ ਉਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਨੁੰ ਟੀਵੀ ਸਕਰੀਨ ਤੇ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਕੀ ਮੀਡੀਏ ਨੂੰ ਟੀ.ਆਰ.ਪੀ ( ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ? ਜੇ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਯਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਚ ਅਜਿਹੇ ਧਾਰਮਿਕ ਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਗਪੋੜਿਆਂ ਦਾ ਲੇਖਾ ਜੋਖਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਸ ਸਭ ਪਿਛੇ ਲੁਕੀ ਕੂੜ ਸੋਚ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ । ਜੋ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਏਜੰਡਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਣਵਾਦ ਦੀਆਂ ਮਰੀਆਂ ਮੁਕੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਮਰਿਆ ਸੱਪ ਅਵਾਮ ਦੇ ਗੱਲ ਪਾਉਣ ਦੇ ਮਨਸੂਬੇ ਘੜੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਮੀਡੀਏ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੀਡੀਆਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਤੇ ਗੋਲੀ ਵਰਗਾ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਜੇ ਇਸ ਅਸਰ ਨੂੰ ਸਾਫ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਸਹਿਜੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਆਏ ਸਾਡੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਰਾ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣਵਾਦ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਰੀਤਾਂ ਨੁੰ ਮੁੜ ਅਪਣਾਂ ਰਹੇ ਨੇ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿਹਨੀਅਤ ਚੋਂ ਕੱਢਣ ਲਈ ਗੁਰੁ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਸਕਾਰਾ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲਈ। ਪਰ ਅਸੀ ਉਸ ਦੀ ਘਾਲ ਕਮਾਈ ਖੂਹ ਖਾਤੇ ਪਾ ਕੇ ਉਨਾਂ ਕੁਰੀਤਾਂ ਮਗਰ ਹੀ ਹੋ ਤੁਰੇ ਜਿੰਨਾਂ ਨੰ ੳਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ‘ਜਾਲਓ ਐਸੀ ਰੀਤ’ ਕਹਿ ਕੇ ਅੱਗ ਲਾਈ ਸੀ। ਸੋ ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਏ ਦੀ ਇਸ ਮਾਰੂ ਸ਼ਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਤੇ ‘ਸਾਧਰੌਲੀ’

2009-11-23T07:35:00.000-08:00

ਸੁਖਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ

ਗੱਲ ਜਦੋਂ ਹੰਨੇ-ਬੰਨੇ ਚੱਲ ਪਈ,ਚੌਕ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਸਾਧਾਂ ਦੇ ‘ਦਿਵਾਨਾਂ’ ਤੇ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ‘ਤੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਸੋਚਿਆਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਨੀ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਹੋਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ‘ਸੱਚੋਂ ਉਰੈ ਸਭ ਕੋ’ ਭਾਵ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਉਤੇ ।ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉਤੇ ਹੈ ‘ਸੱਚਾ ਚਰਿਤਰ’। ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਅੱਜ ਦਾ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਸੱਚ ਕਿਹਾ। ਸਾਡੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕਹਾਉਦੇ ‘ਬਾਬਿਆ’ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸਾਹ ਕੀਤਾ ਜਾਦਾ। ਕਿਉਕਿ ਸਾਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਕੀਦਾ ਸੱਚ ਦਾ ਕਦਰ-ਦਾਨ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਲੇ ਬਾਹਰੀ ਭੇਖ ਦੀ ਮੁਖਾਲਫਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਅਸੀ ਮਨਦੇ ਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪਤਿਤ ਸਿੱਖ ਹੈ ਪਰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਥਮਿਕਤਾਂ ਤਾਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ਨਾਂ ਕਿ ਭੇਖ ਨੂੰ ।ਹੋਇਆ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਬਾਬਿਆ ਨੇ ਜਿਥੇ ਵੀ ਦੀਵਾਨ ਲਾਇਆ ਉਸ ਥਾ ਹੀ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੀ ਰੱਜ ਕਿ ਭੰਡੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਨਾਲੇ ਲਾਲਚ ਦਿਤੇ ਕਿ ‘ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛੱਕ ਲਾ ਅਸੀ ਸਾਰੀਆ ਗੱਡੀਆ ਤੈਨੂੰ ਦੇਦੇ ਹਾਂ’। ਮੋਟੀ ਮੱਤ ਦੇ ਸਾਧਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦਾ ਪੁਛੇ ਬਈ !ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੇ ਇਹਨਾ ਬਾਬਿਆ ਤੋਂ ਗੱਡੀਆ ਲੈਣ ਲਈ ਗੀਤ ਗਾਇਆ? ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀ ਕੀ ਗਲਤਫਹਮੀ ਹੋਈ ਜੋ ਇਸ ਤਰਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਤਾ ਸਿਰਫ ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਿਆ ਸੀ । (ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਹੈਡਿੰਗ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ)

ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਸਮਾਜ ਤੇ ਪਈ ਕਿਸੇ ਬਿਪਤਾ ਜਾ ਔਕੜ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਬੇ ਕਦੇ ਏਦਾਂ ਬੋਲੇ ਨਹੀਂ। ਜਦੋ ਕੋਈ ਕੌਮੀ ਮੁੱਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਇਹ ਸਿੱਖ ਕਹਾਉਦੇ ਸਾਧ ‘ਨਾਮ ਦੇ ਰਸੀਏ’ ਤੇ ਸਿਰਫ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨਾਲ ਵਾਹ ਵਾਸਤਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਢੌਂਗ ਰਚਣ ਲੱਗ ਜਾਦੇ ਨੇ। ਤੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਹਨਾ ਦੀ ਪੂਛ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਨਾਮ- ਬਾਣੀ ਭੁੱਲ ਕੇ ਹਾਲ ਪਾਰਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਨਤਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮਝ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੋਣ ਠੀਕ ਹੈ ਕੋਣ ਗਲ਼ਤ ਹੈ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਟਾਈਮ ਟੀ ਵੀ ਤੇ ਵੋਟਿਗ ਵੀ ਹੋਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ 06% ਬੱਬੂ ਮਾਨ 80% ਲੋਕ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਲੋਕਾ ਦੀ ਕਚਹਰੀ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ।
ਹੁਣ ਵਿਚਾਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੀਤ ਵਿਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗਾ। ਉਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਜੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨਾ ਨੇ ਤੁਰ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ 2 ਕਰੋੜ ਸਿੱਖ ਬਣਾਏ ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਸਿੱਖੀ ਧਰਨ ਕੀਤੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿਊਦੇ ਜੀ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਤਿਅਗਿਆ ਨਹੀ। ਚਾਹੇ ਜੋ ਵੀ ਕੁਰਬਾਣੀ ਦੇਣੀ ਪਈ ਹੋਵੇ ਪਰ ਸਿੱਖੀ ਤੋ ਮੁੱਖ ਨਹੀ ਮੋੜਿਆ।ਸਿਰ ਦਿੱਤੇ,ਪਰਿਵਾਰ ਮਰਵਾਏ,ਆਪਣੇ ਘਰ ਘਾਟ ਵੀ ਛੱਡੇ।ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਜਿਥੇ ਵੀ ਜਾਦੇ ਸਨ ਹਰ ਥਾਂ ਉਹਨਾ ਦਾ ਹਮਾਈਤੀ ਵੀ ਨਹੀ ਸਨ।ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਦਾ ਸੱਚ ਹੀ ਬੋਲਿਆ ਸਮੇ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਜਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਾਕਤ ਤੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਹੀ ਘਬਰਾਏ।
ਪਰ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੰਡਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣ ਲਵੋ ,ਇਕ ਵਾਰ ਇਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਬੁਹਤ ਧੂਮ ਧੁਮ ਨਾਲ ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹਨਾ ਨੇ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਗੁਰਮਤਿ ਦੇ ਉੱਲਟ ਕੀਤਾ। ਇਨਾ ਕੁਝ ਕਰਨ ਤੋ ਬਾਦ ਵੀ ਬਾਬਾ ਜੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀ ਸੀ। ਜਦੋ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਭਾਰੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੁਖ ਨਿਵਾਰਨ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਮੰਨੀ, ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਗਲਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸਦੀਆ ਸਾਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਮਾਫ ਕੀਤੀਆ ਜਾਦੀ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਂੈ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਚ ਬੱਚਾ ਸੀ ਤੇ ਮੈ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੁਣ ਮੈ ਸਿਆਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਮੈ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀ ਕਰਾਂਗਾ । ਇਸ ਤੋ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਢੰਡਰੀਆਂ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਚੋਹਲਾ ਸਾਹਿਬ ਆਇਆ ਇਸ ਥਾ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਦੂਜੀ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ,ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਮਾਫੀ ਤੋ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁੱਨਕਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ।
ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਦੇ ਲਿਖੇ ਗੀਤ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਤਾ ਹੋਣੀ ਸੀ ਕਿਉਕਿ ਗੀਤ ਦੇ ਅਰਥ ਹੀ ਇਹਨਾ ਨੂੰ ਇਹਨਾ ਵੱਲੋ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਿਹੇ ਕਰਮ ਕਾਡਾ ਦੇ ਵਿਰਧ ਵਿਚ ਹਨ ।ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਦੋ ਕਰੋੜ ਸਿੱਖ ਸਜਾਏ ।ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਬਾਬਿਆ ਦੇ ਕੋਲ ਕਰੋੜ ਕਰੋੜ ਦੀਆ ਗੱਡੀਆ ਹਨ ਉਪਰ ਲਾਲ ਬੱਤੀਆ ਲੱਗੀਆ ਹਨ,ਕੋਈ ਰੋਕ ਟੋਕ ਨਹੀ,ਤੇਲ ਫਰ੍ਹੀ ਦਾ,ਹਰ ਤਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਹੈ । ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀ ਦੇਖੋ ਕਿ ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ। 90% ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਵਾਨੀ ਨਸੇ ਵਿਚ ਗਲਤਾਨ ਹੈ। ਬੇਰੁਜਗਾਰੀ ਦੀ ਤਾ ਹੱਦ ਹੀ ਨਹੀ, ਪੂਰਾ ਪੰਜਾਬ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ। ਗਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।ਇਹ ਬਾਬੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਦੀ ਇਹਨਾ ਵਿਚੋ ਇਕ ਨੇ ਵੀ ਕੌਮੀ ਕੰਮ ਲਈ ਅਵਾਜ ਨਹੀ ਉਠਾਈ । ਇਨਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਦੰਡ ਦੋਹਰੇ ਨੇ ਅਖੇ ‘ਫੁਲੀਆਂ ਖਾਣ ਨੂੰ ਬਾਂਦਰੀ ਤੇ ਡੰਡੇ ਖਾਣ ਨੂੰ ਰਿੱਛ’।
ਬਾਕੀ ਰਹੀ ਗੱਲ ਚਮਚਾਬਿਰਤੀ ਢਾਡੀ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਮੋਰਾਵਾਲੀ ਦੀ,ਬੰਦਾ ਪੁਛੇ ਬਈ ਤੂੰ ਐਵੇ ਕਿੱਲੀ ਜਾਨਾਂ,ਤੁਸੀ ਤਾਂ ਢੱਡ ਖੜਕਾ ਕੇ ਦਸ-ਦਸ ਰੁਪਏ ਮੰਗਦੇ ਓ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ,ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਤਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ।ਤੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੋੜ ਕੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਜਾ । ਪਰ ਨਹੀਂ ਬਾਜ ਆਉਦੇ ਮਾੜਾਂ ਚੰਗਾ ਬੋਲਣੋਂ, ਮੋਰਾਂਵਾਲੀ ਬੱਬੂ ਮਾਨ ਨੂੰ ਸੜਿਆ ਜਿਹਾ ਤੇ ਸਮੈਕੀਆਂ ਦੱਸਦਾ ਮੈ ਕਹਿੰਨਾਂ ਬਈ ਇਹੋਂ ਜਿਹੇ ਬੇਜ਼ਮੀਰਿਆਂ ਤੇ ਬੇਅਣਖਿਆਂ ਤੋਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸੜੇ-ਸਮੈਕੀਏ ਚੰਗੇ ਹੀ ਹੋਏ ਜੋ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸੱਚ ਤਾਂ ਬੋਲਦੇ ਨੇ ।
ਮੋ. 9316841978

ਫ਼ਰਕ

2009-11-22T07:40:00.000-08:00

ਸੋਚਿਆ ਤੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ

ਸੋਚਿਆ ਮੈਂ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ

ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ ਐਨਾਂ,
ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ
ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ...!

ਭਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਹੌਲੇ ਅਰਥ

2009-11-22T06:11:00.000-08:00

ਭੂਮਿਕਾ-ਜਦੋਂ ਗੰਨੇ ਦਾ ਵਾਜ਼ਬ ਮੁੱਲ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ ਮੰਤਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਠੱਲ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੰਤਰ ਏਵੇ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ –

ਜਿਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਤੰਤਰ ਜਾਮ ਕਰਨਾਂ ਪਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਝੰਬੇ,ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਨਿੱਤ ਦੀਆਂ ਬੇਇਨਸਾਫੀਆਂ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੁੰਦੇ,ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਠੱਗੀਦੇ,ਤੱਕੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਕੀਆਂ ਜਰਦੇ,ਅਧੀਨਗੀ ਤੇ ਜਿੱਲਤ ਦੀ ਘੁਟਣ‘ਚ ਸਾਹ ਵਰੋਲਦੇ ਤੇ ਦੋ ਵੇਲੇ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਜੁਗਾੜ‘ਚ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲੰਘਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ‘ਲੋਕਤੰਤਰ’ਵਰਗੇ ਭਾਰੇ ਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਣਜਾਣ ਹਨ।ਉੱਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਅਲਾਮਤਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਚ ਸਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ‘ਸਰਦੇ-ਪੁਜਦੇ’ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ‘ਚ
ਟਪਰਵਾਸੀ, ਗਲੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਤੇ ਖਾਲੀ ਪਲਾਟਾਂ ਤੋਂ ਕਬਾੜ ਚੁਗਦੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਗੰਦੇ ਨਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਦੀ ਹੈ।ਅਸੀ (ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੇ ਚੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੇ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ)(ਲੀਡਰ) ਭੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਨੇ ਜੋ ਝੁਗੀਆਂ‘ਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਕਬਾੜ ਇਕੱਠਾਂ ਨਹੀ ਕਰਦੇ ਪਰ ਹਲਾਤ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੇ ਨਹੀਂ । ਮਸਲਨ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਬੇਜ਼ਮੀਨੇ ਤੇ ਘੱਟ ਜ਼ਮੀਨੇ ਕਿਸਾਨ, ਫੈਕਟਰੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਤੇ ਛੋਟਾ ਦੁਕਾਨਦਾਰ। ਬਹੁਤ ਥੋੜੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਲਾਤ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ,ਬਸ ਇਹ ਲੋਕ ਉੱਦਮ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਗਾਢੇ-ਸਾਂਢੇ ਕਰਕੇ ਸਾਲ ਛਿਮਾਹੀ ਮਾੜਾ ਮੋਟਾ ਲੀੜ੍ਹਾਂ ਲੱਤਾ ਬਣਾਂ ਲੈਦੇ ਨੇ ਤੇ ਫੜ੍ਹ-ਤੜ੍ਹ ਕੇ ਜਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿਰ ਤੇ ਛੱਤ ਦਾ ਜੁਗਾੜ ਕਰ ਲੈਦੇ ਨੇ,ਪਰ ਨਿੱਤ ਉਸੇ ਮੌਤੇ ਹੀ ਮਰਨਾਂ ਪੈਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਮੌਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅੱਤ ਗਰੀਬ ਲੱਗਦੇ ਲੋਕ ਮਰਦੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਤਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਹੈਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ‘ਚ ਅਜਿਹੇ ਬੇਵੱਸ ਤੇ ਗਰੀਬੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ‘ਲੋਕਤੰਤਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀ ਗਰੀਬੀ ਦੀਆਂ ਤਲਖ ਹਕੀਕਤਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਚਾਰ ਹੋਏ ਹੋਵੋ ਜਾਂ ਗਰੀਬੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੋਕਾਂ ਮਿਲਿਆਂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਅਖਬਾਰਾਂ‘ਚ ਛਪਦੇ ਲੀਡਰਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਬਿਆਨਾਂ ਤੇ ਹੱਸੋਗੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟੀ ਗਾਲ ਨਾਲ ਨਿਵਜੋਗੇ।
60 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੁੱਢੇ‘ਰਾਸ਼ਟਰ’ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਤੰਤਰ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਮਖੋਲ ਉਡਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਜਦੋ ਕਿ ਲੋਕ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ‘ਚ ਹੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਭੱਜ ਗਏ ਸਨ,ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ’ ਨੂੰ ਨਹਿਰੂ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਗੋਦ ‘ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਜੂਠਾ ਨਿਪਲ ਚੁੰਗਦੇ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।‘ਰਾਸ਼ਟਰ’ਰਿੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾਂ ਤਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਨੂੰ ਹੀ ਰਿੜਿਆਂ।ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਯੋਜਨਾਂਵਾਂ ਦੇ ਛਣਕਣੇ ਵੱਜਦੇ,ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਰੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਤੇ ਭੁਖਣ ਭਾਣੇ ਲੋਕ ਢਿੱਡ ਵਜਾਉਦੇ ਤੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ'ਘੂਕ ਸੋਂਦਾ। ਅਲੱਥ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਆਂਢ ਗੁਆਂਢ ਨਾਲ ਪੰਗੇ ਲੈ ਕੇ ਹਜ਼ਾਂਰਾਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮਰਵਾਏ,ਬਜ਼ਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਤੇ ਗੁਆਂਢ ‘ਚ ਵੈਰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ।‘ਰਾਸ਼ਟਰ’ਜਦੋਂ ਥੋੜਾਂ ਵੱਡਾਂ ਹੋਇਆਂ ਤਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਉਗਲ ਫੜ੍ਹ ਕੇ ਖੇਡਦੇ ਖੇਡਦੇ ਨੇ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦ ਦਾ ਮੁਕਟ ਪਾ ਕੇ ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਨੱਚਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਵੈਲੀ ਬਣੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ’ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁਬਾਨ ਤੱਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹਦੇ ਜੰਮਣ ਤੇ ਪਾਲਣ ‘ਚ ਦਾਈ ਵਰਗਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੱਖਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਅਸਲੀ ਚਿਹਰਾ ਵਿਖਾਇਆ।ਇਸਦੀ ਸੈਤਾਨੀਅਤ ਮੁੱਕੀ ਨਹੀਂ,ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਮਾਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇਹ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਰਹੀਆਂ ਉਨਾਂ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੇ ਆਹਰ ‘ਚ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ‘ਹਿੰਦੂਤਵ’ਦੇ ਨਾਹਰੇ ਹੇਠ ਦਲਿਤਾਂ ਤੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਲੱਗਾ।ਇਹਦੇ ਕੁਝ ਲਾਡਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਸਪੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜਗਰ ਹੋ ਗਏ। ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਇਸਨੇ ਕਈ ਭੇਸ ਬਦਲੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੋਹਿਆਂ ਤੇ ਮਾਰਿਆ,ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲਕਤੰਤਰ ਵਜੋ ਪ੍ਰਭਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ।

ਗੁਫਤਗੂ

2009-08-14T11:24:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ
[ਜਨਮ ਅਸ਼ਟਮੀ ‘ਤੇ ਖਾਸ]ਕ੍ਰਿਸਨ ਅਸਟਮੀ ਵਾਲਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮਿਤਰਾਂ ਬੇਲੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾੲਆਂਿ ਦਿੰਦਿਆਂ ਲੰਘਿਆਂ ਕਿਉਕਿ 365 ਗਰਲਫਰੈਡਜ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ‘ਭਗਵਾਨ’ ਦੀਆਂ 'ਲੀਲਾਵਾਂ' ਜਵਨੀ ‘ਚ ਸਭ ਨੂੰ ਅਕਰਸ਼ਤ ਕਰਦੀਆ। ਸੋ 'ਭਗਵਾਨ' ਨਾਲ ਹੋਈ 'ਗੁਫਤਗੂ' ਨੂੰ ‘ਕਾਵਿਕ ਤੀਰ ਤੁਕਿਆਂ’ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ…...ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਭਗਵਾਨ ਜੀ !
ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਮੈਨੇਜ ਕਰਦੇ ਸੋ
365 ਤੇ ਇੱਕ ਪਰਸਨਲ,
ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕੋਈ ਨੁਸਖਾ
ਤੇ ਕਰੋ ਸਾਡੀ ਵੀ ਪਰਾਬਲਮ ਹੱਲ,
ਉਝ ਰਾਧਾ ਤੁਹਾਡੀ ਕਲਾਸਮੇਟ ਤਾਂ ਨਹੀਂ..
ਆਂਢ-ਗੁਆਢੋਂ ਹੋਣੀ ਆਂ ?
ਆਪ ਜੀ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਕਣਕਵੰਨੇ ਈ ਸੋ
ਸੁਣੀਦੀ ਤਾਂ ਰਾਧਾ ਈ ਸੋਹਣੀ ਆਂ,
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਇਮੇਜ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ?
ਜਦੋਂ ਜਵਾਨੀ ਸੀ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ
ਰਾਉਂਡੀਆਂ ਬ੍ਰਿਦਾਬਨ ਦੀਆਂ
ਤੇ ਖੜਦੇ ਸੋ ਜਦੋਂ ਮੋੜਾਂ ‘ਤੇ
ਉਝ ਮੋਬਾਇਲ ਤੇ ਬਾਇਕ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਔਖਾ
ਪਰ ਸਕੋਰ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਈ ਏ
ਟਾਇਮ ਚੁਕਣਾਂ, ਡੇਟਿੰਗ, 365 ਦਿਨ ਦਾ ਰੁਝੇਵਾਂ
ਹੈਗਾ ਤਾਂ ਪੰਗਾ ਈ ਏ,
ਵੈਸੇ ਆਂਹਦੇ ! ਰਾਧਾ ਵੀ ਕਾਫੀ ਚਿੰਤਤ ਸੀ
ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ,
ਘੇਰਿਆ ਨਹੀ ਕਦੇ ਉਹਦੇ ਵੀਰਾਂ
ਨਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਕਦੇ ਬਾਪੂ ਨੇ ਬਹਿ ਕੇ ?

ਪਰ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ !
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਬਾਂਉਸਰੀ ਵੀ ਵਜਾਣੀ ਨਈਂ ਆਉਦੀ
ਤੇ ਨਾਲੇ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਛੱਪੜਾਂ ‘ਚ ਤਾਂ
ਕੋਈ ਗੋਪੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਨਾਉਦੀ
'ਬਗਵਾਨ ਬਤਾਓ ਤੋ ਕੈਸੇ ?
ਕਿਸੀ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਉਠਾਂ ਕਰ ਬਾਗ ਜਾਂਊ' ?
ਅਵਲ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਬੰਨ ਕੇ ਕੁਟਣਗੇ,
ਨਈਂ ਤਾਂ ਥਾਣੇ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ ਆਊ ।
ਸੱਚ ਦੱਸਾਂ! ਸਾਡੀ ਰਾਧਾ ਤਾਂ ਕਿਤੇ
ਚਰੀਆਂ ,ਕਮਾਦਾਂ ‘ਚ ਗਵਾਚੀ ਲੱਗਦੀ ਏ
ਜਵਾਨੀ ਬੀਤ ਚੱਲੀ ਵੱਟਾਂ ‘ਤੇ
ਪਰ ਉਹ ਚੰਦਰੀ ਨਾਂ ਲੱਭਦੀ ਏ ।
ਦੱਸੋਂ ਤਾਂ ਕਦੋਂ ਕੋਈ ਨੱਚੂ
ਸਾਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ‘ਚ ਗਾਣੇ ਗਾਉਦੀ
ਤੁਹਾਡੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ
ਪਰ ਸਾਨੂੰ ‘ਲੀਲਾ’ ਰਾਸ ਕਿਉ ਨਹੀਂ ਆਉਦੀ
ਉਫ ਓ ! ਭਗਵਾਨ ਜੀ ਦੱਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ
ਇੱਕ ਪਰਾਬਲਮ ਹੋਰ ਆਂ…
ਬਾਕੀ ਸਭ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਹੋਜੂ
ਪਰ ਸਾਡਾ ਬਾਪੂ ਬੜਾ ਕੌੜ ਆਂ
ਚੱਲੋਂ ਛੱਡੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਵੱਸੋਂ ਬਾਹਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
ਉਝ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਸਲਾਹ ‘ਤੇ ਕਦੇ ਧਿਆਨ ਮਾਰਿਓ
ਅਯਾਸ ਤੇ ਕਿਰਤੀ ਦਾ ਫਰਕ ਸਮਝਣੇ ਲਈ
ਵਿਹਲ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮਾਤੜ ਘਰੇ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਿਓ

ਔਰਤ ਦੀ ਗੁਲਾਮ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ- ਰੱਖੜੀ

2009-08-04T10:44:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ
ਰੱਖੜੀ 'ਤੇ ਵਿਸੇਸ਼ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ.......http://ghulamkalam.blogspot.com

ਮੰਦੀ ਕਾਰਨ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਚਮਕਿਆ

2009-08-04T01:41:00.000-07:00

( ਇੰਦਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ ਸਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਈ ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲਾ ਤੇ ਐਂਕਰ ਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਰੀਡਰ ਵੱਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਧੀਆਂ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ ਕੇਵਲ ਖਬਰਾਂ ਰੀਡ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਖਬਰਾਂ ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਅਲੇ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪੁਣਛਾਣ ‘ਚ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਚਰਚਾਂ ਕਰਦਾ ਇਹ ਲੇਖ ‘ਚ ਜਿਥੇ ਇਸ ਗੋਰਖ ਧੰਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਸਿਅਸੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਖਬਰ ਲੈਦਾਂ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ‘ਮੀਡੀਆਂ’ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖਸਦਾ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਬਲੋਗ ਤੇ ਫੇਰੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਸੱਜਣ ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਸ ਪਲੇਠੇ ਲੇਖ ਤੇ ਗੌਰ ਫਰਮਾਏਗਾ-ਤੇਜਾ)

ਸਾਲ 2009 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਨੇਂ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਾਵਤ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਈ ਹੈ ਕਿ ਕਣਕ ਨਾਲ ਘੁਣ ਵੀ ਪੀਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਅਮਰੀਕਾ ਵਰਗੇ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਛਾਏ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ।ਤਕਰੀਬਨ 6 ਕੁ ਮਹੀਨੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਬਾਅਦ ਵੀ ਹੁਣ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਇਹ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈਆਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲਣ ਲਈ 2-3 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਮਾ ਲੱਗਣਾ ਤਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ।ਮੰਦਵਾੜੇ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਇਆ ਹੈ।..........ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮੂਲ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਧੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਇਸ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।ਬਲਕਿ ਇਸ ਮੰਦਵਾੜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਇਸ ਧੰਦੇ ਨੇ ਦਿਨ ਦੁੱਗਣੀ ਤੇ ਰਾਤ ਚੌਗੁਣੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਧੰਦਾ ਹੈ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ।ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਿਕ ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜੋ ਦਸੰਬਰ 2008 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪੁੱਜ ਗਿਆ।ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਆਂਕੜੇ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹਨ।ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ 10 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੁਣ 20 ਕਰੋੜ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਹੈ ਮੰਦੀ ਤੋ ਜਲਦੀ ਨਿਜਾਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਮ ਆਦਮੀ ਤੋ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਕੱਟ ਰਹੇ ਹਨ।ਮੰਦੀ ਤੋ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਉਪਾਅ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਫਿਰ ਇਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੰਗੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੰਗੀ ਰਕਮ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਮੰਦੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਤੋ ਬਚਾਈ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।ਉਪਰੋਕਤ ਦਿੱਤੇ ਆਂਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਤਾਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਪੈਸਾ ਦੇ ਕੇ ਕੋਈ ਇਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੰਦੀ ਦੀ ਇਸ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਫਸਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਗਲਤੀ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਦੌਰ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੋ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਵਹਿਮਾ ਭਰਮਾ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ।ਜੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇੰਨੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੱਲ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਤੋ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨਾਂ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਇਸ ਮੰਦੀ ਨੂੰ ਆਉਣ ਹੀ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤਾ? ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ?
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਜਲੰਧਰ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਾਜੂ ਸੋਨੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਚੜਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਨੇ ਬੜਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਹੈ , ਤੇ ਉਹ ਗੱਲ ਹੈ ਭਾਰਤ ਵਿਚਲੀ ਅਨਪੜਤਾ। ਜੇ ਅੱਜ ਵੀ ਸਰਵੇਖਣ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਅਨਪੜ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਹ ਅਨਪੜ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਵਿੱਦਿਆ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਉਹ ਅਨਪੜ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਸਕੂਲਾਂ ਕਾਲਜਾਂ ਤੋ ਇਲਾਵਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਤੱਕ ਤੋ ਵੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਤਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਦੀ ਤਰਕ ਨਾਲ
ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘੋਖ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀ ਕੀਤੀ। ਇਹਨਾਂ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਅਨਪੜਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਅਨਪੜਾਂ ਨਾਲੋ ਵੀ ਬਦਤਰ ਹੈ। ਜਿਨਾਂ ਕਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੋਕ ਤਾਂ ਨਾ ਪੜਨ ਕਰਕੇ ਅਨਪੜ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਲੋਕ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਅਨਪੜ ਹਨ।

ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਛੇਦ 51 ਏ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਹ ਹਰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕ ਦਾ ਮੌਲਿਕ ਫਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਵੱਧ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇ।ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ ਨੁਮਾਂਇੰਦੇ ਹੀ ਜੇ ਆਪਣੇ ਮੌਲਿਕ ਫਰਜ਼ ਭੁੱਲ ਕੇ, ਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਹ ਪੁਟਾਉਂਦੇ ਫਿਰਨਗੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਬਾਕੀ ਜਨਤਾ ਦਾ ਹਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਸਦਾ ਵੀ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਜੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਭਲਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲ-ਕਦਮੀ ਕਿਉਂ ਕਰੇਗਾ।
ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਜਨਤਾ ਇਨਾਂ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ।ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਰੋਲ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਹੀ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ ਅਖਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ।ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹੀ ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਤੇ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਉਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਚੈਨਲਾਂ ਦੀ ਟੀ.ਆਰ.ਪੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਇਸ ਤੋ ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਚੈਨਲ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਲੋਕਪ੍ਰਿਅ ਹੈ।ਜਦੋ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਚੈਨਲ ਦੀ ਟੀ.ਆਰ.ਪੀ ਵਧੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚੀ।ਫਲਸਰੂਪ ਚੈਨਲ ਤਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਇਨਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਬੇੜਾ ਗਰਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।ਕੀ ਆਪਣੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਪੂਰੇ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਟੇ ਪਾਉਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ?
ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਦਿਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ੀਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਦਮੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਆਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਕਾਫੀ ਡੂੰਘਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ੀਫਲ ਸਹੀ ਸੀ।ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਤਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਸਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਭਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਜੇ ਰਾਸ਼ੀਫਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸਦਾ ਅਜਿਹਾ ਅਸਰ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹੀ ਗਲਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੀ ਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਸਦਕਾ ਕਾਫੀ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਾਇਦ ਚੈਨਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਾਂ ਇੰਝ ਹੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।ਪਰ ਜੇ ਦਰਸ਼ਕ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਬੀਮਾਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਕਈ ਨਾਮੀ ਗਰਾਮੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਸਮੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਦੇ ਦੀਵਾਨਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।ਸੋ ਕੁਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸਟਾਰ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ , ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਂਝ ਹੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚਦੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨਾਂ ਦਾ ਰੋਲ ਮਾਡਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਭਾਵ ਸਟਾਰ ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਕਈ ਵਾਰ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਆਪਣੀ ਟੀ ਸ਼ਰਟ ਦਾ ਨੰਬਰ ਬਦਲਦੇ ਨੇ,ਕਦੀ ਨੰਬਰ 99 ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੀ 10।ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਨਾਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।ਪਰ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰਕੇ ਪਸੀਨਾ ਵਹਾਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ।ਇੰਝ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕੇਟ ਟੀਮ ਨੂੰ ਕਦੇ ਹਾਰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਜ਼ੀਰੋ ਤੇ ਆਊਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੀ ਨੱਬਿਆਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ।
ਪਰ 21 ਸਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਦੀ ‘ਚ ਵੀ ਅਫਸੋਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਇੰਨੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀ ਰੱਖਦਾ ਕਿ ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾ ਕੇ ਸੋਚ ਸਕੇ।ਕਿਉਂਕਿ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਨੇਂ ਸਾਨੂੰ ਡਰਾ ਹੀ ਇਸ ਕਦਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ, ਇਨਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਉਸ ਵੱਖਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨੂੰ ਪਛਾਨਣ ਦੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਭੂਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦਾ ਡਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਰਨ ਤੋ ਬਾਅਦ ਨਰਕ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੀਊਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਹੀ ਨਜ਼ਾਰਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਅਜ਼ਮਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੋ.............!

Inderdeep Singh ‘Mirza’
VPO-Bhangala
Tehsil-Mukerian
District-Hoshairpur
98555-77954
01883-233169

'ਇਹ ਨਹੀਂ ਭਾਊ ਮੁੜਦੇ'

2009-07-28T11:48:00.000-07:00

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

ਨਿਵਾਰੀ ਪਲੰਘ
ਵਾਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਮੰਜੇ
ਮੰਮੀ ਦੀ ਦਾਜ ਵਾਲੀ ਪੇਟੀ
ਭੜੋਲਾ, ਢੱਕਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੀਪੇ
ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਕ ਸੁੱਕ
ਬੰਨ ਕੇ ਜਦੋਂ
ਪਿੰਡੋਂ ਤੁਰੇ ਸੀ ਅਸੀਂ,
ਤਾਂ ਥੜੀ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਬੰਦਿਆਂ 'ਚੋਂ
ਮੁੱਖੇ ਦੇ ਬੋਲ
ਕਿੰਨੇ ਚੁਬੇ ਸੀ ਮੈਨੂੰ
'ਇਹ ਨਹੀਂ ਭਾਊ ਹੁਣ ਮੁੜਦੇ'
ਸਰਕਾਰੀ ਕੈਂਟਰ 'ਤੇ ਸਮਾਨ ਲੱਦਦਿਆਂ
ਡੈਡੀ ਕਿੰਨਾਂ ਕੁਝ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦਾ ਸੀ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ
'ਚੱਲ, ਇਥੇ ਵੀ ਕੰਮ ਆਉਣਾਂ
ਕਿਹੜਾ ਪੱਕੇ ਚੱਲੇ ਆਂ'
ਨਾਲ ਹੱਥ ਪਵਾਉਦੇ 'ਸ਼ੁਭ-ਚਿੰਤਕਾਂ' ਨੂੰ
ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ-
'ਪਿੰਡੀਂ ਥਾਂਈ ਬੜਾਂ ਔਖਾਂ ਜੀ
ਅਗਾਂਹ ਨਿਆਣੇ ਪੜਾਉਣੇ,
ਅੱਗੇ ਤਾਂ ਪੜਾਈ ਦਾ ਈ ਮੁੱਲ ਆ
ਦੋ ਚਾਰ ਸਾਲ ਈ ਆ ਵਖਤ ਦੇ
ਮੁੜ ਏਥੇ ਹੀ ਵਹੁਣੀ ਬੀਜਣੀ ਏ'
ਵਖਤ ਦੇ ਸਾਲ, ਦਹਾਕੇ ਬਣ ਗਏ
ਡੇਢ ਦਹਾਕੇ ਪਿਛੋਂ
ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਵਸਾਇਆ ਸ਼ਹਿਰ
ਪੇਂਡੂ ਜਿਹਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ
ਪਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹੜੇ ਵਖਤਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ
ਹੋ ਨਿਕਲੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ,
ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ
ਵੱਡੇ ਤਾਂ ਨਹੀਂ
ਬੇ-ਲਗਾਮ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ
ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਗੜ ਗਏ
ਰੁਪਈਆਂ ਤੇ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਜਮਾਂ ਘਟਾਓ 'ਚ,
ਹੁਣ ਡਾਲਰਾਂ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਚ
ਕਦੀਂ-ਕਦੀਂ ਮੁੱਖਾ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੁੰਦਾ
ਕਦੀਂ ਪਿੰਡ ਥੜੀਆਂ 'ਤੇ
ਕਦੀ ਅੰਬਰਸਰ ਰੇਲਵੇ ਟੇਸਨ
ਤੇ ਕਦੀਂ ਦਿੱਲੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ
ਹਾਲ ਪਾਰਿਆ ਕਰਦਾ
ਦੁਹਾਈਆਂ ਦੇਂਦਾ
ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਂ-ਸੁਣਾਂ ਕਹਿੰਦਾ
"ਇਹ ਨੀ ਭਾਊ ਹੁਣ ਮੁੜਦੇ"

ਅੱਤਵਾਦੀ

2009-07-07T07:26:00.000-07:00

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੰਗਾਲ 'ਚ ਸੀ.ਪੀ.ਐੱਮ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਗੁੰਡਾ ਗਰਦੀ ਵਿਰੁਧ ਲਾਲਗੜ੍ਹ 'ਚ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਓਵਾਦੀਆਂ 'ਤੇ ਨਕਸਲੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰਾ ਜਨਮ 84 ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸਬਦ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲਣ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ ।ਸੋ ਹੱਡਬੀਤੀ ਤੇ ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੱਚ-ਕੜੀੜ ਤੁੱਕ ਜੋੜ ਲਿਖਵਾਇਆparho -ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ‘ਤੇਜਾ’

ਜਦੋਂ ਮੈ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲੀ ਹੀ ਸੀ
ਸੋਚ ਦਾ ਭਾਡਾਂ ਖਾਲੀ ਹੀ ਸੀ
ਸ਼ੰਕਾਂ, ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਨਹੀਂ ਸੀ
ਅਕਲਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਾਹਲ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਜਦ ਨਵੀਂ ਨਵੀਂ ਕੋਈ ਗੱਲ ਸਿੱਖਦੇ ਸੀ
ਉਹਨੂੰ ਕਈ ਕਈ ਦਿਨ ਚਿੱਥਦੇ ਸੀ
ਸਿੰਘ-ਪੁਲੀਸ, ਸ਼ਹੀਦ ਤੇ ਮਰਨਾਂ
ਅਰਥਾਂ ਵਿਚਲੇ ਫਰਕ ਮਿਥਦੇ ਸੀ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਖੂ’ਤੇ ਬੰਬੀ ਥੱਲੇ ਨਾਂਵਾਂ
ਡੈਡੀ ਕਹਿੰਦਾਂ “ਪਿੰਡ ਪੱਠੇ ਸੁੱਟ ਆਵਾਂ”
ਸਿਰ ਨਾਂ ਭਿਉਈ ,ਕਹਿ ਉਹ ਤੁਰ ਗਿਆ
ਮੈਂ ਤੂਤਾਂ ਥੱਲਿਓ ‘ਗੋਲਾਂ’ ਚੁਗ ਖਾਵਾਂ

ਅੱਜ ਵੀ ਯਾਦ ਨੇ ਉਹ ਟੋਪਾਂ ਵਾਲੇ
ਬਿਨ ਦਾੜੀ, ਕੱਲੀਆ ਮੁੱਛਾਂ, ਰੰਗ ਉਨਾਂ ਦੇ ਛਾਹ ਕਾਲੇ
ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਭਈ, ਇਹ ਸੀ ਆਰ ਪੀ. ਏ
ਭਾਵੇਂ ਅੱਗੋਂ ਪਿਛੋਂ ਕਹੀਦਾ ਸੀ ‘ਸਾਲੇ’

ਆ ਬੰਬੀ ਵਾਲੇ ਕੋਠੇ ਅੱਗੇ
ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਲੀਂ ਲੱਗੇ
“ਓ ਲੜਕੇ ‘ਖਟੀਆਂ ਹੈ ਕਿਆਂ!”
ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾਂ ਲੱਗੇ

ਫਿਰ ਇੱਕ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਕਿਹਾ
ਮੈਂ ਡਰਿਆ ਸਹਿਮਿਆਂ ਖੜਾ ਰਿਹਾ
‘ਖੱਟੀ ਪਟਕੀ’ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ
ਕਹਿੰਦਾ, “ਅਰੇ ਤੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹੈ ਕਿਆਂ?”

ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੱਛੇ ‘ਤੇ ਹੱਸੇ
ਭਿਆਨਕ ਚਿਹਰੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ‘ਚ ਵੱਸੇ
“ਭਿੰਡਰਾਵਾਲੇ ਕੀ ਨਿਕਰ ਪਹਿਨਾ”
ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੇ ਮੈਂ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੇ

ਫਿਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਆਲ ਬਣ ਗਏ
ਬੇਹੂਦਾ ਫਿਕਰੇ ਗਾਲ ਬਣ ਗਏ
‘ਅੱਤਵਾਦੀ ਤੇ ਖੱਟਾ ਪਟਕਾ’
ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਉਹ ਭਾਲ ਬਣ ਗਏ

ਭਾਲ ਭਾਲ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣੀ
ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਦੀ ਦਰਦ ਕਹਾਣੀ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹਾਏ
ਜਦ ਮਾਂ ਬੋਲੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਖੋਹੇ ਪਾਣੀ

ਮਾਰਿਆ ਕੁਟਿਆ ‘ਤੇ ਰੋਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ
ਆਪਣੇ ਪੈਰੀ ਖਲੋਣ ਵੀ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ
ਪਾਣੀ , ਨਾ ਭਾਸ਼ਾ ਨਾ ਮੁਖਤਿਅਰੀ
ਮਸਲਾ ਕੋਈ ਹੱਲ ਹੋਣ ਨਾ ਦਿੱਤਾ

ਜਦ ਸਾਨੂੰ ਰਮਜਾਂ ਸਮਝ ਆਈਆ
ਹਵਾਵਾ ਦੇ ਪੈਰੀ ਬੇੜੀਆ ਪਾਈਆਂ
ਹੱਕ ਮੰਗੀਏ ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਅੱਤਵਾਦੀ
ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਕਰਨ ਚੜਾਈਆਂ

ਅੱਜ ਫਿਰ ਨਵਾਂ ਐਲਾਨ ਹੋ ਗਿਆ
ਭੰਗ ਕਿੰਝ ਅਮਨੋ-ਅਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ
ਜੋ ਰੋਟੀ ਮੰਗੇ ਉਹ ‘ਅੱਤਵਾਦੀ’
ਕਹੋ, ਅਮਨ ਪਸੰਦ ਜੋ ਭੂੱਖਾਂ ਸੋਂ ਗਿਆ

ਅੰਤ, ਲਾਲਗੜ੍ਹ ਦੇ ‘ਲਾਲੋ’ ਉਠ ਆਏ
ਭਾਗੋਆ ਦੇ ਜਾ ਚੁਬਾਰੇ ਢਾਹੇ
ਅਬਾਨੀ, ਟਾਟੇ ਖੋਹਣ ਕੋਧਰਾ
ਉਹ ਸੱਤਵਾਦੀ ਤੇ ਅਸੀ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਹਾਏ

ਕੇਹਾ ਇਹ ਇਨਸਾਫ ਤੇਰਾ
ਦੱਸ ਤਾਂ ! ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਮਾਏ!
ਪਾਣੀ ਬਿਨ ਬੰਜਰ, ਰੋਟੀ ਬਿਨ ਹੀਣੇ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਸੀ ਪਰਾਏ

ਬਾਦਲ ਬਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿਓਂ

2009-06-22T06:11:00.000-07:00

ਬਾਦਲ ਬਨਾਮ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿਓਂeh v dekho

ਮਾਣ ਨਾ ਕਰੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਹਾਂ
ਅਸੀ ਤੇਰੇ ਵਾਰਿਸ ਹੀ ਨਹੀਂ,
ਅਸੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਿਰਤਾ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਨੇ।

ਤੇਰੀ ਬੰਨੀ ਤਿੱਕੜੀ,ਅਸੀ ਹੋਰ ਕੱਸੀ
ਰੱਲ ਗੱਡ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਘੋਲ ਦਿੱਤੀ
ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਾਈਆਂ ਨੇ ।

ਤੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁਕਿਆਂ
ਅਸੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ
ਥਾਪੀ ਦੇ ਕੇ 47 ਆਂ ਚੁਕਾਈਆਂ ਨੇ ।

ਤੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖਤ ਤੇ ਨਿਵ ਗਿਆ
ਅਸੀ ਅਣਖੀ ਸੂਰਮੇ ਝੁਕੇ ਨਹੀਂ
ਸਗੋਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘੀਸੀਆਂ ਕਰਾਈਆਂ ਨੇ

ਤੇਰੇ ਖਜਾਨੇ ਨਾਲੋਂ ਸਾਡੀ ਜਾਇਦਾਦ ਘੱਟ ਨਹੀਂ
ਪਾਪੜ ਵੇਲ ਮਿਹਨਤ ਮਾਰ
ਰੱਤ ਨਿਚੋੜ ਪਰਜਾ ਦੀ ਦੋਲਤਾਂ ਕਮਾਈਆ ਨੇ

ਤੂੰ ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਕਰ ਕੇ ਚੁੱਕ ਗਿਆ
ਅਸੀ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਕਰ ਮੁੱਕ ਜਾਣਾ
ਤਾਹੀ ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਫੀਤੀਆਂ ਲਵਾਈਆਂ ਨੇ

ਮਾਣ ਨਾ ਕਰੀ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਹਾਂ
ਅਸੀ ਤੇਰੇ ਵਾਰਿਸ ਹੀ ਨਹੀਂ
ਅਸੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਿਰਤਾ ਵੀ ਪਾਈਆਂ ਨੇ।

ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇਜਾ

2009-06-10T20:25:00.000-07:00

ਹਲਫਨਾਮਾ

ਅਸੀਂ ਅਜੇ ਹੰਭੇ ਨਹੀਂ,
ਘੋੜੇ ਦੀ ਕੰਡ 'ਤੇ ਬਹਿ ਬਹਿ ਕੇ
ਸਾਡੀ ਜੰਗ ਅਜੇ ਜਾਰੀ ਹੈ
ਛਿੜਦੀ ਹੈ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ
ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਉਜਾੜਾਂ ਦਾ ਪੰਧ
ਅਜੇ ਲੰਮੇਰਾ ਲਗਦਾ ਏ
ਲੜੇ ਹਾਂ ਲੜਦੇ ਰਹਾਂਗੇ
ਜਦ ਤਕ ਖੂਨ ਰਗਾਂ 'ਚ ਵਗਦਾ ਏ
ਅਸੀਂ ਕਲਮ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰ ਤਕ
ਹਰ ਮੁਕਾਮ 'ਤੇ ਲੜਨਾ ਏ
ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤਿੱਖੀ ਕਰਨ ਲਈ
ਪਿਆ ਫਿਰ ਕਲਮ ਨੂੰ ਘੜਨਾ ਏ
ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਖੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਾਂ
ਤੇ ਘੋੜ ਕਾਠੀਆਂ ਤੇ ਪਲੇ ਹਾਂ
ਮੌਤ ਨਾਲ ਫੇਰੇ ਲੈ ਕੇ
ਅਜੀਤ ਜੁਝਾਰ ਸੰਗ ਰਲੇ ਹਾਂ
ਸਾਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ
ਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਫਿਕਰ ਡਾਹਡੀ ਏ
ਸਾਡਾ ਅੱਤ ਆਧੁਨਿਕ ਫਲਸਫਾ
ਕਿਉਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਫਾਡੀ ਏ ?
ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਫਿਰ ਖੂਨ ਮੰਗੇਗੀ
ਤੇ ਭੀੜ 'ਚੋਂ ਪੰਜ ਉਠਣਗੇ
ਬੰਦਾ ਸਰਹਿੰਦ ਢਾਹੇਗਾ ਤੇ
ਬੋਤੇ-ਗਰਜੇ ਘਰ ਘਰ ਫੁੱਟਣਗੇ
ਫਿਰ ਮਿਲ ਗੁਰ ਭਾਈ ਬੈਠਣਗੇ
ਤੱਖਤੋਂ ਹੁਕਮ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਵੇਗਾ
ਜਾਗ ਕੌਮ ਨੂੰ ਕਲਮ ਨੇ ਲਾਈ ਜਦੋ
ਤਾਂ 'ਤੇਜਾ' ਖੰਡੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਵੇਗਾ